Getal & Ruimte (12e editie) - havo wiskunde A

'Formule van een lijn opstellen'.

2 havo/vwo 3.2 De formule van een lijn opstellen

Formule van een lijn opstellen (3)

opgave 1

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A (0 , 6)\) en heeft \(\text{rc}_{l} = -8 \text{.}\)

2p

Stel de formule van \(l\) op.

GegevenRcMetBeginpunt
000y - Formule van een lijn opstellen - basis - 0ms

○

\(l{:}\,y = a x + b\) met \(a = \text{rc}_{l} = -8\)

1p

○

Door \((0 , 6)\) dus \(b = 6 \text{,}\) en dus \(l{:}\,y = -8 x + 6\)

1p

opgave 2

24681012246810Oxy

4p

Stel de formule op van de lijn.

Grafiek (1)
00my - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 2ms - data pool: #120 (2ms) - dynamic variables

○

\(y = a x + b \text{.}\)

1p

○

Door \((0 , 2) \text{,}\) dus \(b = 2 \text{.}\)

1p

○

\(a = {\text{verticaal} \over \text{horizontaal}} = {8 \over 12} = \frac{2}{3} \text{.}\)

1p

○

\(y = \frac{2}{3} x + 2 \text{.}\)

1p

opgave 3

Tom huurt een fiets. Basisprijs is €7, plus €4 per uur dat hij de fiets gebruikt.

3p

Stel de formule op van de huurprijs \(H\) in euro als functie van het aantal gefietste uren \(f \text{.}\)

Contextueel
00n9 - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 2ms

○

De beginwaarde is \(b = 7 \text{.}\)

1p

○

De verandering is \(a = 4 \text{.}\)

1p

○

De gevraagde formule is dus \(H = 4 f + 7 \text{.}\)

1p

3 havo 1.1 De formule y=ax+b

Formule van een lijn opstellen (3)

opgave 1

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A (0 , 5)\) en is evenwijdig met de lijn \(m{:}\,y = 2 x + 9 \text{.}\)

2p

Stel de formule van \(l\) op.

EvenwijdigMetBeginpunt
000z - Formule van een lijn opstellen - basis - 0ms

○

\(l{:}\,y = a x + b\) met \(a = \text{rc}_{l} = \text{rc}_{m} = 2\)

1p

○

Door \((0 , 5)\) dus \(b = 5 \text{,}\) en dus \(l{:}\,y = 2 x + 5\)

1p

opgave 2

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A (4 , 9)\) en is evenwijdig met de lijn \(m{:}\,y = 2 - 8 x \text{.}\)

3p

Stel de formule van \(l\) op.

EvenwijdigMetPunt
0010 - Formule van een lijn opstellen - basis - 0ms

○

\(l{:}\,y = a x + b\) met \(a = \text{rc}_{l} = \text{rc}_{m} = -8\)

1p

○

\(\begin{rcases}y = -8 x + b \\ \text{door } A (4 , 9)\end{rcases} \begin{matrix}-8 ⋅ 4 + b = 9 \\ -32 + b = 9 \\ b = 41\end{matrix}\)

1p

○

Dus \(l{:}\,y = -8 x + 41\)

1p

opgave 3

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A (7 , 3)\) en heeft \(\text{rc}_{l} = 2 \text{.}\)

3p

Stel de formule van \(l\) op.

GegevenRcMetPunt
0011 - Formule van een lijn opstellen - basis - 0ms

○

\(l{:}\,y = a x + b\) met \(a = \text{rc}_{l} = 2\)

1p

○

\(\begin{rcases}y = 2 x + b \\ \text{door } A (7 , 3)\end{rcases} \begin{matrix}2 ⋅ 7 + b = 3 \\ 14 + b = 3 \\ b = -11\end{matrix}\)

1p

○

Dus \(l{:}\,y = 2 x - 11\)

1p

havo wiskunde A 3.1 Lineaire formules

Formule van een lijn opstellen (1)

opgave 1

Gegeven is dat \(y\) evenredig is met \(x \text{.}\) Bij \(x = 2\) hoort \(y = 8 \text{.}\)

2p

Stel de formule van \(y\) op.

Evenredig (2)
008s - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 0ms

○

Evenredig betekent \(y = a x \text{.}\)

1p

○

\(\begin{rcases}y = a x \\ \text{door } A (2 , 8)\end{rcases} \begin{matrix}a ⋅ 2 = 8 \\ a = 4\end{matrix}\)
Dus \(y = 4 x \text{.}\)

1p

havo wiskunde A 3.3 Lineaire formules opstellen

Formule van een lijn opstellen (4)

opgave 1

De lijn \(l\) gaat door de punten \(A (-5 , -14)\) en \(B (-1 , -6) \text{.}\)

3p

Stel de formule van \(l\) op.

TweePunten (1)
0012 - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 1ms

○

\(l{:}\,y = a x + b\) met \(a = {\Delta y \over \Delta x} = {-6 - -14 \over -1 - -5} = 2\)

1p

○

\(\begin{rcases}y = 2 x + b \\ \text{door } A (-5 , -14)\end{rcases} \begin{matrix}2 ⋅ -5 + b = -14 \\ -10 + b = -14 \\ b = -4\end{matrix}\)

1p

○

Dus \(l{:}\,y = 2 x - 4\)

1p

opgave 2

\(y\) is een lineaire functie van \(x \text{.}\)
Voor \(x = -2\) is \(y = 12\) en voor \(x = 5\) is \(y = -9 \text{.}\)

3p

Druk \(y\) uit in \(x \text{.}\)

TweePunten (2)
0013 - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 0ms - dynamic variables

○

\(y = a x + b\) met \(a = {\Delta y \over \Delta x} = {-9 - 12 \over 5 - -2} = -3\)

1p

○

\(\begin{rcases}y = -3 x + b \\ \text{door } A (-2 , 12)\end{rcases} \begin{matrix}-3 ⋅ -2 + b = 12 \\ 6 + b = 12 \\ b = 6\end{matrix}\)

1p

○

Dus \(y = -3 x + 6\)

1p

opgave 3

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A (5 , 45)\) en door de oorsprong.

2p

Stel de formule van \(l\) op.

Evenredig (1)
0017 - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 0ms

○

Door de oorsprong betekent dat \(b = 0 \text{,}\) dus \(l{:}\,y = a x\)

1p

○

\(\begin{rcases}y = a x \\ \text{door } A (5 , 45)\end{rcases} \begin{matrix}a ⋅ 5 = 45 \\ a = 9\end{matrix}\)
Dus \(y = 9 x \text{.}\)

1p

opgave 4

510152025301234567Oxy

4p

Stel bij de grafiek de formule op in de vorm \(y = a x + b \text{.}\)

Grafiek (2)
008t - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 21ms - dynamic variables

○

Rasterpunten \((5 , 6)\) en \((25 , 3)\) aflezen.

1p

○

\(y = a x + b\) met \(a = {\Delta y \over \Delta x} = {3 - 6 \over 25 - 5} = -0{,}15\)

1p

○

\(\begin{rcases}y = -0{,}15 x + b \\ \text{door } A (5 , 6)\end{rcases} \begin{matrix}-0{,}15 ⋅ 5 + b = 6 \\ -0{,}75 + b = 6 \\ b = 6{,}75\end{matrix}\)

1p

○

Dus \(y = -0{,}15 x + 6{,}75\)

1p

havo wiskunde A 9.1 Lineaire en exponentiële groei

Formule van een lijn opstellen (1)

opgave 1

Gegeven is de volgende tabel.

\(x\)

\(2\,013\)

\(2\,017\)

\(2\,023\)

\(2\,025\)

\(y\)

\(30{,}37\)

\(23{,}85\)

\(14{,}07\)

\(10{,}81\)

3p

a

Toon aan dat de tabel bij een lineair verband hoort.

3p

b

Stel de formule op van \(y \text{.}\) Neem \(x = 0\) in \(2\,010 \text{.}\) Rond af op 2 decimalen.

UitTabel (2)
00k0 - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 0ms - dynamic variables

a

\({\Delta y \over \Delta x} = {23{,}85 - 30{,}37 \over 2\,017 - 2\,013} = -1{,}63\)

1p

○

\({\Delta y \over \Delta x} = {14{,}07 - 23{,}85 \over 2\,023 - 2\,017} = -1{,}63\)
\({\Delta y \over \Delta x} = {10{,}81 - 14{,}07 \over 2\,025 - 2\,023} = -1{,}63\)

1p

○

De gemiddelde verandering is steeds hetzelfde, dus de tabel hoort bij een lineair verband.

1p

b

\(y = a x + b\) met \(a = -1{,}63\)

1p

○

\(\begin{rcases}y = -1{,}63 x + b \\ x = 3 \text{ en } y = 30{,}37\end{rcases} \begin{matrix}-1{,}63 ⋅ 3 + b = 30{,}37 \\ -4{,}89 + b = 30{,}37 \\ b = 35{,}26\end{matrix}\)

1p

○

Dus \(y = -1{,}63 x + 35{,}26\)

1p

havo wiskunde A 11.5 Wiskundige modellen

Formule van een lijn opstellen (1)

opgave 1

Gegeven is de volgende tabel.

\(x\)

\(2\,022\)

\(2\,023\)

\(2\,024\)

\(2\,025\)

\(y\)

\(13{,}79\)

\(13{,}20\)

\(12{,}61\)

\(12{,}02\)

3p

a

Toon aan dat de tabel bij een lineair verband hoort.

3p

b

Stel de formule op van \(y \text{.}\) Neem \(x = 0\) in \(2\,022 \text{.}\) Rond af op 2 decimalen.

UitTabel (1)
00jz - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 1ms - dynamic variables

a

\(13{,}20 - 13{,}79 = -0{,}59\)

1p

○

\(12{,}61 - 13{,}20 = -0{,}59\)
\(12{,}02 - 12{,}61 = -0{,}59\)

1p

○

Het verschil is steeds hetzelfde, dus de tabel hoort bij een lineair verband.

1p

b

\(y = a x + b\) met \(a = -0{,}59\)

1p

○

\(b\) is de waarde bij \(x = 0 \text{,}\) dus \(b = 13{,}79 \text{.}\)

1p

○

Dus \(y = -0{,}59 x + 13{,}79\)

1p

"