Getal & Ruimte (12e editie) - havo wiskunde A

'Formule van een lijn opstellen'.

2 havo/vwo 3.2 De formule van een lijn opstellen

Formule van een lijn opstellen (3)

opgave 1

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A(0, 6)\) en heeft \(\text{rc}_l=-2\text{.}\)

2p

Stel de formule van \(l\) op.

GegevenRcMetBeginpunt
000y - Formule van een lijn opstellen - basis - 0ms

\(l{:}\,y=ax+b\) met \(a=\text{rc}_l=-2\)

1p

Door \((0, 6)\) dus \(b=6\text{,}\) en dus \(l{:}\,y=-2x+6\)

1p

opgave 2

1234561234Oxy

4p

Stel de formule op van de lijn.

Grafiek (1)
00my - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 4ms - data pool: #120 (3ms) - dynamic variables

\(y=ax+b\text{.}\)

1p

Door \((0, 4)\text{,}\) dus \(b=4\text{.}\)

1p

\(a={\text{verticaal} \over \text{horizontaal}}={-2 \over 3}=-\frac{2}{3}\text{.}\)

1p

\(y=-\frac{2}{3}x+4\text{.}\)

1p

opgave 3

Tom huurt een fiets. Basisprijs is €7, plus €4 per uur dat hij de fiets gebruikt.

3p

Stel de formule op van de huurprijs \(H\) in euro als functie van het aantal gefietste uren \(f\text{.}\)

Contextueel
00n9 - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 4ms

De beginwaarde is \(b=7\text{.}\)

1p

De verandering is \(a=4\text{.}\)

1p

De gevraagde formule is dus \(H=4f+7\text{.}\)

1p

3 havo 1.1 De formule y=ax+b

Formule van een lijn opstellen (3)

opgave 1

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A(0, 9)\) en is evenwijdig met de lijn \(m{:}\,y=3x+4\text{.}\)

2p

Stel de formule van \(l\) op.

EvenwijdigMetBeginpunt
000z - Formule van een lijn opstellen - basis - 0ms

\(l{:}\,y=ax+b\) met \(a=\text{rc}_l=\text{rc}_m=3\)

1p

Door \((0, 9)\) dus \(b=9\text{,}\) en dus \(l{:}\,y=3x+9\)

1p

opgave 2

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A(6, 9)\) en is evenwijdig met de lijn \(m{:}\,y=3-8x\text{.}\)

3p

Stel de formule van \(l\) op.

EvenwijdigMetPunt
0010 - Formule van een lijn opstellen - basis - 0ms

\(l{:}\,y=ax+b\) met \(a=\text{rc}_l=\text{rc}_m=-8\)

1p

\(\begin{rcases}y=-8x+b \\ \text{door }A(6, 9)\end{rcases}\begin{matrix}-8⋅6+b=9 \\ -48+b=9 \\ b=57\end{matrix}\)

1p

Dus \(l{:}\,y=-8x+57\)

1p

opgave 3

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A(4, 3)\) en heeft \(\text{rc}_l=8\text{.}\)

3p

Stel de formule van \(l\) op.

GegevenRcMetPunt
0011 - Formule van een lijn opstellen - basis - 0ms

\(l{:}\,y=ax+b\) met \(a=\text{rc}_l=8\)

1p

\(\begin{rcases}y=8x+b \\ \text{door }A(4, 3)\end{rcases}\begin{matrix}8⋅4+b=3 \\ 32+b=3 \\ b=-29\end{matrix}\)

1p

Dus \(l{:}\,y=8x-29\)

1p

havo wiskunde A 3.1 Lineaire formules

Formule van een lijn opstellen (1)

opgave 1

Gegeven is dat \(y\) evenredig is met \(x\text{.}\) Bij \(x=6\) hoort \(y=24\text{.}\)

2p

Stel de formule van \(y\) op.

Evenredig (2)
008s - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 0ms

Evenredig betekent \(y=ax\text{.}\)

1p

\(\begin{rcases}y=ax \\ \text{door }A(6, 24)\end{rcases}\begin{matrix}a⋅6=24 \\ a=4\end{matrix}\)
Dus \(y=4x\text{.}\)

1p

havo wiskunde A 3.3 Lineaire formules opstellen

Formule van een lijn opstellen (4)

opgave 1

De lijn \(l\) gaat door de punten \(A(-2, -15)\) en \(B(1, 3)\text{.}\)

3p

Stel de formule van \(l\) op.

TweePunten (1)
0012 - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 1ms

\(l{:}\,y=ax+b\) met \(a={\Delta y \over \Delta x}={3--15 \over 1--2}=6\)

1p

\(\begin{rcases}y=6x+b \\ \text{door }A(-2, -15)\end{rcases}\begin{matrix}6⋅-2+b=-15 \\ -12+b=-15 \\ b=-3\end{matrix}\)

1p

Dus \(l{:}\,y=6x-3\)

1p

opgave 2

\(y\) is een lineaire functie van \(x\text{.}\)
Voor \(x=-2\) is \(y=16\) en voor \(x=5\) is \(y=-26\text{.}\)

3p

Druk \(y\) uit in \(x\text{.}\)

TweePunten (2)
0013 - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 0ms - dynamic variables

\(y=ax+b\) met \(a={\Delta y \over \Delta x}={-26-16 \over 5--2}=-6\)

1p

\(\begin{rcases}y=-6x+b \\ \text{door }A(-2, 16)\end{rcases}\begin{matrix}-6⋅-2+b=16 \\ 12+b=16 \\ b=4\end{matrix}\)

1p

Dus \(y=-6x+4\)

1p

opgave 3

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A(2, 16)\) en door de oorsprong.

2p

Stel de formule van \(l\) op.

Evenredig (1)
0017 - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 1ms

Door de oorsprong betekent dat \(b=0\text{,}\) dus \(l{:}\,y=ax\)

1p

\(\begin{rcases}y=ax \\ \text{door }A(2, 16)\end{rcases}\begin{matrix}a⋅2=16 \\ a=8\end{matrix}\)
Dus \(y=8x\text{.}\)

1p

opgave 4

1234565101520253035Oxy

4p

Stel bij de grafiek de formule op in de vorm \(y=ax+b\text{.}\)

Grafiek (2)
008t - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 38ms - dynamic variables

Rasterpunten \((1, 30)\) en \((5, 15)\) aflezen.

1p

\(y=ax+b\) met \(a={\Delta y \over \Delta x}={15-30 \over 5-1}=-3{,}75\)

1p

\(\begin{rcases}y=-3{,}75x+b \\ \text{door }A(1, 30)\end{rcases}\begin{matrix}-3{,}75⋅1+b=30 \\ -3{,}75+b=30 \\ b=33{,}75\end{matrix}\)

1p

Dus \(y=-3{,}75x+33{,}75\)

1p

havo wiskunde A 9.1 Lineaire en exponentiële groei

Formule van een lijn opstellen (1)

opgave 1

Gegeven is de volgende tabel.

\(x\)

\(6\)

\(8\)

\(12\)

\(13\)

\(16\)

\(y\)

\(25{,}71\)

\(29{,}41\)

\(36{,}81\)

\(38{,}66\)

\(44{,}21\)

3p

a

Toon aan dat de tabel bij een lineair verband hoort.

3p

b

Stel de formule op van \(y\text{.}\) Rond af op 2 decimalen.

UitTabel (2)
00k0 - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 1ms - dynamic variables

a

\({\Delta y \over \Delta x}={29{,}41-25{,}71 \over 8-6}=1{,}85\)

1p

\({\Delta y \over \Delta x}={36{,}81-29{,}41 \over 12-8}=1{,}85\)
\({\Delta y \over \Delta x}={38{,}66-36{,}81 \over 13-12}=1{,}85\)
\({\Delta y \over \Delta x}={44{,}21-38{,}66 \over 16-13}=1{,}85\)

1p

De gemiddelde verandering is steeds hetzelfde, dus de tabel hoort bij een lineair verband.

1p

b

\(y=ax+b\) met \(a=1{,}85\)

1p

\(\begin{rcases}y=1{,}85x+b \\ x=6\text{ en }y=25{,}71\end{rcases}\begin{matrix}1{,}85⋅6+b=25{,}71 \\ 11{,}1+b=25{,}71 \\ b=14{,}61\end{matrix}\)

1p

Dus \(y=1{,}85x+14{,}61\)

1p

havo wiskunde A 11.5 Wiskundige modellen

Formule van een lijn opstellen (1)

opgave 1

Gegeven is de volgende tabel.

\(x\)

\(2\,020\)

\(2\,021\)

\(2\,022\)

\(2\,023\)

\(y\)

\(19{,}47\)

\(17{,}80\)

\(16{,}13\)

\(14{,}46\)

3p

a

Toon aan dat de tabel bij een lineair verband hoort.

3p

b

Stel de formule op van \(y\text{.}\) Neem \(x=0\) in \(2\,020\text{.}\) Rond af op 2 decimalen.

UitTabel (1)
00jz - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 2ms - dynamic variables

a

\(17{,}80-19{,}47=-1{,}67\)

1p

\(16{,}13-17{,}80=-1{,}67\)
\(14{,}46-16{,}13=-1{,}67\)

1p

Het verschil is steeds hetzelfde, dus de tabel hoort bij een lineair verband.

1p

b

\(y=ax+b\) met \(a=-1{,}67\)

1p

\(b\) is de waarde bij \(x=0\text{,}\) dus \(b=19{,}47\text{.}\)

1p

Dus \(y=-1{,}67x+19{,}47\)

1p

"