Getal & Ruimte (12e editie) - havo wiskunde A

'Formule van een lijn opstellen'.

2 havo/vwo 3.2 De formule van een lijn opstellen

Formule van een lijn opstellen (3)

opgave 1

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A(0, 6)\) en heeft \(\text{rc}_l=-7\text{.}\)

2p

Stel de formule van \(l\) op.

GegevenRcMetBeginpunt
000y - Formule van een lijn opstellen - basis - 0ms

\(l{:}\,y=ax+b\) met \(a=\text{rc}_l=-7\)

1p

Door \((0, 6)\) dus \(b=6\text{,}\) en dus \(l{:}\,y=-7x+6\)

1p

opgave 2

0102030405060-30-20-10010xy

4p

Stel de formule op van de lijn.

Grafiek (1)
00my - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 3ms - data pool: #120 (3ms) - dynamic variables

\(y=ax+b\text{.}\)

1p

Door \((0, 10)\text{,}\) dus \(b=10\text{.}\)

1p

\(a={\text{verticaal} \over \text{horizontaal}}={-40 \over 60}=-\frac{2}{3}\text{.}\)

1p

\(y=-\frac{2}{3}x+10\text{.}\)

1p

opgave 3

Bij Pizzeria Napoli betaal je €2,50 bezorgkosten. Elke pizza kost €8.

3p

Stel de formule op van de totale kosten van de bestelling \(K\) in euro als functie van het aantal bestelde pizza's \(p\text{.}\)

Contextueel
00n9 - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 3ms

De beginwaarde is \(b=2{,}5\text{.}\)

1p

De verandering is \(a=8\text{.}\)

1p

De gevraagde formule is dus \(K=8p+2{,}5\text{.}\)

1p

3 havo 1.1 De formule y=ax+b

Formule van een lijn opstellen (3)

opgave 1

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A(0, 9)\) en is evenwijdig met de lijn \(m{:}\,y=8x+2\text{.}\)

2p

Stel de formule van \(l\) op.

EvenwijdigMetBeginpunt
000z - Formule van een lijn opstellen - basis - 0ms

\(l{:}\,y=ax+b\) met \(a=\text{rc}_l=\text{rc}_m=8\)

1p

Door \((0, 9)\) dus \(b=9\text{,}\) en dus \(l{:}\,y=8x+9\)

1p

opgave 2

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A(6, 3)\) en is evenwijdig met de lijn \(m{:}\,y=8-5x\text{.}\)

3p

Stel de formule van \(l\) op.

EvenwijdigMetPunt
0010 - Formule van een lijn opstellen - basis - 0ms

\(l{:}\,y=ax+b\) met \(a=\text{rc}_l=\text{rc}_m=-5\)

1p

\(\begin{rcases}y=-5x+b \\ \text{door }A(6, 3)\end{rcases}\begin{matrix}-5⋅6+b=3 \\ -30+b=3 \\ b=33\end{matrix}\)

1p

Dus \(l{:}\,y=-5x+33\)

1p

opgave 3

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A(6, 7)\) en heeft \(\text{rc}_l=8\text{.}\)

3p

Stel de formule van \(l\) op.

GegevenRcMetPunt
0011 - Formule van een lijn opstellen - basis - 0ms

\(l{:}\,y=ax+b\) met \(a=\text{rc}_l=8\)

1p

\(\begin{rcases}y=8x+b \\ \text{door }A(6, 7)\end{rcases}\begin{matrix}8⋅6+b=7 \\ 48+b=7 \\ b=-41\end{matrix}\)

1p

Dus \(l{:}\,y=8x-41\)

1p

havo wiskunde A 3.1 Lineaire formules

Formule van een lijn opstellen (1)

opgave 1

Gegeven is dat \(y\) evenredig is met \(x\text{.}\) Bij \(x=2\) hoort \(y=8\text{.}\)

2p

Stel de formule van \(y\) op.

Evenredig (2)
008s - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 0ms

Evenredig betekent \(y=ax\text{.}\)

1p

\(\begin{rcases}y=ax \\ \text{door }A(2, 8)\end{rcases}\begin{matrix}a⋅2=8 \\ a=4\end{matrix}\)
Dus \(y=4x\text{.}\)

1p

havo wiskunde A 3.3 Lineaire formules opstellen

Formule van een lijn opstellen (4)

opgave 1

De lijn \(l\) gaat door de punten \(A(2, 7)\) en \(B(5, 19)\text{.}\)

3p

Stel de formule van \(l\) op.

TweePunten (1)
0012 - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 1ms

\(l{:}\,y=ax+b\) met \(a={\Delta y \over \Delta x}={19-7 \over 5-2}=4\)

1p

\(\begin{rcases}y=4x+b \\ \text{door }A(2, 7)\end{rcases}\begin{matrix}4⋅2+b=7 \\ 8+b=7 \\ b=-1\end{matrix}\)

1p

Dus \(l{:}\,y=4x-1\)

1p

opgave 2

\(y\) is een lineaire functie van \(x\text{.}\)
Voor \(x=-4\) is \(y=11\) en voor \(x=7\) is \(y=-11\text{.}\)

3p

Druk \(y\) uit in \(x\text{.}\)

TweePunten (2)
0013 - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 0ms - dynamic variables

\(y=ax+b\) met \(a={\Delta y \over \Delta x}={-11-11 \over 7--4}=-2\)

1p

\(\begin{rcases}y=-2x+b \\ \text{door }A(-4, 11)\end{rcases}\begin{matrix}-2⋅-4+b=11 \\ 8+b=11 \\ b=3\end{matrix}\)

1p

Dus \(y=-2x+3\)

1p

opgave 3

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A(2, 6)\) en door de oorsprong.

2p

Stel de formule van \(l\) op.

Evenredig (1)
0017 - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 0ms

Door de oorsprong betekent dat \(b=0\text{,}\) dus \(l{:}\,y=ax\)

1p

\(\begin{rcases}y=ax \\ \text{door }A(2, 6)\end{rcases}\begin{matrix}a⋅2=6 \\ a=3\end{matrix}\)
Dus \(y=3x\text{.}\)

1p

opgave 4

24681012123456Oxy

4p

Stel bij de grafiek de formule op in de vorm \(y=ax+b\text{.}\)

Grafiek (2)
008t - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 16ms - dynamic variables

Rasterpunten \((2, 2)\) en \((10, 5)\) aflezen.

1p

\(y=ax+b\) met \(a={\Delta y \over \Delta x}={5-2 \over 10-2}=0{,}375\)

1p

\(\begin{rcases}y=0{,}375x+b \\ \text{door }A(2, 2)\end{rcases}\begin{matrix}0{,}375⋅2+b=2 \\ 0{,}75+b=2 \\ b=1{,}25\end{matrix}\)

1p

Dus \(y=0{,}375x+1{,}25\)

1p

havo wiskunde A 9.1 Lineaire en exponentiële groei

Formule van een lijn opstellen (1)

opgave 1

Gegeven is de volgende tabel.

\(x\)

\(3\)

\(4\)

\(6\)

\(11\)

\(y\)

\(23{,}64\)

\(21{,}97\)

\(18{,}63\)

\(10{,}28\)

3p

a

Toon aan dat de tabel bij een lineair verband hoort.

3p

b

Stel de formule op van \(y\text{.}\) Rond af op 2 decimalen.

UitTabel (2)
00k0 - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 0ms - dynamic variables

a

\({\Delta y \over \Delta x}={21{,}97-23{,}64 \over 4-3}=-1{,}67\)

1p

\({\Delta y \over \Delta x}={18{,}63-21{,}97 \over 6-4}=-1{,}67\)
\({\Delta y \over \Delta x}={10{,}28-18{,}63 \over 11-6}=-1{,}67\)

1p

De gemiddelde verandering is steeds hetzelfde, dus de tabel hoort bij een lineair verband.

1p

b

\(y=ax+b\) met \(a=-1{,}67\)

1p

\(\begin{rcases}y=-1{,}67x+b \\ x=3\text{ en }y=23{,}64\end{rcases}\begin{matrix}-1{,}67⋅3+b=23{,}64 \\ -5{,}01+b=23{,}64 \\ b=28{,}65\end{matrix}\)

1p

Dus \(y=-1{,}67x+28{,}65\)

1p

havo wiskunde A 11.5 Wiskundige modellen

Formule van een lijn opstellen (1)

opgave 1

Gegeven is de volgende tabel.

\(x\)

\(2\,022\)

\(2\,023\)

\(2\,024\)

\(2\,025\)

\(y\)

\(10{,}98\)

\(12{,}33\)

\(13{,}68\)

\(15{,}03\)

3p

a

Toon aan dat de tabel bij een lineair verband hoort.

3p

b

Stel de formule op van \(y\text{.}\) Neem \(x=0\) in \(2\,022\text{.}\) Rond af op 2 decimalen.

UitTabel (1)
00jz - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 1ms - dynamic variables

a

\(12{,}33-10{,}98=1{,}35\)

1p

\(13{,}68-12{,}33=1{,}35\)
\(15{,}03-13{,}68=1{,}35\)

1p

Het verschil is steeds hetzelfde, dus de tabel hoort bij een lineair verband.

1p

b

\(y=ax+b\) met \(a=1{,}35\)

1p

\(b\) is de waarde bij \(x=0\text{,}\) dus \(b=10{,}98\text{.}\)

1p

Dus \(y=1{,}35x+10{,}98\)

1p

"