Getal & Ruimte (12e editie) - havo wiskunde A

'Verdubbelings- en halveringstijden'.

havo wiskunde A 9.2 Groeipercentages

Verdubbelings- en halveringstijden (5)

opgave 1

Een hoeveelheid neemt per jaar met \(4{,}7\%\) toe.

4p

Bereken de verdubbelingstijd in 1 decimaal nauwkeurig.

VerdubbelingstijdVanPercentageMetGR
000q - Verdubbelings- en halveringstijden - basis - 0ms

De groeifactor is \(g_{\text{jaar}} = {4{,}7 \over 100} + 1 = 1{,}047 \text{.}\)

1p

De verdubbelingstijd is dan de oplossing van de vergelijking \(1{,}047^{t} = 2 \text{.}\)

1p

Voer in
\(y_{1} = 1{,}047^{x}\)
\(y_{2} = 2\)
Optie 'snijpunt' geeft \(x = 15{,}091...\)

1p

Dus de verdubbelingstijd is \(15{,}1\) jaren.

1p

opgave 2

Een hoeveelheid neemt per jaar met \(4{,}9\%\) af.

4p

Bereken de halveringstijd in 1 decimaal nauwkeurig.

HalveringstijdVanPercentageMetGR
005q - Verdubbelings- en halveringstijden - basis - 0ms

De groeifactor is \(g_{\text{jaar}} = {-4{,}9 \over 100} + 1 = 0{,}951 \text{.}\)

1p

De halveringstijd is dan de oplossing van de vergelijking \(0{,}951^{t} = 0{,}5 \text{.}\)

1p

Voer in
\(y_{1} = 0{,}951^{x}\)
\(y_{2} = 0{,}5\)
Optie 'snijpunt' geeft \(x = 13{,}796...\)

1p

Dus de halveringstijd is \(13{,}8\) jaren.

1p

opgave 3

Een hoeveelheid verdubbelt elke \(11{,}5\) seconden.

3p

Bereken de procentuele toename per seconde.

PercentageVanVerdubbelingstijdMetGR
005r - Verdubbelings- en halveringstijden - basis - 0ms

De groeifactor per seconde is de oplossing van de vergelijking \(g^{11{,}5} = 2 \text{.}\)

1p

Voer in
\(y_{1} = x^{11{,}5}\)
\(y_{2} = 2\)
Optie 'snijpunt' geeft \(x = 1{,}062...\)

1p

De procentuele toename is \((1{,}062... - 1) × 100\% = 6{,}2\%\) per seconde.

1p

opgave 4

Een hoeveelheid halveert elke \(16{,}1\) jaren.

3p

Bereken de procentuele afname per jaar.

PercentageVanHalveringstijdMetGR
005s - Verdubbelings- en halveringstijden - basis - 0ms

De groeifactor per jaar is de oplossing van de vergelijking \(g^{16{,}1} = 0{,}5 \text{.}\)

1p

Voer in
\(y_{1} = x^{16{,}1}\)
\(y_{2} = 0{,}5\)
Optie 'snijpunt' geeft \(x = 0{,}957...\)

1p

De procentuele toename is \((0{,}957... - 1) × 100\% = -4{,}2\%\) dus een procentuele afname van \(4{,}2\%\) per jaar.

1p

opgave 5

Een hoeveelheid neemt per jaar met \(2{,}8\%\) toe.

5p

Bereken hoe lang het duurt voordat de hoeveelheid met \(81\%\) is toegenomen.
Geef het antwoord in 1 decimaal nauwkeurig.

GroeitijdVanPercentageMetGR
005t - Verdubbelings- en halveringstijden - basis - 0ms

De groeifactor is \(g_{\text{jaar}} = {2{,}8 \over 100} + 1 = 1{,}028 \text{.}\)

1p

Een toename van \(81\%\) komt overeen met een factor \({81 \over 100} + 1 = 1{,}81 \text{.}\)

1p

De gezochte tijd is dan de oplossing van de vergelijking \(1{,}028^{t} = 1{,}81 \text{.}\)

1p

Voer in
\(y_{1} = 1{,}028^{x}\)
\(y_{2} = 1{,}81\)
Optie 'snijpunt' geeft \(x = 21{,}485...\)

1p

Dus duurt het \(21{,}5\) jaren voordat de hoeveelheid is toegenomen met \(81\% \text{.}\)

1p

"