Getal & Ruimte (12e editie) - havo wiskunde B

'Formule van een lijn opstellen'.

2 havo/vwo 3.2 De formule van een lijn opstellen

Formule van een lijn opstellen (3)

opgave 1

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A (0 , 4)\) en heeft \(\text{rc}_{l} = -5 \text{.}\)

2p

Stel de formule van \(l\) op.

GegevenRcMetBeginpunt
000y - Formule van een lijn opstellen - basis - 0ms

○

\(l{:}\,y = a x + b\) met \(a = \text{rc}_{l} = -5\)

1p

○

Door \((0 , 4)\) dus \(b = 4 \text{,}\) en dus \(l{:}\,y = -5 x + 4\)

1p

opgave 2

024681012-22-20-18-16-14-12-10-8-6-4-202xy

4p

Stel de formule op van de lijn.

Grafiek (1)
00my - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 2ms - data pool: #120 (2ms) - dynamic variables

○

\(y = a x + b \text{.}\)

1p

○

Door \((0 , -12) \text{,}\) dus \(b = -12 \text{.}\)

1p

○

\(a = {\text{verticaal} \over \text{horizontaal}} = {-8 \over 10} = -\frac{4}{5} \text{.}\)

1p

○

\(y = -\frac{4}{5} x - 12 \text{.}\)

1p

opgave 3

Emma gaat naar de kermis. Entree is €5, en elk ritje kost €2.

3p

Stel de formule op van de totale kosten \(K\) in euro als functie van het aantal ritjes \(r \text{.}\)

Contextueel
00n9 - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 2ms

○

De beginwaarde is \(b = 5 \text{.}\)

1p

○

De verandering is \(a = 2 \text{.}\)

1p

○

De gevraagde formule is dus \(K = 2 r + 5 \text{.}\)

1p

3 havo 1.1 De formule y=ax+b

Formule van een lijn opstellen (3)

opgave 1

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A (0 , 5)\) en is evenwijdig met de lijn \(m{:}\,y = 3 x + 4 \text{.}\)

2p

Stel de formule van \(l\) op.

EvenwijdigMetBeginpunt
000z - Formule van een lijn opstellen - basis - 0ms

○

\(l{:}\,y = a x + b\) met \(a = \text{rc}_{l} = \text{rc}_{m} = 3\)

1p

○

Door \((0 , 5)\) dus \(b = 5 \text{,}\) en dus \(l{:}\,y = 3 x + 5\)

1p

opgave 2

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A (8 , 4)\) en is evenwijdig met de lijn \(m{:}\,y = 5 - 2 x \text{.}\)

3p

Stel de formule van \(l\) op.

EvenwijdigMetPunt
0010 - Formule van een lijn opstellen - basis - 0ms

○

\(l{:}\,y = a x + b\) met \(a = \text{rc}_{l} = \text{rc}_{m} = -2\)

1p

○

\(\begin{rcases}y = -2 x + b \\ \text{door } A (8 , 4)\end{rcases} \begin{matrix}-2 ⋅ 8 + b = 4 \\ -16 + b = 4 \\ b = 20\end{matrix}\)

1p

○

Dus \(l{:}\,y = -2 x + 20\)

1p

opgave 3

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A (7 , 9)\) en heeft \(\text{rc}_{l} = 3 \text{.}\)

3p

Stel de formule van \(l\) op.

GegevenRcMetPunt
0011 - Formule van een lijn opstellen - basis - 0ms

○

\(l{:}\,y = a x + b\) met \(a = \text{rc}_{l} = 3\)

1p

○

\(\begin{rcases}y = 3 x + b \\ \text{door } A (7 , 9)\end{rcases} \begin{matrix}3 ⋅ 7 + b = 9 \\ 21 + b = 9 \\ b = -12\end{matrix}\)

1p

○

Dus \(l{:}\,y = 3 x - 12\)

1p

havo wiskunde B 1.2 Een lijn door twee gegeven punten

Formule van een lijn opstellen (7)

opgave 1

De lijn \(l\) gaat door de punten \(A (-4 , -31)\) en \(B (-2 , -19) \text{.}\)

3p

Stel de formule van \(l\) op.

TweePunten (1)
0012 - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 1ms

○

\(l{:}\,y = a x + b\) met \(a = {\Delta y \over \Delta x} = {-19 - -31 \over -2 - -4} = 6\)

1p

○

\(\begin{rcases}y = 6 x + b \\ \text{door } A (-4 , -31)\end{rcases} \begin{matrix}6 ⋅ -4 + b = -31 \\ -24 + b = -31 \\ b = -7\end{matrix}\)

1p

○

Dus \(l{:}\,y = 6 x - 7\)

1p

opgave 2

\(y\) is een lineaire functie van \(x \text{.}\)
Voor \(x = -2\) is \(y = 15\) en voor \(x = 4\) is \(y = -27 \text{.}\)

3p

Druk \(y\) uit in \(x \text{.}\)

TweePunten (2)
0013 - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 0ms - dynamic variables

○

\(y = a x + b\) met \(a = {\Delta y \over \Delta x} = {-27 - 15 \over 4 - -2} = -7\)

1p

○

\(\begin{rcases}y = -7 x + b \\ \text{door } A (-2 , 15)\end{rcases} \begin{matrix}-7 ⋅ -2 + b = 15 \\ 14 + b = 15 \\ b = 1\end{matrix}\)

1p

○

Dus \(y = -7 x + 1\)

1p

opgave 3

De lijn \(l\) gaat door de punten \(A (-9 , -8)\) en \(B (5 , -8) \text{.}\)

3p

Stel de formule van \(l\) op.

TweePuntenHorizontaal
0014 - Formule van een lijn opstellen - pro - 0ms

○

\(l{:}\,y = a x + b\) met \(a = {\Delta y \over \Delta x} = {-8 - -8 \over 5 - -9} = {0 \over 14} = 0\)

1p

○

\(\begin{rcases}y = b \\ \text{door } A (-9 , -8)\end{rcases} \begin{matrix}b = -8\end{matrix}\)

1p

○

Dus \(l{:}\,y = -8\)

1p

opgave 4

De lijn \(l\) gaat door de punten \(A (-8 , -9)\) en \(B (-8 , -4) \text{.}\)

3p

Stel de formule van \(l\) op.

TweePuntenVerticaal
0015 - Formule van een lijn opstellen - pro - 0ms

○

\(l{:}\,y = a x + b\) met \(a = {\Delta y \over \Delta x} = {-9 - -4 \over -8 - -8} = {-5 \over 0}\)

1p

○

Delen door 0 is niet gedefinieerd, het is dus een verticale lijn.

1p

○

Dus een verticale lijn met vergelijking \(l{:}\,x = -8\)

1p

opgave 5

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A (9 , 63)\) en door de oorsprong.

2p

Stel de formule van \(l\) op.

Evenredig (1)
0017 - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 0ms

○

Door de oorsprong betekent dat \(b = 0 \text{,}\) dus \(l{:}\,y = a x\)

1p

○

\(\begin{rcases}y = a x \\ \text{door } A (9 , 63)\end{rcases} \begin{matrix}a ⋅ 9 = 63 \\ a = 7\end{matrix}\)
Dus \(y = 7 x \text{.}\)

1p

opgave 6

Gegeven is dat \(y\) evenredig is met \(x \text{.}\) Bij \(x = 9\) hoort \(y = 36 \text{.}\)

2p

Stel de formule van \(y\) op.

Evenredig (2)
008s - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 0ms

○

Evenredig betekent \(y = a x \text{.}\)

1p

○

\(\begin{rcases}y = a x \\ \text{door } A (9 , 36)\end{rcases} \begin{matrix}a ⋅ 9 = 36 \\ a = 4\end{matrix}\)
Dus \(y = 4 x \text{.}\)

1p

opgave 7

5101520253024681012Oxy

4p

Stel bij de grafiek de formule op in de vorm \(y = a x + b \text{.}\)

Grafiek (2)
008t - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 13ms - dynamic variables

○

Rasterpunten \((5 , 10)\) en \((25 , 4)\) aflezen.

1p

○

\(y = a x + b\) met \(a = {\Delta y \over \Delta x} = {4 - 10 \over 25 - 5} = -0{,}3\)

1p

○

\(\begin{rcases}y = -0{,}3 x + b \\ \text{door } A (5 , 10)\end{rcases} \begin{matrix}-0{,}3 ⋅ 5 + b = 10 \\ -1{,}5 + b = 10 \\ b = 11{,}5\end{matrix}\)

1p

○

Dus \(y = -0{,}3 x + 11{,}5\)

1p

havo wiskunde B 6.4 Toepassingen van de afgeleide

Formule van een lijn opstellen (1)

opgave 1

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A (-5 , 2)\) en staat loodrecht op de lijn \(k{:}\,y = 4 x - 3 \text{.}\)

2p

Stel de formule van \(l\) op.

LoodrechtMetPunt
00bg - Formule van een lijn opstellen - basis - 2ms

○

\(\begin{rcases}k \perp l \text{, dus } \text{rc}_{k} ⋅ \text{rc}_{l} = -1 \\ \text{rc}_{k} = 4\end{rcases} \text{rc}_{l} = -\frac{1}{4}\)

1p

○

\(\begin{rcases}y = -\frac{1}{4} x + b \\ \text{door } A (-5 , 2)\end{rcases} \begin{matrix}2 = -\frac{1}{4} ⋅ -5 + b \\ 2 = 1\frac{1}{4} + b \\ b = \frac{3}{4}\end{matrix}\)
Dus \(l{:}\,y = -\frac{1}{4} x + \frac{3}{4} \text{.}\)

1p

havo wiskunde B 9.vk Exponentiële groei

Formule van een lijn opstellen (1)

opgave 1

Gegeven is de volgende tabel.

\(x\)

\(3\)

\(4\)

\(8\)

\(14\)

\(y\)

\(18{,}48\)

\(19{,}59\)

\(24{,}03\)

\(30{,}69\)

3p

a

Toon aan dat de tabel bij een lineair verband hoort.

3p

b

Stel de formule op van \(y \text{.}\) Rond af op 2 decimalen.

UitTabel (2)
00k0 - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 0ms - dynamic variables

a

\({\Delta y \over \Delta x} = {19{,}59 - 18{,}48 \over 4 - 3} = 1{,}11\)

1p

○

\({\Delta y \over \Delta x} = {24{,}03 - 19{,}59 \over 8 - 4} = 1{,}11\)
\({\Delta y \over \Delta x} = {30{,}69 - 24{,}03 \over 14 - 8} = 1{,}11\)

1p

○

De gemiddelde verandering is steeds hetzelfde, dus de tabel hoort bij een lineair verband.

1p

b

\(y = a x + b\) met \(a = 1{,}11\)

1p

○

\(\begin{rcases}y = 1{,}11 x + b \\ x = 3 \text{ en } y = 18{,}48\end{rcases} \begin{matrix}1{,}11 ⋅ 3 + b = 18{,}48 \\ 3{,}33 + b = 18{,}48 \\ b = 15{,}15\end{matrix}\)

1p

○

Dus \(y = 1{,}11 x + 15{,}15\)

1p

"