Getal & Ruimte (12e editie) - havo wiskunde B

'Formule van een lijn opstellen'.

2 havo/vwo 3.2 De formule van een lijn opstellen

Formule van een lijn opstellen (3)

opgave 1

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A(0, 4)\) en heeft \(\text{rc}_l=-8\text{.}\)

2p

Stel de formule van \(l\) op.

GegevenRcMetBeginpunt
000y - Formule van een lijn opstellen - basis - 0ms

\(l{:}\,y=ax+b\) met \(a=\text{rc}_l=-8\)

1p

Door \((0, 4)\) dus \(b=4\text{,}\) en dus \(l{:}\,y=-8x+4\)

1p

opgave 2

024681012-12-10-8-6-4-202xy

4p

Stel de formule op van de lijn.

Grafiek (1)
00my - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 4ms - data pool: #120 (3ms) - dynamic variables

\(y=ax+b\text{.}\)

1p

Door \((0, -12)\text{,}\) dus \(b=-12\text{.}\)

1p

\(a={\text{verticaal} \over \text{horizontaal}}={6 \over 10}=\frac{3}{5}\text{.}\)

1p

\(y=\frac{3}{5}x-12\text{.}\)

1p

opgave 3

Aan het begin van de avond is het 20 °C. De temperatuur daalt elke uur met 1,5 °C.

3p

Stel de formule op van de temperatuur \(T\) in °C als functie van de tijd \(t\) in uren.

Contextueel
00n9 - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 4ms

De beginwaarde is \(b=20\text{.}\)

1p

De verandering is \(a=-1{,}5\text{.}\)

1p

De gevraagde formule is dus \(T=-1{,}5t+20\text{.}\)

1p

3 havo 1.1 De formule y=ax+b

Formule van een lijn opstellen (3)

opgave 1

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A(0, 2)\) en is evenwijdig met de lijn \(m{:}\,y=6x+3\text{.}\)

2p

Stel de formule van \(l\) op.

EvenwijdigMetBeginpunt
000z - Formule van een lijn opstellen - basis - 0ms

\(l{:}\,y=ax+b\) met \(a=\text{rc}_l=\text{rc}_m=6\)

1p

Door \((0, 2)\) dus \(b=2\text{,}\) en dus \(l{:}\,y=6x+2\)

1p

opgave 2

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A(9, 7)\) en is evenwijdig met de lijn \(m{:}\,y=8-5x\text{.}\)

3p

Stel de formule van \(l\) op.

EvenwijdigMetPunt
0010 - Formule van een lijn opstellen - basis - 0ms

\(l{:}\,y=ax+b\) met \(a=\text{rc}_l=\text{rc}_m=-5\)

1p

\(\begin{rcases}y=-5x+b \\ \text{door }A(9, 7)\end{rcases}\begin{matrix}-5⋅9+b=7 \\ -45+b=7 \\ b=52\end{matrix}\)

1p

Dus \(l{:}\,y=-5x+52\)

1p

opgave 3

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A(4, 5)\) en heeft \(\text{rc}_l=9\text{.}\)

3p

Stel de formule van \(l\) op.

GegevenRcMetPunt
0011 - Formule van een lijn opstellen - basis - 0ms

\(l{:}\,y=ax+b\) met \(a=\text{rc}_l=9\)

1p

\(\begin{rcases}y=9x+b \\ \text{door }A(4, 5)\end{rcases}\begin{matrix}9⋅4+b=5 \\ 36+b=5 \\ b=-31\end{matrix}\)

1p

Dus \(l{:}\,y=9x-31\)

1p

havo wiskunde B 1.2 Een lijn door twee gegeven punten

Formule van een lijn opstellen (7)

opgave 1

De lijn \(l\) gaat door de punten \(A(3, 13)\) en \(B(6, 28)\text{.}\)

3p

Stel de formule van \(l\) op.

TweePunten (1)
0012 - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 1ms

\(l{:}\,y=ax+b\) met \(a={\Delta y \over \Delta x}={28-13 \over 6-3}=5\)

1p

\(\begin{rcases}y=5x+b \\ \text{door }A(3, 13)\end{rcases}\begin{matrix}5⋅3+b=13 \\ 15+b=13 \\ b=-2\end{matrix}\)

1p

Dus \(l{:}\,y=5x-2\)

1p

opgave 2

\(y\) is een lineaire functie van \(x\text{.}\)
Voor \(x=-7\) is \(y=47\) en voor \(x=3\) is \(y=-13\text{.}\)

3p

Druk \(y\) uit in \(x\text{.}\)

TweePunten (2)
0013 - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 0ms - dynamic variables

\(y=ax+b\) met \(a={\Delta y \over \Delta x}={-13-47 \over 3--7}=-6\)

1p

\(\begin{rcases}y=-6x+b \\ \text{door }A(-7, 47)\end{rcases}\begin{matrix}-6⋅-7+b=47 \\ 42+b=47 \\ b=5\end{matrix}\)

1p

Dus \(y=-6x+5\)

1p

opgave 3

De lijn \(l\) gaat door de punten \(A(-3, -4)\) en \(B(5, -4)\text{.}\)

3p

Stel de formule van \(l\) op.

TweePuntenHorizontaal
0014 - Formule van een lijn opstellen - pro - 1ms

\(l{:}\,y=ax+b\) met \(a={\Delta y \over \Delta x}={-4--4 \over 5--3}={0 \over 8}=0\)

1p

\(\begin{rcases}y=b \\ \text{door }A(-3, -4)\end{rcases}\begin{matrix}b=-4\end{matrix}\)

1p

Dus \(l{:}\,y=-4\)

1p

opgave 4

De lijn \(l\) gaat door de punten \(A(-8, -8)\) en \(B(-8, -5)\text{.}\)

3p

Stel de formule van \(l\) op.

TweePuntenVerticaal
0015 - Formule van een lijn opstellen - pro - 1ms

\(l{:}\,y=ax+b\) met \(a={\Delta y \over \Delta x}={-8--5 \over -8--8}={-3 \over 0}\)

1p

Delen door 0 is niet gedefinieerd, het is dus een verticale lijn.

1p

Dus een verticale lijn met vergelijking \(l{:}\,x=-8\)

1p

opgave 5

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A(4, 32)\) en door de oorsprong.

2p

Stel de formule van \(l\) op.

Evenredig (1)
0017 - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 1ms

Door de oorsprong betekent dat \(b=0\text{,}\) dus \(l{:}\,y=ax\)

1p

\(\begin{rcases}y=ax \\ \text{door }A(4, 32)\end{rcases}\begin{matrix}a⋅4=32 \\ a=8\end{matrix}\)
Dus \(y=8x\text{.}\)

1p

opgave 6

Gegeven is dat \(y\) evenredig is met \(x\text{.}\) Bij \(x=5\) hoort \(y=45\text{.}\)

2p

Stel de formule van \(y\) op.

Evenredig (2)
008s - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 0ms

Evenredig betekent \(y=ax\text{.}\)

1p

\(\begin{rcases}y=ax \\ \text{door }A(5, 45)\end{rcases}\begin{matrix}a⋅5=45 \\ a=9\end{matrix}\)
Dus \(y=9x\text{.}\)

1p

opgave 7

246810125101520253035Oxy

4p

Stel bij de grafiek de formule op in de vorm \(y=ax+b\text{.}\)

Grafiek (2)
008t - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 38ms - dynamic variables

Rasterpunten \((2, 30)\) en \((10, 15)\) aflezen.

1p

\(y=ax+b\) met \(a={\Delta y \over \Delta x}={15-30 \over 10-2}=-1{,}875\)

1p

\(\begin{rcases}y=-1{,}875x+b \\ \text{door }A(2, 30)\end{rcases}\begin{matrix}-1{,}875⋅2+b=30 \\ -3{,}75+b=30 \\ b=33{,}75\end{matrix}\)

1p

Dus \(y=-1{,}875x+33{,}75\)

1p

havo wiskunde B 6.4 Toepassingen van de afgeleide

Formule van een lijn opstellen (1)

opgave 1

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A(2, -1)\) en staat loodrecht op de lijn \(k{:}\,y=1\frac{1}{5}x-3\text{.}\)

2p

Stel de formule van \(l\) op.

LoodrechtMetPunt
00bg - Formule van een lijn opstellen - basis - 1ms

\(\begin{rcases}k\perp l\text{, dus }\text{rc}_k⋅\text{rc}_l=-1 \\ \text{rc}_k=1\frac{1}{5}\end{rcases}\text{rc}_l=-\frac{5}{6}\)

1p

\(\begin{rcases}y=-\frac{5}{6}x+b \\ \text{door }A(2, -1)\end{rcases}\begin{matrix}-1=-\frac{5}{6}⋅2+b \\ -1=-1\frac{2}{3}+b \\ b=\frac{2}{3}\end{matrix}\)
Dus \(l{:}\,y=-\frac{5}{6}x+\frac{2}{3}\text{.}\)

1p

havo wiskunde B 9.vk Exponentiële groei

Formule van een lijn opstellen (1)

opgave 1

Gegeven is de volgende tabel.

\(x\)

\(3\)

\(8\)

\(9\)

\(11\)

\(15\)

\(y\)

\(11{,}86\)

\(12{,}56\)

\(12{,}70\)

\(12{,}98\)

\(13{,}54\)

3p

a

Toon aan dat de tabel bij een lineair verband hoort.

3p

b

Stel de formule op van \(y\text{.}\) Rond af op 2 decimalen.

UitTabel (2)
00k0 - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 1ms - dynamic variables

a

\({\Delta y \over \Delta x}={12{,}56-11{,}86 \over 8-3}=0{,}14\)

1p

\({\Delta y \over \Delta x}={12{,}70-12{,}56 \over 9-8}=0{,}14\)
\({\Delta y \over \Delta x}={12{,}98-12{,}70 \over 11-9}=0{,}14\)
\({\Delta y \over \Delta x}={13{,}54-12{,}98 \over 15-11}=0{,}14\)

1p

De gemiddelde verandering is steeds hetzelfde, dus de tabel hoort bij een lineair verband.

1p

b

\(y=ax+b\) met \(a=0{,}14\)

1p

\(\begin{rcases}y=0{,}14x+b \\ x=3\text{ en }y=11{,}86\end{rcases}\begin{matrix}0{,}14⋅3+b=11{,}86 \\ 0{,}42+b=11{,}86 \\ b=11{,}44\end{matrix}\)

1p

Dus \(y=0{,}14x+11{,}44\)

1p

"