Getal & Ruimte (12e editie) - havo wiskunde B

'Formule van een lijn opstellen'.

2 havo/vwo 3.2 De formule van een lijn opstellen

Formule van een lijn opstellen (3)

opgave 1

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A(0, 4)\) en heeft \(\text{rc}_l=-3\text{.}\)

2p

Stel de formule van \(l\) op.

GegevenRcMetBeginpunt
000y - Formule van een lijn opstellen - basis - 0ms

\(l{:}\,y=ax+b\) met \(a=\text{rc}_l=-3\)

1p

Door \((0, 4)\) dus \(b=4\text{,}\) en dus \(l{:}\,y=-3x+4\)

1p

opgave 2

10203040506010203040506070Oxy

4p

Stel de formule op van de lijn.

Grafiek (1)
00my - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 3ms - data pool: #120 (3ms) - dynamic variables

\(y=ax+b\text{.}\)

1p

Door \((0, 30)\text{,}\) dus \(b=30\text{.}\)

1p

\(a={\text{verticaal} \over \text{horizontaal}}={30 \over 50}=\frac{3}{5}\text{.}\)

1p

\(y=\frac{3}{5}x+30\text{.}\)

1p

opgave 3

De populatie van de eekhoorns groeit elk jaar met 50 dieren. De beginpopulatie is 200 dieren.

3p

Stel de formule op van het aantal dieren in het bos \(P\) als functie van de tijd \(t\) in jaren.

Contextueel
00n9 - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 3ms

De beginwaarde is \(b=200\text{.}\)

1p

De verandering is \(a=50\text{.}\)

1p

De gevraagde formule is dus \(P=50t+200\text{.}\)

1p

3 havo 1.1 De formule y=ax+b

Formule van een lijn opstellen (3)

opgave 1

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A(0, 8)\) en is evenwijdig met de lijn \(m{:}\,y=2x+6\text{.}\)

2p

Stel de formule van \(l\) op.

EvenwijdigMetBeginpunt
000z - Formule van een lijn opstellen - basis - 0ms

\(l{:}\,y=ax+b\) met \(a=\text{rc}_l=\text{rc}_m=2\)

1p

Door \((0, 8)\) dus \(b=8\text{,}\) en dus \(l{:}\,y=2x+8\)

1p

opgave 2

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A(4, 5)\) en is evenwijdig met de lijn \(m{:}\,y=2-9x\text{.}\)

3p

Stel de formule van \(l\) op.

EvenwijdigMetPunt
0010 - Formule van een lijn opstellen - basis - 0ms

\(l{:}\,y=ax+b\) met \(a=\text{rc}_l=\text{rc}_m=-9\)

1p

\(\begin{rcases}y=-9x+b \\ \text{door }A(4, 5)\end{rcases}\begin{matrix}-9⋅4+b=5 \\ -36+b=5 \\ b=41\end{matrix}\)

1p

Dus \(l{:}\,y=-9x+41\)

1p

opgave 3

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A(7, 9)\) en heeft \(\text{rc}_l=3\text{.}\)

3p

Stel de formule van \(l\) op.

GegevenRcMetPunt
0011 - Formule van een lijn opstellen - basis - 0ms

\(l{:}\,y=ax+b\) met \(a=\text{rc}_l=3\)

1p

\(\begin{rcases}y=3x+b \\ \text{door }A(7, 9)\end{rcases}\begin{matrix}3⋅7+b=9 \\ 21+b=9 \\ b=-12\end{matrix}\)

1p

Dus \(l{:}\,y=3x-12\)

1p

havo wiskunde B 1.2 Een lijn door twee gegeven punten

Formule van een lijn opstellen (7)

opgave 1

De lijn \(l\) gaat door de punten \(A(2, -2)\) en \(B(6, -14)\text{.}\)

3p

Stel de formule van \(l\) op.

TweePunten (1)
0012 - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 1ms

\(l{:}\,y=ax+b\) met \(a={\Delta y \over \Delta x}={-14--2 \over 6-2}=-3\)

1p

\(\begin{rcases}y=-3x+b \\ \text{door }A(2, -2)\end{rcases}\begin{matrix}-3⋅2+b=-2 \\ -6+b=-2 \\ b=4\end{matrix}\)

1p

Dus \(l{:}\,y=-3x+4\)

1p

opgave 2

\(y\) is een lineaire functie van \(x\text{.}\)
Voor \(x=-6\) is \(y=-23\) en voor \(x=1\) is \(y=-2\text{.}\)

3p

Druk \(y\) uit in \(x\text{.}\)

TweePunten (2)
0013 - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 0ms - dynamic variables

\(y=ax+b\) met \(a={\Delta y \over \Delta x}={-2--23 \over 1--6}=3\)

1p

\(\begin{rcases}y=3x+b \\ \text{door }A(-6, -23)\end{rcases}\begin{matrix}3⋅-6+b=-23 \\ -18+b=-23 \\ b=-5\end{matrix}\)

1p

Dus \(y=3x-5\)

1p

opgave 3

De lijn \(l\) gaat door de punten \(A(-9, 3)\) en \(B(-2, 3)\text{.}\)

3p

Stel de formule van \(l\) op.

TweePuntenHorizontaal
0014 - Formule van een lijn opstellen - pro - 1ms

\(l{:}\,y=ax+b\) met \(a={\Delta y \over \Delta x}={3-3 \over -2--9}={0 \over 7}=0\)

1p

\(\begin{rcases}y=b \\ \text{door }A(-9, 3)\end{rcases}\begin{matrix}b=3\end{matrix}\)

1p

Dus \(l{:}\,y=3\)

1p

opgave 4

De lijn \(l\) gaat door de punten \(A(-2, -8)\) en \(B(-2, 8)\text{.}\)

3p

Stel de formule van \(l\) op.

TweePuntenVerticaal
0015 - Formule van een lijn opstellen - pro - 0ms

\(l{:}\,y=ax+b\) met \(a={\Delta y \over \Delta x}={-8-8 \over -2--2}={-16 \over 0}\)

1p

Delen door 0 is niet gedefinieerd, het is dus een verticale lijn.

1p

Dus een verticale lijn met vergelijking \(l{:}\,x=-2\)

1p

opgave 5

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A(9, 63)\) en door de oorsprong.

2p

Stel de formule van \(l\) op.

Evenredig (1)
0017 - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 0ms

Door de oorsprong betekent dat \(b=0\text{,}\) dus \(l{:}\,y=ax\)

1p

\(\begin{rcases}y=ax \\ \text{door }A(9, 63)\end{rcases}\begin{matrix}a⋅9=63 \\ a=7\end{matrix}\)
Dus \(y=7x\text{.}\)

1p

opgave 6

Gegeven is dat \(y\) evenredig is met \(x\text{.}\) Bij \(x=4\) hoort \(y=36\text{.}\)

2p

Stel de formule van \(y\) op.

Evenredig (2)
008s - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 0ms

Evenredig betekent \(y=ax\text{.}\)

1p

\(\begin{rcases}y=ax \\ \text{door }A(4, 36)\end{rcases}\begin{matrix}a⋅4=36 \\ a=9\end{matrix}\)
Dus \(y=9x\text{.}\)

1p

opgave 7

2468101251015202530Oxy

4p

Stel bij de grafiek de formule op in de vorm \(y=ax+b\text{.}\)

Grafiek (2)
008t - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 16ms - dynamic variables

Rasterpunten \((2, 25)\) en \((10, 10)\) aflezen.

1p

\(y=ax+b\) met \(a={\Delta y \over \Delta x}={10-25 \over 10-2}=-1{,}875\)

1p

\(\begin{rcases}y=-1{,}875x+b \\ \text{door }A(2, 25)\end{rcases}\begin{matrix}-1{,}875⋅2+b=25 \\ -3{,}75+b=25 \\ b=28{,}75\end{matrix}\)

1p

Dus \(y=-1{,}875x+28{,}75\)

1p

havo wiskunde B 6.4 Toepassingen van de afgeleide

Formule van een lijn opstellen (1)

opgave 1

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A(1, 6)\) en staat loodrecht op de lijn \(k{:}\,y=-2\frac{1}{2}x-4\text{.}\)

2p

Stel de formule van \(l\) op.

LoodrechtMetPunt
00bg - Formule van een lijn opstellen - basis - 1ms

\(\begin{rcases}k\perp l\text{, dus }\text{rc}_k⋅\text{rc}_l=-1 \\ \text{rc}_k=-2\frac{1}{2}\end{rcases}\text{rc}_l=\frac{2}{5}\)

1p

\(\begin{rcases}y=\frac{2}{5}x+b \\ \text{door }A(1, 6)\end{rcases}\begin{matrix}6=\frac{2}{5}⋅1+b \\ 6=\frac{2}{5}+b \\ b=5\frac{3}{5}\end{matrix}\)
Dus \(l{:}\,y=\frac{2}{5}x+5\frac{3}{5}\text{.}\)

1p

havo wiskunde B 9.vk Exponentiële groei

Formule van een lijn opstellen (1)

opgave 1

Gegeven is de volgende tabel.

\(x\)

\(6\)

\(8\)

\(13\)

\(16\)

\(20\)

\(y\)

\(25{,}60\)

\(27{,}68\)

\(32{,}88\)

\(36{,}00\)

\(40{,}16\)

3p

a

Toon aan dat de tabel bij een lineair verband hoort.

3p

b

Stel de formule op van \(y\text{.}\) Rond af op 2 decimalen.

UitTabel (2)
00k0 - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 0ms - dynamic variables

a

\({\Delta y \over \Delta x}={27{,}68-25{,}60 \over 8-6}=1{,}04\)

1p

\({\Delta y \over \Delta x}={32{,}88-27{,}68 \over 13-8}=1{,}04\)
\({\Delta y \over \Delta x}={36{,}00-32{,}88 \over 16-13}=1{,}04\)
\({\Delta y \over \Delta x}={40{,}16-36{,}00 \over 20-16}=1{,}04\)

1p

De gemiddelde verandering is steeds hetzelfde, dus de tabel hoort bij een lineair verband.

1p

b

\(y=ax+b\) met \(a=1{,}04\)

1p

\(\begin{rcases}y=1{,}04x+b \\ x=6\text{ en }y=25{,}6\end{rcases}\begin{matrix}1{,}04⋅6+b=25{,}6 \\ 6{,}24+b=25{,}6 \\ b=19{,}36\end{matrix}\)

1p

Dus \(y=1{,}04x+19{,}36\)

1p

"