Getal & Ruimte (12e editie) - havo wiskunde B

'Oorspronkelijke en afgeleide functie'.

havo wiskunde B 2.4 Differentiëren

Oorspronkelijke en afgeleide functie (1)

opgave 1

2p

Wat is de definitie van de afgeleide functie \(f'(x) \text{?}\)

Definitie
00s6 - Oorspronkelijke en afgeleide functie - basis - basis - 0ms

○

De afgeleide functie \(f'(x)\) is de formule van de hellingsgrafiek van \(f(x)\) en geeft dus voor iedere waarde van \(x\) de richtingscoëfficiënt van de raaklijn in het punt \((x , f(x)) \text{.}\)

2p

havo wiskunde B 6.4 Toepassingen van de afgeleide

Oorspronkelijke en afgeleide functie (7)

opgave 1

Gegeven is de functie \(f(x) = \frac{5}{x^{2}}+5 x^{3} \text{.}\) Het punt \(A\) met \(x_{A} = -4\) ligt op de grafiek van \(f \text{.}\)

2p

Bereken exact de \(y \text{-}\)coördinaat van het punt \(A \text{.}\)

Oorspronkelijke (1)
00s7 - Oorspronkelijke en afgeleide functie - basis - midden - 1ms

○

\(f(-4) = \frac{5}{(-4)^{2}}+5 \cdot (-4)^{3} = -319\frac{11}{16}\)

1p

○

Dus \(y_{A} = -319\frac{11}{16} \text{.}\)

1p

opgave 2

Gegeven is de functie \(f(x) = 4 x^{2}+(3 x-5)^{4} \text{.}\) Het punt \(A\) met \(x_{A} = 1\) ligt op de grafiek van \(f \text{.}\)

3p

Bereken exact de richtingscoëfficiënt van de raaklijn aan \(f\) in het punt \(A \text{.}\)

Afgeleide (1)
00s8 - Oorspronkelijke en afgeleide functie - basis - midden - 0ms

○

\(f(x) = 4 x^{2}+(3 x-5)^{4}\) geeft
\(f'(x) = 8 x+12 (3 x-5)^{3}\)

2p

○

\(\text{rc} = f'(1) = 8 \cdot 1+12 (3 \cdot 1-5)^{3} = -88\)

1p

opgave 3

Gegeven is de functie \(f(x) = -2 x+\sqrt{x+14} \text{.}\) Het punt \(A\) met \(x_{A} = -5\) ligt op de grafiek van \(f \text{.}\)

1p

a

Bereken exact de \(y \text{-}\)coördinaat van het punt \(A \text{.}\)

3p

b

Bereken exact de richtingscoëfficiënt van de raaklijn aan \(f\) in het punt \(A \text{.}\)

Combi (1)
00s9 - Oorspronkelijke en afgeleide functie - basis - eind - 0ms

a

\(f(-5) = -2 \cdot -5+\sqrt{-5+14} = 13\)

1p

b

\(f(x) = -2 x+\sqrt{x+14}\) geeft
\(f'(x) = -2+\frac{1}{2 \sqrt{x+14}}\)

2p

○

\(f'(-5) = -2+\frac{1}{2 \sqrt{-5+14}} = -1\frac{15}{18}\)

1p

opgave 4

Gegeven is de functie \(f(x) = 4+(x^{2}-3) (x-4) \text{.}\) Het punt \(A\) met \(x_{A} = 2\) ligt op de grafiek van \(f \text{.}\)

2p

Bereken exact de coördinaten van het punt \(A \text{.}\)

Oorspronkelijke (2)
00sa - Oorspronkelijke en afgeleide functie - basis - midden - 0ms

○

\(f(2) = 4+(2^{2}-3) (2-4) = 2\)

1p

○

Dus \(A (2 , 2) \text{.}\)

1p

opgave 5

Gegeven is de functie \(f(x) = -1+\frac{4}{(-2 x+9)^{2}} \text{.}\) Het punt \(A\) met \(x_{A} = 3\) ligt op de grafiek van \(f \text{.}\)

2p

Toon algebraïsch aan dat de \(y \text{-}\)coördinaat van het punt \(A\) gelijk is aan \(-\frac{5}{9} \text{.}\)

Oorspronkelijke (3)
00sb - Oorspronkelijke en afgeleide functie - basis - midden - 0ms

○

\(f(3) = -1+\frac{4}{(-2 \cdot 3+9)^{2}} = -\frac{5}{9}\)

1p

○

Dus geldt inderdaad \(y_{A} = -\frac{5}{9} \text{.}\)

1p

opgave 6

Gegeven is de functie \(f(x) = \sqrt{5 x+31}-5 x^{2} \text{.}\) Het punt \(A\) met \(x_{A} = -3\) ligt op de grafiek van \(f \text{.}\)

3p

Bereken exact de helling van de grafiek van \(f\) in het punt \(A \text{.}\)

Afgeleide (2)
00sc - Oorspronkelijke en afgeleide functie - basis - midden - 0ms

○

\(f(x) = \sqrt{5 x+31}-5 x^{2}\) geeft
\(f'(x) = \frac{5}{2 \sqrt{5 x+31}}-10 x\)

2p

○

\(\text{helling} = f'(-3) = \frac{5}{2 \sqrt{5 \cdot -3+31}}-10 \cdot -3 = 30\frac{20}{32}\)

1p

opgave 7

Gegeven is de functie \(f(x) = -x+\frac{5}{-2 x-1} \text{.}\) Het punt \(A\) met \(x_{A} = -2\) ligt op de grafiek van \(f \text{.}\)

3p

Toon algebraïsch aan dat de richtingscoëfficiënt van de raaklijn aan \(f\) in het punt \(A\) gelijk is aan \(\frac{1}{9} \text{.}\)

Afgeleide (3)
00sd - Oorspronkelijke en afgeleide functie - basis - midden - 1ms

○

\(f(x) = -x+\frac{5}{-2 x-1}\) geeft
\(f'(x) = -1+\frac{10}{(-2 x-1)^{2}}\)

2p

○

\(\text{rc} = f'(-2) = -1+\frac{10}{(-2 \cdot -2-1)^{2}} = \frac{1}{9}\)

1p

"