Getal & Ruimte (12e editie) - havo wiskunde B

'Oorspronkelijke en afgeleide functie'.

havo wiskunde B 2.4 Differentiëren

Oorspronkelijke en afgeleide functie (1)

opgave 1

2p

Wat is de definitie van de afgeleide functie \(f'(x) \text{?}\)

Definitie
00s6 - Oorspronkelijke en afgeleide functie - basis - basis - 0ms

De afgeleide functie \(f'(x)\) is de formule van de hellingsgrafiek van \(f(x)\) en geeft dus voor iedere waarde van \(x\) de richtingscoëfficiënt van de raaklijn in het punt \((x , f(x)) \text{.}\)

2p

havo wiskunde B 6.4 Toepassingen van de afgeleide

Oorspronkelijke en afgeleide functie (7)

opgave 1

Gegeven is de functie \(f(x) = 3+\sqrt{-5 x+21} \text{.}\) Het punt \(A\) met \(x_{A} = 1\) ligt op de grafiek van \(f \text{.}\)

2p

Bereken exact de \(y \text{-}\)coördinaat van het punt \(A \text{.}\)

Oorspronkelijke (1)
00s7 - Oorspronkelijke en afgeleide functie - basis - midden - 0ms

\(f(1) = 3+\sqrt{-5 \cdot 1+21} = 7\)

1p

Dus \(y_{A} = 7 \text{.}\)

1p

opgave 2

Gegeven is de functie \(f(x) = 3 x^{2}+\frac{5}{(2 x+7)^{2}} \text{.}\) Het punt \(A\) met \(x_{A} = -5\) ligt op de grafiek van \(f \text{.}\)

3p

Bereken exact de richtingscoëfficiënt van de raaklijn aan \(f\) in het punt \(A \text{.}\)

Afgeleide (1)
00s8 - Oorspronkelijke en afgeleide functie - basis - midden - 8ms

\(f(x) = 3 x^{2}+\frac{5}{(2 x+7)^{2}}\) geeft
\(f'(x) = 6 x+\frac{-20}{(2 x+7)^{3}}\)

2p

\(\text{rc} = f'(-5) = 6 \cdot -5+\frac{-20}{(2 \cdot -5+7)^{3}} = {-790 \over 27}\)

1p

opgave 3

Gegeven is de functie \(f(x) = -2 x+(-3 x-10)^{4} \text{.}\) Het punt \(A\) met \(x_{A} = -4\) ligt op de grafiek van \(f \text{.}\)

1p

a

Bereken exact de \(y \text{-}\)coördinaat van het punt \(A \text{.}\)

3p

b

Bereken exact de richtingscoëfficiënt van de raaklijn aan \(f\) in het punt \(A \text{.}\)

Combi (1)
00s9 - Oorspronkelijke en afgeleide functie - basis - eind - 1ms

a

\(f(-4) = -2 \cdot -4+(-3 \cdot -4-10)^{4} = 24\)

1p

b

\(f(x) = -2 x+(-3 x-10)^{4}\) geeft
\(f'(x) = -2-12 (-3 x-10)^{3}\)

2p

\(f'(-4) = -2-12 (-3 \cdot -4-10)^{3} = -98\)

1p

opgave 4

Gegeven is de functie \(f(x) = 2 x^{3}+\sqrt{x+1} \text{.}\) Het punt \(A\) met \(x_{A} = 3\) ligt op de grafiek van \(f \text{.}\)

2p

Bereken exact de coördinaten van het punt \(A \text{.}\)

Oorspronkelijke (2)
00sa - Oorspronkelijke en afgeleide functie - basis - midden - 0ms

\(f(3) = 2 \cdot 3^{3}+\sqrt{3+1} = 56\)

1p

Dus \(A (3 , 56) \text{.}\)

1p

opgave 5

Gegeven is de functie \(f(x) = (x^{2}-3) (x+1)-x \text{.}\) Het punt \(A\) met \(x_{A} = 2\) ligt op de grafiek van \(f \text{.}\)

2p

Toon algebraïsch aan dat de \(y \text{-}\)coördinaat van het punt \(A\) gelijk is aan \(1 \text{.}\)

Oorspronkelijke (3)
00sb - Oorspronkelijke en afgeleide functie - basis - midden - 6ms

\(f(2) = (2^{2}-3) (2+1)-2 = 1\)

1p

Dus geldt inderdaad \(y_{A} = 1 \text{.}\)

1p

opgave 6

Gegeven is de functie \(f(x) = \frac{1}{x^{2}}-3 x^{3} \text{.}\) Het punt \(A\) met \(x_{A} = -5\) ligt op de grafiek van \(f \text{.}\)

3p

Bereken exact de helling van de grafiek van \(f\) in het punt \(A \text{.}\)

Afgeleide (2)
00sc - Oorspronkelijke en afgeleide functie - basis - midden - 0ms

\(f(x) = \frac{1}{x^{2}}-3 x^{3}\) geeft
\(f'(x) = \frac{-2}{x^{3}}-9 x^{2}\)

2p

\(\text{helling} = f'(-5) = \frac{-2}{-5^{3}}-9 \cdot -5^{2} = {-28123 \over 125}\)

1p

opgave 7

Gegeven is de functie \(f(x) = \sqrt{4 x-7}-1 \text{.}\) Het punt \(A\) met \(x_{A} = 2\) ligt op de grafiek van \(f \text{.}\)

3p

Toon algebraïsch aan dat de richtingscoëfficiënt van de raaklijn aan \(f\) in het punt \(A\) gelijk is aan \(2 \text{.}\)

Afgeleide (3)
00sd - Oorspronkelijke en afgeleide functie - basis - midden - 10ms

\(f(x) = \sqrt{4 x-7}-1\) geeft
\(f'(x) = \frac{2}{\sqrt{4 x-7}}\)

2p

\(\text{rc} = f'(2) = \frac{2}{\sqrt{4 \cdot 2-7}} = 2\)

1p

"