Getal & Ruimte (12e editie) - havo wiskunde B

'Standaardfuncties en transformaties'.

havo wiskunde B 4.3 Gebroken vormen

Standaardfuncties en transformaties (1)

opgave 1

4p

Gegeven is de functie \(f(x) = {1 \over -3 x - 5} - 1 \text{.}\)
Hoe ontstaat de grafiek van \(f\) uit de standaardgrafiek van \(y = {1 \over x} \text{?}\)
Vermeld ook het domein, het bereik en de formules van de horizontale en verticale asymptoot van \(f \text{.}\)

Gebroken
00ez - Standaardfuncties en transformaties - basis - eind - 0ms

\(y = {1 \over x}\)
\(\downarrow \text{translatie} (5 , -1)\)
\(y = {1 \over (x - 5)} - 1 = {1 \over x - 5} - 1\)

1p

\(\downarrow \text{verm. y-as, } -\frac{1}{3}\)
\(f(x) = {1 \over (-3 x) - 5} - 1 = {1 \over -3 x - 5} - 1\)

1p

\(D_{f} = \R \begin{Bmatrix}0\end{Bmatrix}\) en \(B_{f} = \R \begin{Bmatrix}0\end{Bmatrix}\)
\(\downarrow \text{translatie} (5 , -1)\)
\(D_{f} = \R \begin{Bmatrix}5\end{Bmatrix}\) en \(B_{f} = \R \begin{Bmatrix}-1\end{Bmatrix}\)
\(\downarrow \text{verm. y-as, } -\frac{1}{3}\)
\(D_{f} = \R \begin{Bmatrix}-1\frac{2}{3}\end{Bmatrix}\) en \(B_{f} = \R \begin{Bmatrix}-1\end{Bmatrix}\)

1p

Asymptoten \(x = 0\) en \(y = 0\)
\(\downarrow \text{translatie} (5 , -1)\)
Asymptoten \(x = 5\) en \(y = -1\)
\(\downarrow \text{verm. y-as, } -\frac{1}{3}\)
Asymptoten \(x = -1\frac{2}{3}\) en \(y = -1\)

1p

havo wiskunde B 5.2 Grafieken van machtsfuncties veranderen

Standaardfuncties en transformaties (1)

opgave 1

4p

Gegeven is de functie \(f(x) = 4 (x + 2)^{4} - 3 \text{.}\)
Hoe ontstaat de grafiek van \(f\) uit de standaardgrafiek van \(y = x^{4} \text{?}\)
Vermeld ook het domein, het bereik en de coördinaten van de top van \(f \text{.}\)

Macht
00f3 - Standaardfuncties en transformaties - basis - basis - 0ms

\(y = x^{4}\)
\(\downarrow \text{verm. x-as, } 4\)
\(y = 4 ⋅ (x^{4}) = 4 x^{4}\)

1p

\(\downarrow \text{translatie} (-2 , -3)\)
\(f(x) = 4 (x + 2)^{4} - 3 = 4 (x + 2)^{4} - 3\)

1p

\(D_{f} = \R \) en \(B_{f} = [0 , \rightarrow ⟩\)
\(\downarrow \text{verm. x-as, } 4\)
\(D_{f} = \R \) en \(B_{f} = [0 , \rightarrow ⟩\)
\(\downarrow \text{translatie} (-2 , -3)\)
\(D_{f} = \R \) en \(B_{f} = [-3 , \rightarrow ⟩\)

1p

Top \((0 , 0)\)
\(\downarrow \text{verm. x-as, } 4\)
Top \((0 , 0)\)
\(\downarrow \text{translatie} (-2 , -3)\)
Top \((-2 , -3)\)

1p

havo wiskunde B 5.3 Wortelfuncties

Standaardfuncties en transformaties (1)

opgave 1

4p

Gegeven is de functie \(f(x) = 5 \sqrt{x - 3} - 1 \text{.}\)
Hoe ontstaat de grafiek van \(f\) uit de standaardgrafiek van \(y = \sqrt{x} \text{?}\)
Vermeld ook het domein, het bereik en de coördinaten van het randpunt van \(f \text{.}\)

Wortel
00f5 - Standaardfuncties en transformaties - basis - midden - 0ms

\(y = \sqrt{x}\)
\(\downarrow \text{verm. x-as, } 5\)
\(y = 5 ⋅ \sqrt{x} = 5 \sqrt{x}\)

1p

\(\downarrow \text{translatie} (3 , -1)\)
\(f(x) = 5 \sqrt{(x - 3)} - 1 = 5 \sqrt{x - 3} - 1\)

1p

\(D_{f} = [0 , \rightarrow ⟩\) en \(B_{f} = [0 , \rightarrow ⟩\)
\(\downarrow \text{verm. x-as, } 5\)
\(D_{f} = [0 , \rightarrow ⟩\) en \(B_{f} = [0 , \rightarrow ⟩\)
\(\downarrow \text{translatie} (3 , -1)\)
\(D_{f} = [3 , \rightarrow ⟩\) en \(B_{f} = [-1 , \rightarrow ⟩\)

1p

Randpunt \((0 , 0)\)
\(\downarrow \text{verm. x-as, } 5\)
Randpunt \((0 , 0)\)
\(\downarrow \text{translatie} (3 , -1)\)
Randpunt \((3 , -1)\)

1p

havo wiskunde B 5.4 Exponentiële functies

Standaardfuncties en transformaties (1)

opgave 1

4p

Gegeven is de functie \(f(x) = -2 ⋅ 3^{x - 3} - 1 \text{.}\)
Hoe ontstaat de grafiek van \(f\) uit de standaardgrafiek van \(y = 3^{x} \text{?}\)
Vermeld ook het domein, het bereik en de formule van de horizontale asymptoot van \(f \text{.}\)

Exponentieel
00ee - Standaardfuncties en transformaties - basis - midden - 0ms

\(y = 3^{x}\)
\(\downarrow \text{verm. x-as, } -2\)
\(y = -2 ⋅ (3^{x}) = -2 ⋅ 3^{x}\)

1p

\(\downarrow \text{translatie} (3 , -1)\)
\(f(x) = -2 ⋅ 3^{(x - 3)} - 1 = -2 ⋅ 3^{x - 3} - 1\)

1p

\(D_{f} = \R \) en \(B_{f} = ⟨0 , \rightarrow ⟩\)
\(\downarrow \text{verm. x-as, } -2\)
\(D_{f} = \R \) en \(B_{f} = ⟨\leftarrow , 0⟩\)
\(\downarrow \text{translatie} (3 , -1)\)
\(D_{f} = \R \) en \(B_{f} = ⟨\leftarrow , -1⟩\)

1p

Asymptoot \(y = 0\)
\(\downarrow \text{verm. x-as, } -2\)
Asymptoot \(y = 0\)
\(\downarrow \text{translatie} (3 , -1)\)
Asymptoot \(y = -1\)

1p

havo wiskunde B 5.5 Logaritmen

Standaardfuncties en transformaties (1)

opgave 1

4p

Gegeven is de functie \(f(x) = 2 ⋅ {}^{2}\!\log(x + 3) + 5 \text{.}\)
Hoe ontstaat de grafiek van \(f\) uit de standaardgrafiek van \(y = {}^{2}\!\log(x) \text{?}\)
Vermeld ook het domein, het bereik en de formule van de verticale asymptoot van \(f \text{.}\)

Logaritme
00f1 - Standaardfuncties en transformaties - basis - midden - 0ms

\(y = {}^{2}\!\log(x)\)
\(\downarrow \text{verm. x-as, } 2\)
\(y = 2 ⋅ {}^{2}\!\log(x) = 2 ⋅ {}^{2}\!\log(x)\)

1p

\(\downarrow \text{translatie} (-3 , 5)\)
\(f(x) = 2 ⋅ {}^{2}\!\log((x + 3)) + 5 = 2 ⋅ {}^{2}\!\log(x + 3) + 5\)

1p

\(D_{f} = ⟨0 , \rightarrow ⟩\) en \(B_{f} = \R \)
\(\downarrow \text{verm. x-as, } 2\)
\(D_{f} = ⟨0 , \rightarrow ⟩\) en \(B_{f} = \R \)
\(\downarrow \text{translatie} (-3 , 5)\)
\(D_{f} = ⟨-3 , \rightarrow ⟩\) en \(B_{f} = \R \)

1p

Asymptoot \(x = 0\)
\(\downarrow \text{verm. x-as, } 2\)
Asymptoot \(x = 0\)
\(\downarrow \text{translatie} (-3 , 5)\)
Asymptoot \(x = -3\)

1p

havo wiskunde B 8.2 Sinusoïden

Standaardfuncties en transformaties (1)

opgave 1

4p

Gegeven is de functie \(f(x) = \sin(-4 x + 1) - 5 \text{.}\)
Hoe ontstaat de grafiek van \(f\) uit de standaardgrafiek van \(y = \sin(x) \text{?}\)
Vermeld ook het domein, het bereik en de formule van de evenwichtsstand van \(f \text{.}\)

Gonio
00f7 - Standaardfuncties en transformaties - basis - eind - 0ms

\(y = \sin(x)\)
\(\downarrow \text{translatie} (-1 , -5)\)
\(y = \sin((x + 1)) - 5 = \sin(x + 1) - 5\)

1p

\(\downarrow \text{verm. y-as, } -\frac{1}{4}\)
\(f(x) = \sin((-4 x) + 1) - 5 = \sin(-4 x + 1) - 5\)

1p

\(D_{f} = \R \) en \(B_{f} = [-1 , 1]\)
\(\downarrow \text{translatie} (-1 , -5)\)
\(D_{f} = \R \) en \(B_{f} = [-6 , -4]\)
\(\downarrow \text{verm. y-as, } -\frac{1}{4}\)
\(D_{f} = \R \) en \(B_{f} = [-6 , -4]\)

1p

Evenwichtsstand \(y = 0\)
\(\downarrow \text{translatie} (-1 , -5)\)
Evenwichtsstand \(y = -5\)
\(\downarrow \text{verm. y-as, } -\frac{1}{4}\)
Evenwichtsstand \(y = -5\)

1p

havo wiskunde B 9.3 Rekenregels voor logaritmen

Standaardfuncties en transformaties (2)

opgave 1

Gegeven is de functie \(f(x) = \log(x) \text{.}\)

3p

Welke vermenigvuldiging ten opzichte van de \(y \text{-}\)as levert bij de grafiek van \(f\) dezelfde beeldgrafiek op als de translatie \((0 , 4) \text{?}\)

Symmetrie (1)
00nc - Standaardfuncties en transformaties - basis - midden - 0ms

\(f(x) = \log(x)\)
\(\downarrow \text{translatie} (0 , 4)\)
\(y = \log(x) + 4\)

1p

Er geldt
\(y = \log(x) + 4\)
\(\text{ } = \log(x) + \log(10^{4})\)
\(\text{ } = \log(x) + \log(10\,000)\)
\(\text{ } = \log(10\,000 ⋅ x) \text{.}\)

1p

Dus de vermenigvuldiging ten opzichte van de \(y \text{-}\)as met \(\frac{1}{10000} \text{.}\)

1p

opgave 2

Gegeven is de functie \(f(x) = 3^{x} \text{.}\)

3p

Welke translatie levert bij de grafiek van \(f\) dezelfde beeldgrafiek op als de vermenigvulding ten opzichte van de \(x \text{-}\)as met \(27 \text{?}\)

Symmetrie (2)
00nd - Standaardfuncties en transformaties - basis - eind - 0ms

\(f(x) = 3^{x}\)
\(\downarrow \text{verm. x-as, } 27\)
\(y = 27 ⋅ 3^{x}\)

1p

Er geldt
\(y = 27 ⋅ 3^{x}\)
\(\text{ } = 3^{3} ⋅ 3^{x}\)
\(\text{ } = 3^{x + 3} \text{.}\)

1p

Dus de translatie \((-3 , 0) \text{.}\)

1p

"