Getal & Ruimte (12e editie) - havo wiskunde B

'Standaardfuncties en transformaties'.

havo wiskunde B 4.3 Gebroken vormen

Standaardfuncties en transformaties (1)

opgave 1

4p

Gegeven is de functie \(f(x) = {2 \over x + 5} - 3 \text{.}\)
Hoe ontstaat de grafiek van \(f\) uit de standaardgrafiek van \(y = {1 \over x} \text{?}\)
Vermeld ook het domein, het bereik en de formules van de horizontale en verticale asymptoot van \(f \text{.}\)

Gebroken
00ez - Standaardfuncties en transformaties - basis - eind - 0ms

\(y = {1 \over x}\)
\(\downarrow \text{verm. x-as, } 2\)
\(y = 2 ⋅ ({1 \over x}) = {2 \over x}\)

1p

\(\downarrow \text{translatie} (-5 , -3)\)
\(f(x) = {2 \over (x + 5)} - 3 = {2 \over x + 5} - 3\)

1p

\(D_{f} = \R \begin{Bmatrix}0\end{Bmatrix}\) en \(B_{f} = \R \begin{Bmatrix}0\end{Bmatrix}\)
\(\downarrow \text{verm. x-as, } 2\)
\(D_{f} = \R \begin{Bmatrix}0\end{Bmatrix}\) en \(B_{f} = \R \begin{Bmatrix}0\end{Bmatrix}\)
\(\downarrow \text{translatie} (-5 , -3)\)
\(D_{f} = \R \begin{Bmatrix}-5\end{Bmatrix}\) en \(B_{f} = \R \begin{Bmatrix}-3\end{Bmatrix}\)

1p

Asymptoten \(x = 0\) en \(y = 0\)
\(\downarrow \text{verm. x-as, } 2\)
Asymptoten \(x = 0\) en \(y = 0\)
\(\downarrow \text{translatie} (-5 , -3)\)
Asymptoten \(x = -5\) en \(y = -3\)

1p

havo wiskunde B 5.2 Grafieken van machtsfuncties veranderen

Standaardfuncties en transformaties (1)

opgave 1

4p

Gegeven is de functie \(f(x) = (-2 x + 1)^{6} - 4 \text{.}\)
Hoe ontstaat de grafiek van \(f\) uit de standaardgrafiek van \(y = x^{6} \text{?}\)
Vermeld ook het domein, het bereik en de coördinaten van de top van \(f \text{.}\)

Macht
00f3 - Standaardfuncties en transformaties - basis - basis - 0ms

\(y = x^{6}\)
\(\downarrow \text{translatie} (-1 , -4)\)
\(y = (x + 1)^{6} - 4 = (x + 1)^{6} - 4\)

1p

\(\downarrow \text{verm. y-as, } -\frac{1}{2}\)
\(f(x) = ((-2 x) + 1)^{6} - 4 = (-2 x + 1)^{6} - 4\)

1p

\(D_{f} = \R \) en \(B_{f} = [0 , \rightarrow ⟩\)
\(\downarrow \text{translatie} (-1 , -4)\)
\(D_{f} = \R \) en \(B_{f} = [-4 , \rightarrow ⟩\)
\(\downarrow \text{verm. y-as, } -\frac{1}{2}\)
\(D_{f} = \R \) en \(B_{f} = [-4 , \rightarrow ⟩\)

1p

Top \((0 , 0)\)
\(\downarrow \text{translatie} (-1 , -4)\)
Top \((-1 , -4)\)
\(\downarrow \text{verm. y-as, } -\frac{1}{2}\)
Top \((\frac{1}{2} , -4)\)

1p

havo wiskunde B 5.3 Wortelfuncties

Standaardfuncties en transformaties (1)

opgave 1

4p

Gegeven is de functie \(f(x) = \sqrt{-3 x + 4} + 5 \text{.}\)
Hoe ontstaat de grafiek van \(f\) uit de standaardgrafiek van \(y = \sqrt{x} \text{?}\)
Vermeld ook het domein, het bereik en de coördinaten van het randpunt van \(f \text{.}\)

Wortel
00f5 - Standaardfuncties en transformaties - basis - midden - 0ms

\(y = \sqrt{x}\)
\(\downarrow \text{translatie} (-4 , 5)\)
\(y = \sqrt{(x + 4)} + 5 = \sqrt{x + 4} + 5\)

1p

\(\downarrow \text{verm. y-as, } -\frac{1}{3}\)
\(f(x) = \sqrt{(-3 x) + 4} + 5 = \sqrt{-3 x + 4} + 5\)

1p

\(D_{f} = [0 , \rightarrow ⟩\) en \(B_{f} = [0 , \rightarrow ⟩\)
\(\downarrow \text{translatie} (-4 , 5)\)
\(D_{f} = [-4 , \rightarrow ⟩\) en \(B_{f} = [5 , \rightarrow ⟩\)
\(\downarrow \text{verm. y-as, } -\frac{1}{3}\)
\(D_{f} = ⟨\leftarrow , 1\frac{1}{3}]\) en \(B_{f} = [5 , \rightarrow ⟩\)

1p

Randpunt \((0 , 0)\)
\(\downarrow \text{translatie} (-4 , 5)\)
Randpunt \((-4 , 5)\)
\(\downarrow \text{verm. y-as, } -\frac{1}{3}\)
Randpunt \((1\frac{1}{3} , 5)\)

1p

havo wiskunde B 5.4 Exponentiële functies

Standaardfuncties en transformaties (1)

opgave 1

4p

Gegeven is de functie \(f(x) = 3 ⋅ \frac{1}{2}^{x - 4} - 1 \text{.}\)
Hoe ontstaat de grafiek van \(f\) uit de standaardgrafiek van \(y = \frac{1}{2}^{x} \text{?}\)
Vermeld ook het domein, het bereik en de formule van de horizontale asymptoot van \(f \text{.}\)

Exponentieel
00ee - Standaardfuncties en transformaties - basis - midden - 0ms

\(y = \frac{1}{2}^{x}\)
\(\downarrow \text{verm. x-as, } 3\)
\(y = 3 ⋅ (\frac{1}{2}^{x}) = 3 ⋅ \frac{1}{2}^{x}\)

1p

\(\downarrow \text{translatie} (4 , -1)\)
\(f(x) = 3 ⋅ \frac{1}{2}^{(x - 4)} - 1 = 3 ⋅ \frac{1}{2}^{x - 4} - 1\)

1p

\(D_{f} = \R \) en \(B_{f} = ⟨0 , \rightarrow ⟩\)
\(\downarrow \text{verm. x-as, } 3\)
\(D_{f} = \R \) en \(B_{f} = ⟨0 , \rightarrow ⟩\)
\(\downarrow \text{translatie} (4 , -1)\)
\(D_{f} = \R \) en \(B_{f} = ⟨-1 , \rightarrow ⟩\)

1p

Asymptoot \(y = 0\)
\(\downarrow \text{verm. x-as, } 3\)
Asymptoot \(y = 0\)
\(\downarrow \text{translatie} (4 , -1)\)
Asymptoot \(y = -1\)

1p

havo wiskunde B 5.5 Logaritmen

Standaardfuncties en transformaties (1)

opgave 1

4p

Gegeven is de functie \(f(x) = {}^{\frac{1}{3}}\!\log(-3 x + 4) - 5 \text{.}\)
Hoe ontstaat de grafiek van \(f\) uit de standaardgrafiek van \(y = {}^{\frac{1}{3}}\!\log(x) \text{?}\)
Vermeld ook het domein, het bereik en de formule van de verticale asymptoot van \(f \text{.}\)

Logaritme
00f1 - Standaardfuncties en transformaties - basis - midden - 0ms

\(y = {}^{\frac{1}{3}}\!\log(x)\)
\(\downarrow \text{translatie} (-4 , -5)\)
\(y = {}^{\frac{1}{3}}\!\log((x + 4)) - 5 = {}^{\frac{1}{3}}\!\log(x + 4) - 5\)

1p

\(\downarrow \text{verm. y-as, } -\frac{1}{3}\)
\(f(x) = {}^{\frac{1}{3}}\!\log((-3 x) + 4) - 5 = {}^{\frac{1}{3}}\!\log(-3 x + 4) - 5\)

1p

\(D_{f} = ⟨0 , \rightarrow ⟩\) en \(B_{f} = \R \)
\(\downarrow \text{translatie} (-4 , -5)\)
\(D_{f} = ⟨-4 , \rightarrow ⟩\) en \(B_{f} = \R \)
\(\downarrow \text{verm. y-as, } -\frac{1}{3}\)
\(D_{f} = ⟨\leftarrow , 1\frac{1}{3}⟩\) en \(B_{f} = \R \)

1p

Asymptoot \(x = 0\)
\(\downarrow \text{translatie} (-4 , -5)\)
Asymptoot \(x = -4\)
\(\downarrow \text{verm. y-as, } -\frac{1}{3}\)
Asymptoot \(x = 1\frac{1}{3}\)

1p

havo wiskunde B 8.2 Sinusoïden

Standaardfuncties en transformaties (1)

opgave 1

4p

Gegeven is de functie \(f(x) = \cos(-3 x - 2) + 4 \text{.}\)
Hoe ontstaat de grafiek van \(f\) uit de standaardgrafiek van \(y = \cos(x) \text{?}\)
Vermeld ook het domein, het bereik en de formule van de evenwichtsstand van \(f \text{.}\)

Gonio
00f7 - Standaardfuncties en transformaties - basis - eind - 0ms

\(y = \cos(x)\)
\(\downarrow \text{translatie} (2 , 4)\)
\(y = \cos((x - 2)) + 4 = \cos(x - 2) + 4\)

1p

\(\downarrow \text{verm. y-as, } -\frac{1}{3}\)
\(f(x) = \cos((-3 x) - 2) + 4 = \cos(-3 x - 2) + 4\)

1p

\(D_{f} = \R \) en \(B_{f} = [-1 , 1]\)
\(\downarrow \text{translatie} (2 , 4)\)
\(D_{f} = \R \) en \(B_{f} = [3 , 5]\)
\(\downarrow \text{verm. y-as, } -\frac{1}{3}\)
\(D_{f} = \R \) en \(B_{f} = [3 , 5]\)

1p

Evenwichtsstand \(y = 0\)
\(\downarrow \text{translatie} (2 , 4)\)
Evenwichtsstand \(y = 4\)
\(\downarrow \text{verm. y-as, } -\frac{1}{3}\)
Evenwichtsstand \(y = 4\)

1p

havo wiskunde B 9.3 Rekenregels voor logaritmen

Standaardfuncties en transformaties (2)

opgave 1

Gegeven is de functie \(f(x) = 10^{x} \text{.}\)

3p

Welke vermenigvuldiging ten opzichte van de \(x \text{-}\)as levert bij de grafiek van \(f\) dezelfde beeldgrafiek op als de translatie \((-5 , 0) \text{?}\)

Symmetrie (1)
00nc - Standaardfuncties en transformaties - basis - midden - 0ms

\(f(x) = 10^{x}\)
\(\downarrow \text{translatie} (-5 , 0)\)
\(y = 10^{x + 5}\)

1p

Er geldt
\(y = 10^{x + 5} = 10^{x} ⋅ 10^{5} = 100\,000 ⋅ 10^{x} \text{.}\)

1p

Dus de vermenigvuldiging ten opzichte van de \(x \text{-}\)as met \(100\,000 \text{.}\)

1p

opgave 2

Gegeven is de functie \(f(x) = {}^{3}\!\log(x) \text{.}\)

3p

Welke translatie levert bij de grafiek van \(f\) dezelfde beeldgrafiek op als de vermenigvulding ten opzichte van de \(y \text{-}\)as met \(243 \text{?}\)

Symmetrie (2)
00nd - Standaardfuncties en transformaties - basis - eind - 0ms

\(f(x) = {}^{3}\!\log(x)\)
\(\downarrow \text{verm. y-as, } 243\)
\(y = {}^{3}\!\log(\frac{1}{243} ⋅ x)\)

1p

Er geldt
\(y = {}^{3}\!\log(\frac{1}{243} ⋅ x)\)
\(\text{ } = {}^{3}\!\log(x) + {}^{3}\!\log(\frac{1}{243})\)
\(\text{ } = {}^{3}\!\log(x) - 5 \text{.}\)

1p

Dus de translatie \((0 , -5) \text{.}\)

1p

"