Getal & Ruimte (12e editie) - havo wiskunde B

'Standaardfuncties en transformaties'.

havo wiskunde B 4.3 Gebroken vormen

Standaardfuncties en transformaties (1)

opgave 1

4p

Gegeven is de functie \(f(x) = {1 \over 5 x - 1} + 2 \text{.}\)
Hoe ontstaat de grafiek van \(f\) uit de standaardgrafiek van \(y = {1 \over x} \text{?}\)
Vermeld ook het domein, het bereik en de formules van de horizontale en verticale asymptoot van \(f \text{.}\)

Gebroken
00ez - Standaardfuncties en transformaties - basis - eind - 0ms

○

\(y = {1 \over x}\)
\(\downarrow \text{translatie} (1 , 2)\)
\(y = {1 \over (x - 1)} + 2 = {1 \over x - 1} + 2\)

1p

○

\(\downarrow \text{verm. y-as, } \frac{1}{5}\)
\(f(x) = {1 \over (5 x) - 1} + 2 = {1 \over 5 x - 1} + 2\)

1p

○

\(D_{f} = \R \begin{Bmatrix}0\end{Bmatrix}\) en \(B_{f} = \R \begin{Bmatrix}0\end{Bmatrix}\)
\(\downarrow \text{translatie} (1 , 2)\)
\(D_{f} = \R \begin{Bmatrix}1\end{Bmatrix}\) en \(B_{f} = \R \begin{Bmatrix}2\end{Bmatrix}\)
\(\downarrow \text{verm. y-as, } \frac{1}{5}\)
\(D_{f} = \R \begin{Bmatrix}\frac{1}{5}\end{Bmatrix}\) en \(B_{f} = \R \begin{Bmatrix}2\end{Bmatrix}\)

1p

○

Asymptoten \(x = 0\) en \(y = 0\)
\(\downarrow \text{translatie} (1 , 2)\)
Asymptoten \(x = 1\) en \(y = 2\)
\(\downarrow \text{verm. y-as, } \frac{1}{5}\)
Asymptoten \(x = \frac{1}{5}\) en \(y = 2\)

1p

havo wiskunde B 5.2 Grafieken van machtsfuncties veranderen

Standaardfuncties en transformaties (1)

opgave 1

4p

Gegeven is de functie \(f(x) = (-5 x + 3)^{4} + 4 \text{.}\)
Hoe ontstaat de grafiek van \(f\) uit de standaardgrafiek van \(y = x^{4} \text{?}\)
Vermeld ook het domein, het bereik en de coördinaten van de top van \(f \text{.}\)

Macht
00f3 - Standaardfuncties en transformaties - basis - basis - 0ms

○

\(y = x^{4}\)
\(\downarrow \text{translatie} (-3 , 4)\)
\(y = (x + 3)^{4} + 4 = (x + 3)^{4} + 4\)

1p

○

\(\downarrow \text{verm. y-as, } -\frac{1}{5}\)
\(f(x) = ((-5 x) + 3)^{4} + 4 = (-5 x + 3)^{4} + 4\)

1p

○

\(D_{f} = \R \) en \(B_{f} = [0 , \rightarrow ⟩\)
\(\downarrow \text{translatie} (-3 , 4)\)
\(D_{f} = \R \) en \(B_{f} = [4 , \rightarrow ⟩\)
\(\downarrow \text{verm. y-as, } -\frac{1}{5}\)
\(D_{f} = \R \) en \(B_{f} = [4 , \rightarrow ⟩\)

1p

○

Top \((0 , 0)\)
\(\downarrow \text{translatie} (-3 , 4)\)
Top \((-3 , 4)\)
\(\downarrow \text{verm. y-as, } -\frac{1}{5}\)
Top \((\frac{3}{5} , 4)\)

1p

havo wiskunde B 5.3 Wortelfuncties

Standaardfuncties en transformaties (1)

opgave 1

4p

Gegeven is de functie \(f(x) = -4 \sqrt{x + 5} - 1 \text{.}\)
Hoe ontstaat de grafiek van \(f\) uit de standaardgrafiek van \(y = \sqrt{x} \text{?}\)
Vermeld ook het domein, het bereik en de coördinaten van het randpunt van \(f \text{.}\)

Wortel
00f5 - Standaardfuncties en transformaties - basis - midden - 0ms

○

\(y = \sqrt{x}\)
\(\downarrow \text{verm. x-as, } -4\)
\(y = -4 ⋅ \sqrt{x} = -4 \sqrt{x}\)

1p

○

\(\downarrow \text{translatie} (-5 , -1)\)
\(f(x) = -4 \sqrt{(x + 5)} - 1 = -4 \sqrt{x + 5} - 1\)

1p

○

\(D_{f} = [0 , \rightarrow ⟩\) en \(B_{f} = [0 , \rightarrow ⟩\)
\(\downarrow \text{verm. x-as, } -4\)
\(D_{f} = [0 , \rightarrow ⟩\) en \(B_{f} = ⟨\leftarrow , 0]\)
\(\downarrow \text{translatie} (-5 , -1)\)
\(D_{f} = [-5 , \rightarrow ⟩\) en \(B_{f} = ⟨\leftarrow , -1]\)

1p

○

Randpunt \((0 , 0)\)
\(\downarrow \text{verm. x-as, } -4\)
Randpunt \((0 , 0)\)
\(\downarrow \text{translatie} (-5 , -1)\)
Randpunt \((-5 , -1)\)

1p

havo wiskunde B 5.4 Exponentiële functies

Standaardfuncties en transformaties (1)

opgave 1

4p

Gegeven is de functie \(f(x) = \frac{1}{2}^{2 x + 3} + 1 \text{.}\)
Hoe ontstaat de grafiek van \(f\) uit de standaardgrafiek van \(y = \frac{1}{2}^{x} \text{?}\)
Vermeld ook het domein, het bereik en de formule van de horizontale asymptoot van \(f \text{.}\)

Exponentieel
00ee - Standaardfuncties en transformaties - basis - midden - 0ms

○

\(y = \frac{1}{2}^{x}\)
\(\downarrow \text{translatie} (-3 , 1)\)
\(y = \frac{1}{2}^{(x + 3)} + 1 = \frac{1}{2}^{x + 3} + 1\)

1p

○

\(\downarrow \text{verm. y-as, } \frac{1}{2}\)
\(f(x) = \frac{1}{2}^{(2 x) + 3} + 1 = \frac{1}{2}^{2 x + 3} + 1\)

1p

○

\(D_{f} = \R \) en \(B_{f} = ⟨0 , \rightarrow ⟩\)
\(\downarrow \text{translatie} (-3 , 1)\)
\(D_{f} = \R \) en \(B_{f} = ⟨1 , \rightarrow ⟩\)
\(\downarrow \text{verm. y-as, } \frac{1}{2}\)
\(D_{f} = \R \) en \(B_{f} = ⟨1 , \rightarrow ⟩\)

1p

○

Asymptoot \(y = 0\)
\(\downarrow \text{translatie} (-3 , 1)\)
Asymptoot \(y = 1\)
\(\downarrow \text{verm. y-as, } \frac{1}{2}\)
Asymptoot \(y = 1\)

1p

havo wiskunde B 5.5 Logaritmen

Standaardfuncties en transformaties (1)

opgave 1

4p

Gegeven is de functie \(f(x) = {}^{\frac{1}{5}}\!\log(-3 x + 4) - 5 \text{.}\)
Hoe ontstaat de grafiek van \(f\) uit de standaardgrafiek van \(y = {}^{\frac{1}{5}}\!\log(x) \text{?}\)
Vermeld ook het domein, het bereik en de formule van de verticale asymptoot van \(f \text{.}\)

Logaritme
00f1 - Standaardfuncties en transformaties - basis - midden - 0ms

○

\(y = {}^{\frac{1}{5}}\!\log(x)\)
\(\downarrow \text{translatie} (-4 , -5)\)
\(y = {}^{\frac{1}{5}}\!\log((x + 4)) - 5 = {}^{\frac{1}{5}}\!\log(x + 4) - 5\)

1p

○

\(\downarrow \text{verm. y-as, } -\frac{1}{3}\)
\(f(x) = {}^{\frac{1}{5}}\!\log((-3 x) + 4) - 5 = {}^{\frac{1}{5}}\!\log(-3 x + 4) - 5\)

1p

○

\(D_{f} = ⟨0 , \rightarrow ⟩\) en \(B_{f} = \R \)
\(\downarrow \text{translatie} (-4 , -5)\)
\(D_{f} = ⟨-4 , \rightarrow ⟩\) en \(B_{f} = \R \)
\(\downarrow \text{verm. y-as, } -\frac{1}{3}\)
\(D_{f} = ⟨\leftarrow , 1\frac{1}{3}⟩\) en \(B_{f} = \R \)

1p

○

Asymptoot \(x = 0\)
\(\downarrow \text{translatie} (-4 , -5)\)
Asymptoot \(x = -4\)
\(\downarrow \text{verm. y-as, } -\frac{1}{3}\)
Asymptoot \(x = 1\frac{1}{3}\)

1p

havo wiskunde B 8.2 Sinusoïden

Standaardfuncties en transformaties (1)

opgave 1

4p

Gegeven is de functie \(f(x) = \sin(-5 x + 4) + 1 \text{.}\)
Hoe ontstaat de grafiek van \(f\) uit de standaardgrafiek van \(y = \sin(x) \text{?}\)
Vermeld ook het domein, het bereik en de formule van de evenwichtsstand van \(f \text{.}\)

Gonio
00f7 - Standaardfuncties en transformaties - basis - eind - 0ms

○

\(y = \sin(x)\)
\(\downarrow \text{translatie} (-4 , 1)\)
\(y = \sin((x + 4)) + 1 = \sin(x + 4) + 1\)

1p

○

\(\downarrow \text{verm. y-as, } -\frac{1}{5}\)
\(f(x) = \sin((-5 x) + 4) + 1 = \sin(-5 x + 4) + 1\)

1p

○

\(D_{f} = \R \) en \(B_{f} = [-1 , 1]\)
\(\downarrow \text{translatie} (-4 , 1)\)
\(D_{f} = \R \) en \(B_{f} = [0 , 2]\)
\(\downarrow \text{verm. y-as, } -\frac{1}{5}\)
\(D_{f} = \R \) en \(B_{f} = [0 , 2]\)

1p

○

Evenwichtsstand \(y = 0\)
\(\downarrow \text{translatie} (-4 , 1)\)
Evenwichtsstand \(y = 1\)
\(\downarrow \text{verm. y-as, } -\frac{1}{5}\)
Evenwichtsstand \(y = 1\)

1p

havo wiskunde B 9.3 Rekenregels voor logaritmen

Standaardfuncties en transformaties (2)

opgave 1

Gegeven is de functie \(f(x) = 3^{x} \text{.}\)

3p

Welke vermenigvuldiging ten opzichte van de \(x \text{-}\)as levert bij de grafiek van \(f\) dezelfde beeldgrafiek op als de translatie \((-2 , 0) \text{?}\)

Symmetrie (1)
00nc - Standaardfuncties en transformaties - basis - midden - 0ms

○

\(f(x) = 3^{x}\)
\(\downarrow \text{translatie} (-2 , 0)\)
\(y = 3^{x + 2}\)

1p

○

Er geldt
\(y = 3^{x + 2} = 3^{x} ⋅ 3^{2} = 9 ⋅ 3^{x} \text{.}\)

1p

○

Dus de vermenigvuldiging ten opzichte van de \(x \text{-}\)as met \(9 \text{.}\)

1p

opgave 2

Gegeven is de functie \(f(x) = \log(x) \text{.}\)

3p

Welke translatie levert bij de grafiek van \(f\) dezelfde beeldgrafiek op als de vermenigvulding ten opzichte van de \(y \text{-}\)as met \(\frac{1}{100000} \text{?}\)

Symmetrie (2)
00nd - Standaardfuncties en transformaties - basis - eind - 0ms

○

\(f(x) = \log(x)\)
\(\downarrow \text{verm. y-as, } \frac{1}{100000}\)
\(y = \log(100\,000 ⋅ x)\)

1p

○

Er geldt
\(y = \log(100\,000 ⋅ x)\)
\(\text{ } = \log(x) + {}^{10}\!\log(100\,000)\)
\(\text{ } = \log(x) + 5 \text{.}\)

1p

○

Dus de translatie \((0 , 5) \text{.}\)

1p

"