Getal & Ruimte (12e editie) - havo wiskunde B

'Standaardfuncties en transformaties'.

havo wiskunde B 4.3 Gebroken vormen

Standaardfuncties en transformaties (1)

opgave 1

4p

Gegeven is de functie \(f(x)={-2 \over x+4}-1\text{.}\)
Hoe ontstaat de grafiek van \(f\) uit de standaardgrafiek van \(y={1 \over x}\text{?}\)
Vermeld ook het domein, het bereik en de formules van de horizontale en verticale asymptoot van \(f\text{.}\)

Gebroken
00ez - Standaardfuncties en transformaties - basis - eind - 0ms

\(y={1 \over x}\)
\(\downarrow \text{verm. x-as, }-2\)
\(y=-2⋅({1 \over x})={-2 \over x}\)

1p

\(\downarrow \text{translatie}(-4, -1)\)
\(f(x)={-2 \over (x+4)}-1={-2 \over x+4}-1\)

1p

\(D_f=\R \begin{Bmatrix}0\end{Bmatrix}\) en \(B_f=\R \begin{Bmatrix}0\end{Bmatrix}\)
\(\downarrow \text{verm. x-as, }-2\)
\(D_f=\R \begin{Bmatrix}0\end{Bmatrix}\) en \(B_f=\R \begin{Bmatrix}0\end{Bmatrix}\)
\(\downarrow \text{translatie}(-4, -1)\)
\(D_f=\R \begin{Bmatrix}-4\end{Bmatrix}\) en \(B_f=\R \begin{Bmatrix}-1\end{Bmatrix}\)

1p

Asymptoten \(x=0\) en \(y=0\)
\(\downarrow \text{verm. x-as, }-2\)
Asymptoten \(x=0\) en \(y=0\)
\(\downarrow \text{translatie}(-4, -1)\)
Asymptoten \(x=-4\) en \(y=-1\)

1p

havo wiskunde B 5.2 Grafieken van machtsfuncties veranderen

Standaardfuncties en transformaties (1)

opgave 1

4p

Gegeven is de functie \(f(x)=(5x-4)^7+2\text{.}\)
Hoe ontstaat de grafiek van \(f\) uit de standaardgrafiek van \(y=x^7\text{?}\)
Vermeld ook het domein, het bereik en de coördinaten van het punt van symmetrie van \(f\text{.}\)

Macht
00f3 - Standaardfuncties en transformaties - basis - basis - 0ms

\(y=x^7\)
\(\downarrow \text{translatie}(4, 2)\)
\(y=(x-4)^7+2=(x-4)^7+2\)

1p

\(\downarrow \text{verm. y-as, }\frac{1}{5}\)
\(f(x)=((5x)-4)^7+2=(5x-4)^7+2\)

1p

\(D_f=\R \) en \(B_f=\R \)
\(\downarrow \text{translatie}(4, 2)\)
\(D_f=\R \) en \(B_f=\R \)
\(\downarrow \text{verm. y-as, }\frac{1}{5}\)
\(D_f=\R \) en \(B_f=\R \)

1p

Punt van symmetrie\((0, 0)\)
\(\downarrow \text{translatie}(4, 2)\)
Punt van symmetrie\((4, 2)\)
\(\downarrow \text{verm. y-as, }\frac{1}{5}\)
Punt van symmetrie\((\frac{4}{5}, 2)\)

1p

havo wiskunde B 5.3 Wortelfuncties

Standaardfuncties en transformaties (1)

opgave 1

4p

Gegeven is de functie \(f(x)=\sqrt{4x-1}+3\text{.}\)
Hoe ontstaat de grafiek van \(f\) uit de standaardgrafiek van \(y=\sqrt{x}\text{?}\)
Vermeld ook het domein, het bereik en de coördinaten van het randpunt van \(f\text{.}\)

Wortel
00f5 - Standaardfuncties en transformaties - basis - midden - 0ms

\(y=\sqrt{x}\)
\(\downarrow \text{translatie}(1, 3)\)
\(y=\sqrt{(x-1)}+3=\sqrt{x-1}+3\)

1p

\(\downarrow \text{verm. y-as, }\frac{1}{4}\)
\(f(x)=\sqrt{(4x)-1}+3=\sqrt{4x-1}+3\)

1p

\(D_f=[0, \rightarrow ⟩\) en \(B_f=[0, \rightarrow ⟩\)
\(\downarrow \text{translatie}(1, 3)\)
\(D_f=[1, \rightarrow ⟩\) en \(B_f=[3, \rightarrow ⟩\)
\(\downarrow \text{verm. y-as, }\frac{1}{4}\)
\(D_f=[\frac{1}{4}, \rightarrow ⟩\) en \(B_f=[3, \rightarrow ⟩\)

1p

Randpunt \((0, 0)\)
\(\downarrow \text{translatie}(1, 3)\)
Randpunt \((1, 3)\)
\(\downarrow \text{verm. y-as, }\frac{1}{4}\)
Randpunt \((\frac{1}{4}, 3)\)

1p

havo wiskunde B 5.4 Exponentiële functies

Standaardfuncties en transformaties (1)

opgave 1

4p

Gegeven is de functie \(f(x)=5⋅3^{x-2}+4\text{.}\)
Hoe ontstaat de grafiek van \(f\) uit de standaardgrafiek van \(y=3^x\text{?}\)
Vermeld ook het domein, het bereik en de formule van de horizontale asymptoot van \(f\text{.}\)

Exponentieel
00ee - Standaardfuncties en transformaties - basis - midden - 0ms

\(y=3^x\)
\(\downarrow \text{verm. x-as, }5\)
\(y=5⋅(3^x)=5⋅3^x\)

1p

\(\downarrow \text{translatie}(2, 4)\)
\(f(x)=5⋅3^{(x-2)}+4=5⋅3^{x-2}+4\)

1p

\(D_f=\R \) en \(B_f=⟨0, \rightarrow ⟩\)
\(\downarrow \text{verm. x-as, }5\)
\(D_f=\R \) en \(B_f=⟨0, \rightarrow ⟩\)
\(\downarrow \text{translatie}(2, 4)\)
\(D_f=\R \) en \(B_f=⟨4, \rightarrow ⟩\)

1p

Asymptoot \(y=0\)
\(\downarrow \text{verm. x-as, }5\)
Asymptoot \(y=0\)
\(\downarrow \text{translatie}(2, 4)\)
Asymptoot \(y=4\)

1p

havo wiskunde B 5.5 Logaritmen

Standaardfuncties en transformaties (1)

opgave 1

4p

Gegeven is de functie \(f(x)={}^{2}\!\log(2x-5)+3\text{.}\)
Hoe ontstaat de grafiek van \(f\) uit de standaardgrafiek van \(y={}^{2}\!\log(x)\text{?}\)
Vermeld ook het domein, het bereik en de formule van de verticale asymptoot van \(f\text{.}\)

Logaritme
00f1 - Standaardfuncties en transformaties - basis - midden - 0ms

\(y={}^{2}\!\log(x)\)
\(\downarrow \text{translatie}(5, 3)\)
\(y={}^{2}\!\log((x-5))+3={}^{2}\!\log(x-5)+3\)

1p

\(\downarrow \text{verm. y-as, }\frac{1}{2}\)
\(f(x)={}^{2}\!\log((2x)-5)+3={}^{2}\!\log(2x-5)+3\)

1p

\(D_f=⟨0, \rightarrow ⟩\) en \(B_f=\R \)
\(\downarrow \text{translatie}(5, 3)\)
\(D_f=⟨5, \rightarrow ⟩\) en \(B_f=\R \)
\(\downarrow \text{verm. y-as, }\frac{1}{2}\)
\(D_f=⟨2\frac{1}{2}, \rightarrow ⟩\) en \(B_f=\R \)

1p

Asymptoot \(x=0\)
\(\downarrow \text{translatie}(5, 3)\)
Asymptoot \(x=5\)
\(\downarrow \text{verm. y-as, }\frac{1}{2}\)
Asymptoot \(x=2\frac{1}{2}\)

1p

havo wiskunde B 8.2 Sinusoïden

Standaardfuncties en transformaties (1)

opgave 1

4p

Gegeven is de functie \(f(x)=\sin(4x-1)+2\text{.}\)
Hoe ontstaat de grafiek van \(f\) uit de standaardgrafiek van \(y=\sin(x)\text{?}\)
Vermeld ook het domein, het bereik en de formule van de evenwichtsstand van \(f\text{.}\)

Gonio
00f7 - Standaardfuncties en transformaties - basis - eind - 0ms

\(y=\sin(x)\)
\(\downarrow \text{translatie}(1, 2)\)
\(y=\sin((x-1))+2=\sin(x-1)+2\)

1p

\(\downarrow \text{verm. y-as, }\frac{1}{4}\)
\(f(x)=\sin((4x)-1)+2=\sin(4x-1)+2\)

1p

\(D_f=\R \) en \(B_f=[-1, 1]\)
\(\downarrow \text{translatie}(1, 2)\)
\(D_f=\R \) en \(B_f=[1, 3]\)
\(\downarrow \text{verm. y-as, }\frac{1}{4}\)
\(D_f=\R \) en \(B_f=[1, 3]\)

1p

Evenwichtsstand \(y=0\)
\(\downarrow \text{translatie}(1, 2)\)
Evenwichtsstand \(y=2\)
\(\downarrow \text{verm. y-as, }\frac{1}{4}\)
Evenwichtsstand \(y=2\)

1p

havo wiskunde B 9.3 Rekenregels voor logaritmen

Standaardfuncties en transformaties (2)

opgave 1

Gegeven is de functie \(f(x)=2^x\text{.}\)

3p

Welke vermenigvuldiging ten opzichte van de \(x\text{-}\)as levert bij de grafiek van \(f\) dezelfde beeldgrafiek op als de translatie \((-4, 0)\text{?}\)

Symmetrie (1)
00nc - Standaardfuncties en transformaties - basis - midden - 0ms

\(f(x)=2^x\)
\(\downarrow \text{translatie}(-4, 0)\)
\(y=2^{x+4}\)

1p

Er geldt
\(y=2^{x+4}=2^x⋅2^4=16⋅2^x\text{.}\)

1p

Dus de vermenigvuldiging ten opzichte van de \(x\text{-}\)as met \(16\text{.}\)

1p

opgave 2

Gegeven is de functie \(f(x)=\log(x)\text{.}\)

3p

Welke translatie levert bij de grafiek van \(f\) dezelfde beeldgrafiek op als de vermenigvulding ten opzichte van de \(y\text{-}\)as met \(\frac{1}{100000}\text{?}\)

Symmetrie (2)
00nd - Standaardfuncties en transformaties - basis - eind - 0ms

\(f(x)=\log(x)\)
\(\downarrow \text{verm. y-as, }\frac{1}{100000}\)
\(y=\log(100\,000⋅x)\)

1p

Er geldt
\(y=\log(100\,000⋅x)\)
\(\text{ }=\log(x)+{}^{10}\!\log(100\,000)\)
\(\text{ }=\log(x)+5\text{.}\)

1p

Dus de translatie \((0, 5)\text{.}\)

1p

"