Getal & Ruimte (12e editie) - havo wiskunde B

'Standaardfuncties en transformaties'.

havo wiskunde B 4.3 Gebroken vormen

Standaardfuncties en transformaties (1)

opgave 1

4p

Gegeven is de functie \(f(x)={1 \over -2x-4}-5\text{.}\)
Hoe ontstaat de grafiek van \(f\) uit de standaardgrafiek van \(y={1 \over x}\text{?}\)
Vermeld ook het domein, het bereik en de formules van de horizontale en verticale asymptoot van \(f\text{.}\)

Gebroken
00ez - Standaardfuncties en transformaties - basis - eind - 0ms

\(y={1 \over x}\)
\(\downarrow \text{translatie}(4, -5)\)
\(y={1 \over (x-4)}-5={1 \over x-4}-5\)

1p

\(\downarrow \text{verm. y-as, }-\frac{1}{2}\)
\(f(x)={1 \over (-2x)-4}-5={1 \over -2x-4}-5\)

1p

\(D_f=\R \begin{Bmatrix}0\end{Bmatrix}\) en \(B_f=\R \begin{Bmatrix}0\end{Bmatrix}\)
\(\downarrow \text{translatie}(4, -5)\)
\(D_f=\R \begin{Bmatrix}4\end{Bmatrix}\) en \(B_f=\R \begin{Bmatrix}-5\end{Bmatrix}\)
\(\downarrow \text{verm. y-as, }-\frac{1}{2}\)
\(D_f=\R \begin{Bmatrix}-2\end{Bmatrix}\) en \(B_f=\R \begin{Bmatrix}-5\end{Bmatrix}\)

1p

Asymptoten \(x=0\) en \(y=0\)
\(\downarrow \text{translatie}(4, -5)\)
Asymptoten \(x=4\) en \(y=-5\)
\(\downarrow \text{verm. y-as, }-\frac{1}{2}\)
Asymptoten \(x=-2\) en \(y=-5\)

1p

havo wiskunde B 5.2 Grafieken van machtsfuncties veranderen

Standaardfuncties en transformaties (1)

opgave 1

4p

Gegeven is de functie \(f(x)=(4x-5)^7-3\text{.}\)
Hoe ontstaat de grafiek van \(f\) uit de standaardgrafiek van \(y=x^7\text{?}\)
Vermeld ook het domein, het bereik en de coördinaten van het punt van symmetrie van \(f\text{.}\)

Macht
00f3 - Standaardfuncties en transformaties - basis - basis - 0ms

\(y=x^7\)
\(\downarrow \text{translatie}(5, -3)\)
\(y=(x-5)^7-3=(x-5)^7-3\)

1p

\(\downarrow \text{verm. y-as, }\frac{1}{4}\)
\(f(x)=((4x)-5)^7-3=(4x-5)^7-3\)

1p

\(D_f=\R \) en \(B_f=\R \)
\(\downarrow \text{translatie}(5, -3)\)
\(D_f=\R \) en \(B_f=\R \)
\(\downarrow \text{verm. y-as, }\frac{1}{4}\)
\(D_f=\R \) en \(B_f=\R \)

1p

Punt van symmetrie\((0, 0)\)
\(\downarrow \text{translatie}(5, -3)\)
Punt van symmetrie\((5, -3)\)
\(\downarrow \text{verm. y-as, }\frac{1}{4}\)
Punt van symmetrie\((1\frac{1}{4}, -3)\)

1p

havo wiskunde B 5.3 Wortelfuncties

Standaardfuncties en transformaties (1)

opgave 1

4p

Gegeven is de functie \(f(x)=3\sqrt{-2x}\text{.}\)
Hoe ontstaat de grafiek van \(f\) uit de standaardgrafiek van \(y=\sqrt{x}\text{?}\)
Vermeld ook het domein, het bereik en de coördinaten van het randpunt van \(f\text{.}\)

Wortel
00f5 - Standaardfuncties en transformaties - basis - midden - 0ms

\(y=\sqrt{x}\)
\(\downarrow \text{verm. x-as, }3\)
\(y=3⋅\sqrt{x}=3\sqrt{x}\)

1p

\(\downarrow \text{verm. y-as, }-\frac{1}{2}\)
\(f(x)=3\sqrt{(-2x)}=3\sqrt{-2x}\)

1p

\(D_f=[0, \rightarrow ⟩\) en \(B_f=[0, \rightarrow ⟩\)
\(\downarrow \text{verm. x-as, }3\)
\(D_f=[0, \rightarrow ⟩\) en \(B_f=[0, \rightarrow ⟩\)
\(\downarrow \text{verm. y-as, }-\frac{1}{2}\)
\(D_f=⟨\leftarrow , 0]\) en \(B_f=[0, \rightarrow ⟩\)

1p

Randpunt \((0, 0)\)
\(\downarrow \text{verm. x-as, }3\)
Randpunt \((0, 0)\)
\(\downarrow \text{verm. y-as, }-\frac{1}{2}\)
Randpunt \((0, 0)\)

1p

havo wiskunde B 5.4 Exponentiële functies

Standaardfuncties en transformaties (1)

opgave 1

4p

Gegeven is de functie \(f(x)=2^{2x-3}-5\text{.}\)
Hoe ontstaat de grafiek van \(f\) uit de standaardgrafiek van \(y=2^x\text{?}\)
Vermeld ook het domein, het bereik en de formule van de horizontale asymptoot van \(f\text{.}\)

Exponentieel
00ee - Standaardfuncties en transformaties - basis - midden - 1ms

\(y=2^x\)
\(\downarrow \text{translatie}(3, -5)\)
\(y=2^{(x-3)}-5=2^{x-3}-5\)

1p

\(\downarrow \text{verm. y-as, }\frac{1}{2}\)
\(f(x)=2^{(2x)-3}-5=2^{2x-3}-5\)

1p

\(D_f=\R \) en \(B_f=⟨0, \rightarrow ⟩\)
\(\downarrow \text{translatie}(3, -5)\)
\(D_f=\R \) en \(B_f=⟨-5, \rightarrow ⟩\)
\(\downarrow \text{verm. y-as, }\frac{1}{2}\)
\(D_f=\R \) en \(B_f=⟨-5, \rightarrow ⟩\)

1p

Asymptoot \(y=0\)
\(\downarrow \text{translatie}(3, -5)\)
Asymptoot \(y=-5\)
\(\downarrow \text{verm. y-as, }\frac{1}{2}\)
Asymptoot \(y=-5\)

1p

havo wiskunde B 5.5 Logaritmen

Standaardfuncties en transformaties (1)

opgave 1

4p

Gegeven is de functie \(f(x)={}^{\frac{1}{2}}\!\log(4x-2)+3\text{.}\)
Hoe ontstaat de grafiek van \(f\) uit de standaardgrafiek van \(y={}^{\frac{1}{2}}\!\log(x)\text{?}\)
Vermeld ook het domein, het bereik en de formule van de verticale asymptoot van \(f\text{.}\)

Logaritme
00f1 - Standaardfuncties en transformaties - basis - midden - 0ms

\(y={}^{\frac{1}{2}}\!\log(x)\)
\(\downarrow \text{translatie}(2, 3)\)
\(y={}^{\frac{1}{2}}\!\log((x-2))+3={}^{\frac{1}{2}}\!\log(x-2)+3\)

1p

\(\downarrow \text{verm. y-as, }\frac{1}{4}\)
\(f(x)={}^{\frac{1}{2}}\!\log((4x)-2)+3={}^{\frac{1}{2}}\!\log(4x-2)+3\)

1p

\(D_f=⟨0, \rightarrow ⟩\) en \(B_f=\R \)
\(\downarrow \text{translatie}(2, 3)\)
\(D_f=⟨2, \rightarrow ⟩\) en \(B_f=\R \)
\(\downarrow \text{verm. y-as, }\frac{1}{4}\)
\(D_f=⟨\frac{1}{2}, \rightarrow ⟩\) en \(B_f=\R \)

1p

Asymptoot \(x=0\)
\(\downarrow \text{translatie}(2, 3)\)
Asymptoot \(x=2\)
\(\downarrow \text{verm. y-as, }\frac{1}{4}\)
Asymptoot \(x=\frac{1}{2}\)

1p

havo wiskunde B 8.2 Sinusoïden

Standaardfuncties en transformaties (1)

opgave 1

4p

Gegeven is de functie \(f(x)=-5\sin(2x)\text{.}\)
Hoe ontstaat de grafiek van \(f\) uit de standaardgrafiek van \(y=\sin(x)\text{?}\)
Vermeld ook het domein, het bereik en de formule van de evenwichtsstand van \(f\text{.}\)

Gonio
00f7 - Standaardfuncties en transformaties - basis - eind - 0ms

\(y=\sin(x)\)
\(\downarrow \text{verm. x-as, }-5\)
\(y=-5⋅\sin(x)=-5\sin(x)\)

1p

\(\downarrow \text{verm. y-as, }\frac{1}{2}\)
\(f(x)=-5\sin((2x))=-5\sin(2x)\)

1p

\(D_f=\R \) en \(B_f=[-1, 1]\)
\(\downarrow \text{verm. x-as, }-5\)
\(D_f=\R \) en \(B_f=[-5, 5]\)
\(\downarrow \text{verm. y-as, }\frac{1}{2}\)
\(D_f=\R \) en \(B_f=[-5, 5]\)

1p

Evenwichtsstand \(y=0\)
\(\downarrow \text{verm. x-as, }-5\)
Evenwichtsstand \(y=0\)
\(\downarrow \text{verm. y-as, }\frac{1}{2}\)
Evenwichtsstand \(y=0\)

1p

havo wiskunde B 9.3 Rekenregels voor logaritmen

Standaardfuncties en transformaties (2)

opgave 1

Gegeven is de functie \(f(x)=10^x\text{.}\)

3p

Welke vermenigvuldiging ten opzichte van de \(x\text{-}\)as levert bij de grafiek van \(f\) dezelfde beeldgrafiek op als de translatie \((-3, 0)\text{?}\)

Symmetrie (1)
00nc - Standaardfuncties en transformaties - basis - midden - 1ms

\(f(x)=10^x\)
\(\downarrow \text{translatie}(-3, 0)\)
\(y=10^{x+3}\)

1p

Er geldt
\(y=10^{x+3}=10^x⋅10^3=1\,000⋅10^x\text{.}\)

1p

Dus de vermenigvuldiging ten opzichte van de \(x\text{-}\)as met \(1\,000\text{.}\)

1p

opgave 2

Gegeven is de functie \(f(x)={}^{3}\!\log(x)\text{.}\)

3p

Welke translatie levert bij de grafiek van \(f\) dezelfde beeldgrafiek op als de vermenigvulding ten opzichte van de \(y\text{-}\)as met \(\frac{1}{27}\text{?}\)

Symmetrie (2)
00nd - Standaardfuncties en transformaties - basis - eind - 3ms

\(f(x)={}^{3}\!\log(x)\)
\(\downarrow \text{verm. y-as, }\frac{1}{27}\)
\(y={}^{3}\!\log(27⋅x)\)

1p

Er geldt
\(y={}^{3}\!\log(27⋅x)\)
\(\text{ }={}^{3}\!\log(x)+{}^{3}\!\log(27)\)
\(\text{ }={}^{3}\!\log(x)+3\text{.}\)

1p

Dus de translatie \((0, 3)\text{.}\)

1p

"