Getal & Ruimte (12e editie) - havo wiskunde B

'Standaardfuncties en transformaties'.

havo wiskunde B 4.3 Gebroken vormen

Standaardfuncties en transformaties (1)

opgave 1

4p

Gegeven is de functie \(f(x)={-3 \over x+1}-5\text{.}\)
Hoe ontstaat de grafiek van \(f\) uit de standaardgrafiek van \(y={1 \over x}\text{?}\)
Vermeld ook het domein, het bereik en de formules van de horizontale en verticale asymptoot van \(f\text{.}\)

Gebroken
00ez - Standaardfuncties en transformaties - basis - eind - 0ms

\(y={1 \over x}\)
\(\downarrow \text{verm. x-as, }-3\)
\(y=-3⋅({1 \over x})={-3 \over x}\)

1p

\(\downarrow \text{translatie}(-1, -5)\)
\(f(x)={-3 \over (x+1)}-5={-3 \over x+1}-5\)

1p

\(D_f=\R \begin{Bmatrix}0\end{Bmatrix}\) en \(B_f=\R \begin{Bmatrix}0\end{Bmatrix}\)
\(\downarrow \text{verm. x-as, }-3\)
\(D_f=\R \begin{Bmatrix}0\end{Bmatrix}\) en \(B_f=\R \begin{Bmatrix}0\end{Bmatrix}\)
\(\downarrow \text{translatie}(-1, -5)\)
\(D_f=\R \begin{Bmatrix}-1\end{Bmatrix}\) en \(B_f=\R \begin{Bmatrix}-5\end{Bmatrix}\)

1p

Asymptoten \(x=0\) en \(y=0\)
\(\downarrow \text{verm. x-as, }-3\)
Asymptoten \(x=0\) en \(y=0\)
\(\downarrow \text{translatie}(-1, -5)\)
Asymptoten \(x=-1\) en \(y=-5\)

1p

havo wiskunde B 5.2 Grafieken van machtsfuncties veranderen

Standaardfuncties en transformaties (1)

opgave 1

4p

Gegeven is de functie \(f(x)=(3x+4)^4+5\text{.}\)
Hoe ontstaat de grafiek van \(f\) uit de standaardgrafiek van \(y=x^4\text{?}\)
Vermeld ook het domein, het bereik en de coördinaten van de top van \(f\text{.}\)

Macht
00f3 - Standaardfuncties en transformaties - basis - basis - 0ms

\(y=x^4\)
\(\downarrow \text{translatie}(-4, 5)\)
\(y=(x+4)^4+5=(x+4)^4+5\)

1p

\(\downarrow \text{verm. y-as, }\frac{1}{3}\)
\(f(x)=((3x)+4)^4+5=(3x+4)^4+5\)

1p

\(D_f=\R \) en \(B_f=[0, \rightarrow ⟩\)
\(\downarrow \text{translatie}(-4, 5)\)
\(D_f=\R \) en \(B_f=[5, \rightarrow ⟩\)
\(\downarrow \text{verm. y-as, }\frac{1}{3}\)
\(D_f=\R \) en \(B_f=[5, \rightarrow ⟩\)

1p

Top \((0, 0)\)
\(\downarrow \text{translatie}(-4, 5)\)
Top \((-4, 5)\)
\(\downarrow \text{verm. y-as, }\frac{1}{3}\)
Top \((-1\frac{1}{3}, 5)\)

1p

havo wiskunde B 5.3 Wortelfuncties

Standaardfuncties en transformaties (1)

opgave 1

4p

Gegeven is de functie \(f(x)=2\sqrt{-3x}\text{.}\)
Hoe ontstaat de grafiek van \(f\) uit de standaardgrafiek van \(y=\sqrt{x}\text{?}\)
Vermeld ook het domein, het bereik en de coördinaten van het randpunt van \(f\text{.}\)

Wortel
00f5 - Standaardfuncties en transformaties - basis - midden - 0ms

\(y=\sqrt{x}\)
\(\downarrow \text{verm. x-as, }2\)
\(y=2⋅\sqrt{x}=2\sqrt{x}\)

1p

\(\downarrow \text{verm. y-as, }-\frac{1}{3}\)
\(f(x)=2\sqrt{(-3x)}=2\sqrt{-3x}\)

1p

\(D_f=[0, \rightarrow ⟩\) en \(B_f=[0, \rightarrow ⟩\)
\(\downarrow \text{verm. x-as, }2\)
\(D_f=[0, \rightarrow ⟩\) en \(B_f=[0, \rightarrow ⟩\)
\(\downarrow \text{verm. y-as, }-\frac{1}{3}\)
\(D_f=⟨\leftarrow , 0]\) en \(B_f=[0, \rightarrow ⟩\)

1p

Randpunt \((0, 0)\)
\(\downarrow \text{verm. x-as, }2\)
Randpunt \((0, 0)\)
\(\downarrow \text{verm. y-as, }-\frac{1}{3}\)
Randpunt \((0, 0)\)

1p

havo wiskunde B 5.4 Exponentiële functies

Standaardfuncties en transformaties (1)

opgave 1

4p

Gegeven is de functie \(f(x)=\frac{1}{5}^{-4x+3}+5\text{.}\)
Hoe ontstaat de grafiek van \(f\) uit de standaardgrafiek van \(y=\frac{1}{5}^x\text{?}\)
Vermeld ook het domein, het bereik en de formule van de horizontale asymptoot van \(f\text{.}\)

Exponentieel
00ee - Standaardfuncties en transformaties - basis - midden - 0ms

\(y=\frac{1}{5}^x\)
\(\downarrow \text{translatie}(-3, 5)\)
\(y=\frac{1}{5}^{(x+3)}+5=\frac{1}{5}^{x+3}+5\)

1p

\(\downarrow \text{verm. y-as, }-\frac{1}{4}\)
\(f(x)=\frac{1}{5}^{(-4x)+3}+5=\frac{1}{5}^{-4x+3}+5\)

1p

\(D_f=\R \) en \(B_f=⟨0, \rightarrow ⟩\)
\(\downarrow \text{translatie}(-3, 5)\)
\(D_f=\R \) en \(B_f=⟨5, \rightarrow ⟩\)
\(\downarrow \text{verm. y-as, }-\frac{1}{4}\)
\(D_f=\R \) en \(B_f=⟨5, \rightarrow ⟩\)

1p

Asymptoot \(y=0\)
\(\downarrow \text{translatie}(-3, 5)\)
Asymptoot \(y=5\)
\(\downarrow \text{verm. y-as, }-\frac{1}{4}\)
Asymptoot \(y=5\)

1p

havo wiskunde B 5.5 Logaritmen

Standaardfuncties en transformaties (1)

opgave 1

4p

Gegeven is de functie \(f(x)={}^{3}\!\log(-3x-1)-4\text{.}\)
Hoe ontstaat de grafiek van \(f\) uit de standaardgrafiek van \(y={}^{3}\!\log(x)\text{?}\)
Vermeld ook het domein, het bereik en de formule van de verticale asymptoot van \(f\text{.}\)

Logaritme
00f1 - Standaardfuncties en transformaties - basis - midden - 0ms

\(y={}^{3}\!\log(x)\)
\(\downarrow \text{translatie}(1, -4)\)
\(y={}^{3}\!\log((x-1))-4={}^{3}\!\log(x-1)-4\)

1p

\(\downarrow \text{verm. y-as, }-\frac{1}{3}\)
\(f(x)={}^{3}\!\log((-3x)-1)-4={}^{3}\!\log(-3x-1)-4\)

1p

\(D_f=⟨0, \rightarrow ⟩\) en \(B_f=\R \)
\(\downarrow \text{translatie}(1, -4)\)
\(D_f=⟨1, \rightarrow ⟩\) en \(B_f=\R \)
\(\downarrow \text{verm. y-as, }-\frac{1}{3}\)
\(D_f=⟨\leftarrow , -\frac{1}{3}⟩\) en \(B_f=\R \)

1p

Asymptoot \(x=0\)
\(\downarrow \text{translatie}(1, -4)\)
Asymptoot \(x=1\)
\(\downarrow \text{verm. y-as, }-\frac{1}{3}\)
Asymptoot \(x=-\frac{1}{3}\)

1p

havo wiskunde B 8.2 Sinusoïden

Standaardfuncties en transformaties (1)

opgave 1

4p

Gegeven is de functie \(f(x)=\cos(-5x-4)-3\text{.}\)
Hoe ontstaat de grafiek van \(f\) uit de standaardgrafiek van \(y=\cos(x)\text{?}\)
Vermeld ook het domein, het bereik en de formule van de evenwichtsstand van \(f\text{.}\)

Gonio
00f7 - Standaardfuncties en transformaties - basis - eind - 0ms

\(y=\cos(x)\)
\(\downarrow \text{translatie}(4, -3)\)
\(y=\cos((x-4))-3=\cos(x-4)-3\)

1p

\(\downarrow \text{verm. y-as, }-\frac{1}{5}\)
\(f(x)=\cos((-5x)-4)-3=\cos(-5x-4)-3\)

1p

\(D_f=\R \) en \(B_f=[-1, 1]\)
\(\downarrow \text{translatie}(4, -3)\)
\(D_f=\R \) en \(B_f=[-4, -2]\)
\(\downarrow \text{verm. y-as, }-\frac{1}{5}\)
\(D_f=\R \) en \(B_f=[-4, -2]\)

1p

Evenwichtsstand \(y=0\)
\(\downarrow \text{translatie}(4, -3)\)
Evenwichtsstand \(y=-3\)
\(\downarrow \text{verm. y-as, }-\frac{1}{5}\)
Evenwichtsstand \(y=-3\)

1p

havo wiskunde B 9.3 Rekenregels voor logaritmen

Standaardfuncties en transformaties (2)

opgave 1

Gegeven is de functie \(f(x)=2^x\text{.}\)

3p

Welke vermenigvuldiging ten opzichte van de \(x\text{-}\)as levert bij de grafiek van \(f\) dezelfde beeldgrafiek op als de translatie \((-4, 0)\text{?}\)

Symmetrie (1)
00nc - Standaardfuncties en transformaties - basis - midden - 1ms

\(f(x)=2^x\)
\(\downarrow \text{translatie}(-4, 0)\)
\(y=2^{x+4}\)

1p

Er geldt
\(y=2^{x+4}=2^x⋅2^4=16⋅2^x\text{.}\)

1p

Dus de vermenigvuldiging ten opzichte van de \(x\text{-}\)as met \(16\text{.}\)

1p

opgave 2

Gegeven is de functie \(f(x)={}^{3}\!\log(x)\text{.}\)

3p

Welke translatie levert bij de grafiek van \(f\) dezelfde beeldgrafiek op als de vermenigvulding ten opzichte van de \(y\text{-}\)as met \(3\text{?}\)

Symmetrie (2)
00nd - Standaardfuncties en transformaties - basis - eind - 0ms

\(f(x)={}^{3}\!\log(x)\)
\(\downarrow \text{verm. y-as, }3\)
\(y={}^{3}\!\log(\frac{1}{3}⋅x)\)

1p

Er geldt
\(y={}^{3}\!\log(\frac{1}{3}⋅x)\)
\(\text{ }={}^{3}\!\log(x)+{}^{3}\!\log(\frac{1}{3})\)
\(\text{ }={}^{3}\!\log(x)-1\text{.}\)

1p

Dus de translatie \((0, -1)\text{.}\)

1p

"