Getal & Ruimte (12e editie) - vwo wiskunde A

'Hypothesetoetsen'.

vwo wiskunde A 11.3 Beslissen op grond van een steekproef

Hypothesetoetsen (2)

opgave 1

De toevalsvariabele \(X\) is normaal verdeeld met \(\mu _X=900\) en \(\sigma _X=60\text{.}\) Bij een steekproef van \(85\) blijkt het steekproefresultaat gelijk te zijn aan \(912{,}3\text{.}\)

4p

Kan bij een significantieniveau van \(5\%\) worden geconcludeerd dat het steekproefresultaat significant afwijkt?

OverschrijdingskansTweezijdigBijNormaleVerdeling
009t - Hypothesetoetsen - basis - 1ms

\(H_0\text{:}\) \(\mu _X=900\)
\(H_1\text{:}\) \(\mu _X≠900\)
\(\alpha =0{,}05\text{,}\) dus \({1 \over 2}\alpha =0{,}025\)

1p

\(\bar{X}\) is normaal verdeeld met \(\mu _{\bar{X}}=\mu _X=900\) en \(\sigma _{\bar{X}}={\sigma _X \over \sqrt{n}}={60 \over \sqrt{85}}\text{.}\)

1p

De GR geeft voor de overschrijdingskans \(P(\bar{X}≥912{,}3)=0{,}029...\text{.}\)

1p

\(P(\bar{X}≥912{,}3)>{1 \over 2}\alpha \text{,}\) dus \(H_0\) wordt niet verworpen.
Het steekproefresultaat wijkt niet significant af.

1p

opgave 2

De toevalsvariabele \(X\) is normaal verdeeld met \(\mu _X=430\) en \(\sigma _X=20\text{.}\)

5p

Stel het beslissingsvoorschrift op van een tweezijdige toets voor een steekproef van \(75\) met een significantieniveau van \(10\%\text{.}\)

BeslissingsvoorschriftTweezijdigBijNormaleVerdeling
009v - Hypothesetoetsen - basis - 2ms

\(H_0\text{:}\) \(\mu _X=430\)
\(H_1\text{:}\) \(\mu _X≠430\)
\(\alpha =0{,}1\text{,}\) dus \({1 \over 2}\alpha =0{,}05\)

1p

\(\bar{X}\) is normaal verdeeld met \(\mu _{\bar{X}}=\mu _X=430\) en \(\sigma _{\bar{X}}={\sigma _X \over \sqrt{n}}={20 \over \sqrt{75}}\text{.}\)

1p

Het oplossen van \(P(\bar{X}≤g_l)=0{,}05\) met de GR geeft \(g_l=426{,}20...\text{.}\)

1p

Het oplossen van \(P(\bar{X}≥g_r)=0{,}05\) met de GR geeft \(g_r=433{,}79...\text{.}\)

1p

Het beslissingsvoorschrift is: verwerp \(H_0\) als \(\bar{X}≤426{,}2\) of \(\bar{X}≥433{,}8\text{.}\)

1p

vwo wiskunde A 11.4 Eenzijdig en tweezijdig toetsen

Hypothesetoetsen (2)

opgave 1

De toevalsvariabele \(X\) is normaal verdeeld met \(\mu _X=360\) en \(\sigma _X=30\text{.}\) Bij een steekproef van \(85\) blijkt het steekproefresultaat gelijk te zijn aan \(365{,}9\text{.}\)

4p

Kan bij een significantieniveau van \(5\%\) worden geconcludeerd dat het steekproefresultaat significant hoger is?

OverschrijdingskansEenzijdigBijNormaleVerdeling
008l - Hypothesetoetsen - basis - 1ms

\(H_0\text{:}\) \(\mu _X=360\)
\(H_1\text{:}\) \(\mu _X>360\)
\(\alpha =0{,}05\)

1p

\(\bar{X}\) is normaal verdeeld met \(\mu _{\bar{X}}=\mu _X=360\) en \(\sigma _{\bar{X}}={\sigma _X \over \sqrt{n}}={30 \over \sqrt{85}}\text{.}\)

1p

De GR geeft voor de overschrijdingskans \(P(\bar{X}≥365{,}9)=0{,}034...\text{.}\)

1p

\(P(\bar{X}≥365{,}9)≤\alpha \text{,}\) dus \(H_0\) wordt verworpen.
Het steekproefresultaat is inderdaad significant hoger.

1p

opgave 2

De toevalsvariabele \(X\) is normaal verdeeld met \(\mu _X=360\) en \(\sigma _X=30\text{.}\)

4p

Stel het beslissingsvoorschrift op van een linkszijdige toets voor een steekproef van \(75\) met een significantieniveau van \(5\%\text{.}\)

BeslissingsvoorschriftEenzijdigBijNormaleVerdeling
009u - Hypothesetoetsen - basis - 1ms

\(H_0\text{:}\) \(\mu _X=360\)
\(H_1\text{:}\) \(\mu _X<360\)
\(\alpha =0{,}05\)

1p

\(\bar{X}\) is normaal verdeeld met \(\mu _{\bar{X}}=\mu _X=360\) en \(\sigma _{\bar{X}}={\sigma _X \over \sqrt{n}}={30 \over \sqrt{75}}\text{.}\)

1p

Het oplossen van \(P(\bar{X}≤g_l)=0{,}05\) met de GR geeft \(g_l=354{,}30...\text{.}\)

1p

Het beslissingsvoorschrift is: verwerp \(H_0\) als \(\bar{X}≤354{,}3\text{.}\)

1p

vwo wiskunde A 11.5 Binomiale toetsen

Hypothesetoetsen (4)

opgave 1

De toevalsvariabele \(X\) is binomiaal verdeeld met succeskans \(p=0{,}34\text{.}\) Bij een steekproef van \(89\) blijkt het aantal successen gelijk te zijn aan \(23\text{.}\)

4p

Kan bij een significantieniveau van \(5\%\) worden geconcludeerd dat de succeskans in deze steekproef lager is?

OverschrijdingskansEenzijdigBijBinomialeVerdeling
00iz - Hypothesetoetsen - basis - 3ms

\(H_0\text{:}\) \(p=0{,}34\)
\(H_1\text{:}\) \(p<0{,}34\)
\(\alpha =0{,}05\)

1p

\(X\) is binomiaal verdeeld met \(n=89\) en \(p=0{,}34\text{.}\)

1p

De GR geeft voor de overschrijdingskans \(P(X≤23)=0{,}06286...\text{.}\)

1p

\(P(X≤23)>\alpha \text{,}\) dus \(H_0\) wordt niet verworpen.
De succeskans in deze steekproef is niet lager.

1p

opgave 2

De toevalsvariabele \(X\) is binomiaal verdeeld met succeskans \(p=0{,}51\text{.}\) Bij een steekproef van \(53\) blijkt het aantal successen gelijk te zijn aan \(34\text{.}\)

4p

Kan bij een significantieniveau van \(10\%\) worden geconcludeerd dat de succeskans in deze steekproef afwijkt?

OverschrijdingskansTweezijdigBijBinomialeVerdeling
00j0 - Hypothesetoetsen - basis - 1ms

\(H_0\text{:}\) \(p=0{,}51\)
\(H_1\text{:}\) \(p≠0{,}51\)
\(\alpha =0{,}1\text{,}\) dus \(\frac{1}{2}\alpha =0{,}05\)

1p

\(X\) is binomiaal verdeeld met \(n=53\) en \(p=0{,}51\text{.}\)

1p

De verwachtsingswaarde is \(n⋅p=53⋅0{,}51=27{,}03\text{.}\) Omdat \(34>27{,}03\) bekijken we de overschrijdingskans \(P(X≥34)\text{.}\)

De GR geeft \(P(X≥34)=1-P(X≤33)=0{,}03705...\text{.}\)

1p

\(P(X≥34)≤\frac{1}{2}\alpha \text{,}\) dus \(H_0\) wordt verworpen.
De succeskans in deze steekproef wijkt inderdaad af.

1p

opgave 3

De toevalsvariabele \(X\) is binomiaal verdeeld met succeskans \(p=0{,}56\text{.}\)

4p

Stel het beslissingsvoorschrift op van een linkszijdige toets voor een steekproef van \(52\) met een significantieniveau van \(5\%\text{.}\)

BeslissingsvoorschriftEenzijdigBijBinomialeVerdeling
00ji - Hypothesetoetsen - basis - 4ms

\(H_0\text{:}\) \(p=0{,}56\)
\(H_1\text{:}\) \(p<0{,}56\)
\(\alpha =0{,}05\)

1p

\(X\) is binomiaal verdeeld met \(n=52\) en \(p=0{,}56\text{.}\)

1p

Bij \(\alpha =0{,}05\) geeft de GR de grenswaarde \(a=23\text{.}\)

1p

Het beslissingsvoorschrift is: verwerp \(H_0\) als \(X≤22\text{.}\)

1p

opgave 4

De toevalsvariabele \(X\) is binomiaal verdeeld met succeskans \(p=0{,}71\text{.}\)

5p

Stel het beslissingsvoorschrift op van een tweezijdige toets voor een steekproef van \(96\) met een significantieniveau van \(10\%\text{.}\)

BeslissingsvoorschriftTweezijdigBijBinomialeVerdeling
00jl - Hypothesetoetsen - basis - 1ms

\(H_0\text{:}\) \(p=0{,}71\)
\(H_1\text{:}\) \(p≠0{,}71\)
\(\alpha =0{,}1\text{,}\) dus \({1 \over 2}\alpha =0{,}05\)

1p

\(X\) is binomiaal verdeeld met \(n=96\) en \(p=0{,}71\text{.}\)

1p

Bij \({1 \over 2}\alpha =0{,}05\) geeft de GR de grenswaarde \(a_{\text{l}}=61\text{.}\)

1p

Bij \(1-{1 \over 2}\alpha =0{,}95\) geeft de GR de grenswaarde \(a_{\text{r}}=75\text{.}\)

1p

Het beslissingsvoorschrift is: verwerp \(H_0\) als \(X≤60\) of \(X≥76\text{.}\)

1p

"