Getal & Ruimte (12e editie) - vwo wiskunde A

'Hypothesetoetsen'.

vwo wiskunde A 11.3 Beslissen op grond van een steekproef

Hypothesetoetsen (2)

opgave 1

De toevalsvariabele \(X\) is normaal verdeeld met \(\mu _X=600\) en \(\sigma _X=40\text{.}\) Bij een steekproef van \(45\) blijkt het steekproefresultaat gelijk te zijn aan \(612{,}6\text{.}\)

4p

Kan bij een significantieniveau van \(5\%\) worden geconcludeerd dat het steekproefresultaat significant afwijkt?

OverschrijdingskansTweezijdigBijNormaleVerdeling
009t - Hypothesetoetsen - basis - 1ms

\(H_0\text{:}\) \(\mu _X=600\)
\(H_1\text{:}\) \(\mu _X≠600\)
\(\alpha =0{,}05\text{,}\) dus \({1 \over 2}\alpha =0{,}025\)

1p

\(\bar{X}\) is normaal verdeeld met \(\mu _{\bar{X}}=\mu _X=600\) en \(\sigma _{\bar{X}}={\sigma _X \over \sqrt{n}}={40 \over \sqrt{45}}\text{.}\)

1p

De GR geeft voor de overschrijdingskans \(P(\bar{X}≥612{,}6)=0{,}017...\text{.}\)

1p

\(P(\bar{X}≥612{,}6)≤{1 \over 2}\alpha \text{,}\) dus \(H_0\) wordt verworpen.
Het steekproefresultaat wijkt inderdaad significant af.

1p

opgave 2

De toevalsvariabele \(X\) is normaal verdeeld met \(\mu _X=430\) en \(\sigma _X=40\text{.}\)

5p

Stel het beslissingsvoorschrift op van een tweezijdige toets voor een steekproef van \(80\) met een significantieniveau van \(10\%\text{.}\)

BeslissingsvoorschriftTweezijdigBijNormaleVerdeling
009v - Hypothesetoetsen - basis - 1ms

\(H_0\text{:}\) \(\mu _X=430\)
\(H_1\text{:}\) \(\mu _X≠430\)
\(\alpha =0{,}1\text{,}\) dus \({1 \over 2}\alpha =0{,}05\)

1p

\(\bar{X}\) is normaal verdeeld met \(\mu _{\bar{X}}=\mu _X=430\) en \(\sigma _{\bar{X}}={\sigma _X \over \sqrt{n}}={40 \over \sqrt{80}}\text{.}\)

1p

Het oplossen van \(P(\bar{X}≤g_l)=0{,}05\) met de GR geeft \(g_l=422{,}64...\text{.}\)

1p

Het oplossen van \(P(\bar{X}≥g_r)=0{,}05\) met de GR geeft \(g_r=437{,}35...\text{.}\)

1p

Het beslissingsvoorschrift is: verwerp \(H_0\) als \(\bar{X}≤422{,}6\) of \(\bar{X}≥437{,}4\text{.}\)

1p

vwo wiskunde A 11.4 Eenzijdig en tweezijdig toetsen

Hypothesetoetsen (2)

opgave 1

De toevalsvariabele \(X\) is normaal verdeeld met \(\mu _X=780\) en \(\sigma _X=40\text{.}\) Bij een steekproef van \(85\) blijkt het steekproefresultaat gelijk te zijn aan \(785{,}2\text{.}\)

4p

Kan bij een significantieniveau van \(10\%\) worden geconcludeerd dat het steekproefresultaat significant hoger is?

OverschrijdingskansEenzijdigBijNormaleVerdeling
008l - Hypothesetoetsen - basis - 2ms

\(H_0\text{:}\) \(\mu _X=780\)
\(H_1\text{:}\) \(\mu _X>780\)
\(\alpha =0{,}1\)

1p

\(\bar{X}\) is normaal verdeeld met \(\mu _{\bar{X}}=\mu _X=780\) en \(\sigma _{\bar{X}}={\sigma _X \over \sqrt{n}}={40 \over \sqrt{85}}\text{.}\)

1p

De GR geeft voor de overschrijdingskans \(P(\bar{X}≥785{,}2)=0{,}115...\text{.}\)

1p

\(P(\bar{X}≥785{,}2)>\alpha \text{,}\) dus \(H_0\) wordt niet verworpen.
Het steekproefresultaat is niet significant hoger.

1p

opgave 2

De toevalsvariabele \(X\) is normaal verdeeld met \(\mu _X=720\) en \(\sigma _X=40\text{.}\)

4p

Stel het beslissingsvoorschrift op van een rechtszijdige toets voor een steekproef van \(65\) met een significantieniveau van \(10\%\text{.}\)

BeslissingsvoorschriftEenzijdigBijNormaleVerdeling
009u - Hypothesetoetsen - basis - 1ms

\(H_0\text{:}\) \(\mu _X=720\)
\(H_1\text{:}\) \(\mu _X>720\)
\(\alpha =0{,}1\)

1p

\(\bar{X}\) is normaal verdeeld met \(\mu _{\bar{X}}=\mu _X=720\) en \(\sigma _{\bar{X}}={\sigma _X \over \sqrt{n}}={40 \over \sqrt{65}}\text{.}\)

1p

Het oplossen van \(P(\bar{X}≥g_r)=0{,}1\) met de GR geeft \(g_r=726{,}35...\text{.}\)

1p

Het beslissingsvoorschrift is: verwerp \(H_0\) als \(\bar{X}≥726{,}4\text{.}\)

1p

vwo wiskunde A 11.5 Binomiale toetsen

Hypothesetoetsen (4)

opgave 1

De toevalsvariabele \(X\) is binomiaal verdeeld met succeskans \(p=0{,}61\text{.}\) Bij een steekproef van \(140\) blijkt het aantal successen gelijk te zijn aan \(72\text{.}\)

4p

Kan bij een significantieniveau van \(1\%\) worden geconcludeerd dat de succeskans in deze steekproef lager is?

OverschrijdingskansEenzijdigBijBinomialeVerdeling
00iz - Hypothesetoetsen - basis - 3ms

\(H_0\text{:}\) \(p=0{,}61\)
\(H_1\text{:}\) \(p<0{,}61\)
\(\alpha =0{,}01\)

1p

\(X\) is binomiaal verdeeld met \(n=140\) en \(p=0{,}61\text{.}\)

1p

De GR geeft voor de overschrijdingskans \(P(X≤72)=0{,}01335...\text{.}\)

1p

\(P(X≤72)>\alpha \text{,}\) dus \(H_0\) wordt niet verworpen.
De succeskans in deze steekproef is niet lager.

1p

opgave 2

De toevalsvariabele \(X\) is binomiaal verdeeld met succeskans \(p=0{,}29\text{.}\) Bij een steekproef van \(78\) blijkt het aantal successen gelijk te zijn aan \(31\text{.}\)

4p

Kan bij een significantieniveau van \(5\%\) worden geconcludeerd dat de succeskans in deze steekproef afwijkt?

OverschrijdingskansTweezijdigBijBinomialeVerdeling
00j0 - Hypothesetoetsen - basis - 1ms

\(H_0\text{:}\) \(p=0{,}29\)
\(H_1\text{:}\) \(p≠0{,}29\)
\(\alpha =0{,}05\text{,}\) dus \(\frac{1}{2}\alpha =0{,}025\)

1p

\(X\) is binomiaal verdeeld met \(n=78\) en \(p=0{,}29\text{.}\)

1p

De verwachtsingswaarde is \(n⋅p=78⋅0{,}29=22{,}62\text{.}\) Omdat \(31>22{,}62\) bekijken we de overschrijdingskans \(P(X≥31)\text{.}\)

De GR geeft \(P(X≥31)=1-P(X≤30)=0{,}02706...\text{.}\)

1p

\(P(X≥31)>\frac{1}{2}\alpha \text{,}\) dus \(H_0\) wordt niet verworpen.
De succeskans in deze steekproef wijkt niet af.

1p

opgave 3

De toevalsvariabele \(X\) is binomiaal verdeeld met succeskans \(p=0{,}37\text{.}\)

4p

Stel het beslissingsvoorschrift op van een linkszijdige toets voor een steekproef van \(140\) met een significantieniveau van \(5\%\text{.}\)

BeslissingsvoorschriftEenzijdigBijBinomialeVerdeling
00ji - Hypothesetoetsen - basis - 3ms

\(H_0\text{:}\) \(p=0{,}37\)
\(H_1\text{:}\) \(p<0{,}37\)
\(\alpha =0{,}05\)

1p

\(X\) is binomiaal verdeeld met \(n=140\) en \(p=0{,}37\text{.}\)

1p

Bij \(\alpha =0{,}05\) geeft de GR de grenswaarde \(a=42\text{.}\)

1p

Het beslissingsvoorschrift is: verwerp \(H_0\) als \(X≤41\text{.}\)

1p

opgave 4

De toevalsvariabele \(X\) is binomiaal verdeeld met succeskans \(p=0{,}61\text{.}\)

5p

Stel het beslissingsvoorschrift op van een tweezijdige toets voor een steekproef van \(87\) met een significantieniveau van \(5\%\text{.}\)

BeslissingsvoorschriftTweezijdigBijBinomialeVerdeling
00jl - Hypothesetoetsen - basis - 0ms

\(H_0\text{:}\) \(p=0{,}61\)
\(H_1\text{:}\) \(p≠0{,}61\)
\(\alpha =0{,}05\text{,}\) dus \({1 \over 2}\alpha =0{,}025\)

1p

\(X\) is binomiaal verdeeld met \(n=87\) en \(p=0{,}61\text{.}\)

1p

Bij \({1 \over 2}\alpha =0{,}025\) geeft de GR de grenswaarde \(a_{\text{l}}=44\text{.}\)

1p

Bij \(1-{1 \over 2}\alpha =0{,}975\) geeft de GR de grenswaarde \(a_{\text{r}}=62\text{.}\)

1p

Het beslissingsvoorschrift is: verwerp \(H_0\) als \(X≤43\) of \(X≥63\text{.}\)

1p

"