Getal & Ruimte (12e editie) - vwo wiskunde A

'Hypothesetoetsen'.

vwo wiskunde A 11.3 Beslissen op grond van een steekproef

Hypothesetoetsen (2)

opgave 1

De toevalsvariabele \(X\) is normaal verdeeld met \(\mu _{X} = 270\) en \(\sigma _{X} = 20 \text{.}\) Bij een steekproef van \(95\) blijkt het steekproefresultaat gelijk te zijn aan \(265{,}0 \text{.}\)

4p

Kan bij een significantieniveau van \(1\%\) worden geconcludeerd dat het steekproefresultaat significant afwijkt?

OverschrijdingskansTweezijdigBijNormaleVerdeling
009t - Hypothesetoetsen - basis - 0ms

○

\(H_{0} \text{:}\) \(\mu _{X} = 270\)
\(H_{1} \text{:}\) \(\mu _{X} ≠ 270\)
\(\alpha = 0{,}01 \text{,}\) dus \({1 \over 2} \alpha = 0{,}005\)

1p

○

\(\bar{X}\) is normaal verdeeld met \(\mu _{\bar{X}} = \mu _{X} = 270\) en \(\sigma _{\bar{X}} = {\sigma _{X} \over \sqrt{n}} = {20 \over \sqrt{95}} \text{.}\)

1p

○

De GR geeft voor de overschrijdingskans \(P(\bar{X} ≤ 265{,}0) = 0{,}007... \text{.}\)

1p

○

\(P(\bar{X} ≤ 265{,}0) > {1 \over 2} \alpha \text{,}\) dus \(H_{0}\) wordt niet verworpen.
Het steekproefresultaat wijkt niet significant af.

1p

opgave 2

De toevalsvariabele \(X\) is normaal verdeeld met \(\mu _{X} = 550\) en \(\sigma _{X} = 50 \text{.}\)

5p

Stel het beslissingsvoorschrift op van een tweezijdige toets voor een steekproef van \(25\) met een significantieniveau van \(5\% \text{.}\)

BeslissingsvoorschriftTweezijdigBijNormaleVerdeling
009v - Hypothesetoetsen - basis - 1ms

○

\(H_{0} \text{:}\) \(\mu _{X} = 550\)
\(H_{1} \text{:}\) \(\mu _{X} ≠ 550\)
\(\alpha = 0{,}05 \text{,}\) dus \({1 \over 2} \alpha = 0{,}025\)

1p

○

\(\bar{X}\) is normaal verdeeld met \(\mu _{\bar{X}} = \mu _{X} = 550\) en \(\sigma _{\bar{X}} = {\sigma _{X} \over \sqrt{n}} = {50 \over \sqrt{25}} \text{.}\)

1p

○

Het oplossen van \(P(\bar{X} ≤ g_{l}) = 0{,}025\) met de GR geeft \(g_{l} = 530{,}39... \text{.}\)

1p

○

Het oplossen van \(P(\bar{X} ≥ g_{r}) = 0{,}025\) met de GR geeft \(g_{r} = 569{,}60... \text{.}\)

1p

○

Het beslissingsvoorschrift is: verwerp \(H_{0}\) als \(\bar{X} ≤ 530{,}3\) of \(\bar{X} ≥ 569{,}7 \text{.}\)

1p

vwo wiskunde A 11.4 Eenzijdig en tweezijdig toetsen

Hypothesetoetsen (2)

opgave 1

De toevalsvariabele \(X\) is normaal verdeeld met \(\mu _{X} = 680\) en \(\sigma _{X} = 70 \text{.}\) Bij een steekproef van \(55\) blijkt het steekproefresultaat gelijk te zijn aan \(700{,}0 \text{.}\)

4p

Kan bij een significantieniveau van \(1\%\) worden geconcludeerd dat het steekproefresultaat significant hoger is?

OverschrijdingskansEenzijdigBijNormaleVerdeling
008l - Hypothesetoetsen - basis - 1ms

○

\(H_{0} \text{:}\) \(\mu _{X} = 680\)
\(H_{1} \text{:}\) \(\mu _{X} > 680\)
\(\alpha = 0{,}01\)

1p

○

\(\bar{X}\) is normaal verdeeld met \(\mu _{\bar{X}} = \mu _{X} = 680\) en \(\sigma _{\bar{X}} = {\sigma _{X} \over \sqrt{n}} = {70 \over \sqrt{55}} \text{.}\)

1p

○

De GR geeft voor de overschrijdingskans \(P(\bar{X} ≥ 700{,}0) = 0{,}017... \text{.}\)

1p

○

\(P(\bar{X} ≥ 700{,}0) > \alpha \text{,}\) dus \(H_{0}\) wordt niet verworpen.
Het steekproefresultaat is niet significant hoger.

1p

opgave 2

De toevalsvariabele \(X\) is normaal verdeeld met \(\mu _{X} = 330\) en \(\sigma _{X} = 30 \text{.}\)

4p

Stel het beslissingsvoorschrift op van een linkszijdige toets voor een steekproef van \(15\) met een significantieniveau van \(5\% \text{.}\)

BeslissingsvoorschriftEenzijdigBijNormaleVerdeling
009u - Hypothesetoetsen - basis - 0ms

○

\(H_{0} \text{:}\) \(\mu _{X} = 330\)
\(H_{1} \text{:}\) \(\mu _{X} < 330\)
\(\alpha = 0{,}05\)

1p

○

\(\bar{X}\) is normaal verdeeld met \(\mu _{\bar{X}} = \mu _{X} = 330\) en \(\sigma _{\bar{X}} = {\sigma _{X} \over \sqrt{n}} = {30 \over \sqrt{15}} \text{.}\)

1p

○

Het oplossen van \(P(\bar{X} ≤ g_{l}) = 0{,}05\) met de GR geeft \(g_{l} = 317{,}25... \text{.}\)

1p

○

Het beslissingsvoorschrift is: verwerp \(H_{0}\) als \(\bar{X} ≤ 317{,}2 \text{.}\)

1p

vwo wiskunde A 11.5 Binomiale toetsen

Hypothesetoetsen (4)

opgave 1

De toevalsvariabele \(X\) is binomiaal verdeeld met succeskans \(p = 0{,}69 \text{.}\) Bij een steekproef van \(83\) blijkt het aantal successen gelijk te zijn aan \(50 \text{.}\)

4p

Kan bij een significantieniveau van \(5\%\) worden geconcludeerd dat de succeskans in deze steekproef lager is?

OverschrijdingskansEenzijdigBijBinomialeVerdeling
00iz - Hypothesetoetsen - basis - 2ms

○

\(H_{0} \text{:}\) \(p = 0{,}69\)
\(H_{1} \text{:}\) \(p < 0{,}69\)
\(\alpha = 0{,}05\)

1p

○

\(X\) is binomiaal verdeeld met \(n = 83\) en \(p = 0{,}69 \text{.}\)

1p

○

De GR geeft voor de overschrijdingskans \(P(X ≤ 50) = 0{,}05625... \text{.}\)

1p

○

\(P(X ≤ 50) > \alpha \text{,}\) dus \(H_{0}\) wordt niet verworpen.
De succeskans in deze steekproef is niet lager.

1p

opgave 2

De toevalsvariabele \(X\) is binomiaal verdeeld met succeskans \(p = 0{,}78 \text{.}\) Bij een steekproef van \(134\) blijkt het aantal successen gelijk te zijn aan \(114 \text{.}\)

4p

Kan bij een significantieniveau van \(5\%\) worden geconcludeerd dat de succeskans in deze steekproef afwijkt?

OverschrijdingskansTweezijdigBijBinomialeVerdeling
00j0 - Hypothesetoetsen - basis - 0ms

○

\(H_{0} \text{:}\) \(p = 0{,}78\)
\(H_{1} \text{:}\) \(p ≠ 0{,}78\)
\(\alpha = 0{,}05 \text{,}\) dus \(\frac{1}{2} \alpha = 0{,}025\)

1p

○

\(X\) is binomiaal verdeeld met \(n = 134\) en \(p = 0{,}78 \text{.}\)

1p

○

De verwachtsingswaarde is \(n ⋅ p = 134 ⋅ 0{,}78 = 104{,}52 \text{.}\) Omdat \(114 > 104{,}52\) bekijken we de overschrijdingskans \(P(X ≥ 114) \text{.}\)

De GR geeft \(P(X ≥ 114) = 1 - P(X ≤ 113) = 0{,}02670... \text{.}\)

1p

○

\(P(X ≥ 114) > \frac{1}{2} \alpha \text{,}\) dus \(H_{0}\) wordt niet verworpen.
De succeskans in deze steekproef wijkt niet af.

1p

opgave 3

De toevalsvariabele \(X\) is binomiaal verdeeld met succeskans \(p = 0{,}75 \text{.}\)

4p

Stel het beslissingsvoorschrift op van een rechtszijdige toets voor een steekproef van \(132\) met een significantieniveau van \(1\% \text{.}\)

BeslissingsvoorschriftEenzijdigBijBinomialeVerdeling
00ji - Hypothesetoetsen - basis - 1ms

○

\(H_{0} \text{:}\) \(p = 0{,}75\)
\(H_{1} \text{:}\) \(p > 0{,}75\)
\(\alpha = 0{,}01\)

1p

○

\(X\) is binomiaal verdeeld met \(n = 132\) en \(p = 0{,}75 \text{.}\)

1p

○

Bij \(1 - \alpha = 0{,}99\) geeft de GR de grenswaarde \(a = 110 \text{.}\)

1p

○

Het beslissingsvoorschrift is: verwerp \(H_{0}\) als \(X ≥ 111 \text{.}\)

1p

opgave 4

De toevalsvariabele \(X\) is binomiaal verdeeld met succeskans \(p = 0{,}66 \text{.}\)

5p

Stel het beslissingsvoorschrift op van een tweezijdige toets voor een steekproef van \(85\) met een significantieniveau van \(5\% \text{.}\)

BeslissingsvoorschriftTweezijdigBijBinomialeVerdeling
00jl - Hypothesetoetsen - basis - 0ms

○

\(H_{0} \text{:}\) \(p = 0{,}66\)
\(H_{1} \text{:}\) \(p ≠ 0{,}66\)
\(\alpha = 0{,}05 \text{,}\) dus \({1 \over 2} \alpha = 0{,}025\)

1p

○

\(X\) is binomiaal verdeeld met \(n = 85\) en \(p = 0{,}66 \text{.}\)

1p

○

Bij \({1 \over 2} \alpha = 0{,}025\) geeft de GR de grenswaarde \(a_{\text{l}} = 47 \text{.}\)

1p

○

Bij \(1 - {1 \over 2} \alpha = 0{,}975\) geeft de GR de grenswaarde \(a_{\text{r}} = 64 \text{.}\)

1p

○

Het beslissingsvoorschrift is: verwerp \(H_{0}\) als \(X ≤ 46\) of \(X ≥ 65 \text{.}\)

1p

"