Getal & Ruimte (12e editie) - vwo wiskunde A

'Hypothesetoetsen'.

vwo wiskunde A 11.3 Beslissen op grond van een steekproef

Hypothesetoetsen (2)

opgave 1

De toevalsvariabele \(X\) is normaal verdeeld met \(\mu _X=590\) en \(\sigma _X=50\text{.}\) Bij een steekproef van \(100\) blijkt het steekproefresultaat gelijk te zijn aan \(598{,}8\text{.}\)

4p

Kan bij een significantieniveau van \(5\%\) worden geconcludeerd dat het steekproefresultaat significant afwijkt?

OverschrijdingskansTweezijdigBijNormaleVerdeling
009t - Hypothesetoetsen - basis - 1ms

\(H_0\text{:}\) \(\mu _X=590\)
\(H_1\text{:}\) \(\mu _X≠590\)
\(\alpha =0{,}05\text{,}\) dus \({1 \over 2}\alpha =0{,}025\)

1p

\(\bar{X}\) is normaal verdeeld met \(\mu _{\bar{X}}=\mu _X=590\) en \(\sigma _{\bar{X}}={\sigma _X \over \sqrt{n}}={50 \over \sqrt{100}}\text{.}\)

1p

De GR geeft voor de overschrijdingskans \(P(\bar{X}≥598{,}8)=0{,}039...\text{.}\)

1p

\(P(\bar{X}≥598{,}8)>{1 \over 2}\alpha \text{,}\) dus \(H_0\) wordt niet verworpen.
Het steekproefresultaat wijkt niet significant af.

1p

opgave 2

De toevalsvariabele \(X\) is normaal verdeeld met \(\mu _X=220\) en \(\sigma _X=20\text{.}\)

5p

Stel het beslissingsvoorschrift op van een tweezijdige toets voor een steekproef van \(100\) met een significantieniveau van \(1\%\text{.}\)

BeslissingsvoorschriftTweezijdigBijNormaleVerdeling
009v - Hypothesetoetsen - basis - 1ms

\(H_0\text{:}\) \(\mu _X=220\)
\(H_1\text{:}\) \(\mu _X≠220\)
\(\alpha =0{,}01\text{,}\) dus \({1 \over 2}\alpha =0{,}005\)

1p

\(\bar{X}\) is normaal verdeeld met \(\mu _{\bar{X}}=\mu _X=220\) en \(\sigma _{\bar{X}}={\sigma _X \over \sqrt{n}}={20 \over \sqrt{100}}\text{.}\)

1p

Het oplossen van \(P(\bar{X}≤g_l)=0{,}005\) met de GR geeft \(g_l=214{,}84...\text{.}\)

1p

Het oplossen van \(P(\bar{X}≥g_r)=0{,}005\) met de GR geeft \(g_r=225{,}15...\text{.}\)

1p

Het beslissingsvoorschrift is: verwerp \(H_0\) als \(\bar{X}≤214{,}8\) of \(\bar{X}≥225{,}2\text{.}\)

1p

vwo wiskunde A 11.4 Eenzijdig en tweezijdig toetsen

Hypothesetoetsen (2)

opgave 1

De toevalsvariabele \(X\) is normaal verdeeld met \(\mu _X=920\) en \(\sigma _X=50\text{.}\) Bij een steekproef van \(60\) blijkt het steekproefresultaat gelijk te zijn aan \(905{,}6\text{.}\)

4p

Kan bij een significantieniveau van \(1\%\) worden geconcludeerd dat het steekproefresultaat significant lager is?

OverschrijdingskansEenzijdigBijNormaleVerdeling
008l - Hypothesetoetsen - basis - 1ms

\(H_0\text{:}\) \(\mu _X=920\)
\(H_1\text{:}\) \(\mu _X<920\)
\(\alpha =0{,}01\)

1p

\(\bar{X}\) is normaal verdeeld met \(\mu _{\bar{X}}=\mu _X=920\) en \(\sigma _{\bar{X}}={\sigma _X \over \sqrt{n}}={50 \over \sqrt{60}}\text{.}\)

1p

De GR geeft voor de overschrijdingskans \(P(\bar{X}≤905{,}6)=0{,}012...\text{.}\)

1p

\(P(\bar{X}≤905{,}6)>\alpha \text{,}\) dus \(H_0\) wordt niet verworpen.
Het steekproefresultaat is niet significant lager.

1p

opgave 2

De toevalsvariabele \(X\) is normaal verdeeld met \(\mu _X=910\) en \(\sigma _X=80\text{.}\)

4p

Stel het beslissingsvoorschrift op van een linkszijdige toets voor een steekproef van \(55\) met een significantieniveau van \(5\%\text{.}\)

BeslissingsvoorschriftEenzijdigBijNormaleVerdeling
009u - Hypothesetoetsen - basis - 1ms

\(H_0\text{:}\) \(\mu _X=910\)
\(H_1\text{:}\) \(\mu _X<910\)
\(\alpha =0{,}05\)

1p

\(\bar{X}\) is normaal verdeeld met \(\mu _{\bar{X}}=\mu _X=910\) en \(\sigma _{\bar{X}}={\sigma _X \over \sqrt{n}}={80 \over \sqrt{55}}\text{.}\)

1p

Het oplossen van \(P(\bar{X}≤g_l)=0{,}05\) met de GR geeft \(g_l=892{,}25...\text{.}\)

1p

Het beslissingsvoorschrift is: verwerp \(H_0\) als \(\bar{X}≤892{,}2\text{.}\)

1p

vwo wiskunde A 11.5 Binomiale toetsen

Hypothesetoetsen (4)

opgave 1

De toevalsvariabele \(X\) is binomiaal verdeeld met succeskans \(p=0{,}52\text{.}\) Bij een steekproef van \(75\) blijkt het aantal successen gelijk te zijn aan \(31\text{.}\)

4p

Kan bij een significantieniveau van \(5\%\) worden geconcludeerd dat de succeskans in deze steekproef lager is?

OverschrijdingskansEenzijdigBijBinomialeVerdeling
00iz - Hypothesetoetsen - basis - 2ms

\(H_0\text{:}\) \(p=0{,}52\)
\(H_1\text{:}\) \(p<0{,}52\)
\(\alpha =0{,}05\)

1p

\(X\) is binomiaal verdeeld met \(n=75\) en \(p=0{,}52\text{.}\)

1p

De GR geeft voor de overschrijdingskans \(P(X≤31)=0{,}04144...\text{.}\)

1p

\(P(X≤31)≤\alpha \text{,}\) dus \(H_0\) wordt verworpen.
De succeskans in deze steekproef is inderdaad lager.

1p

opgave 2

De toevalsvariabele \(X\) is binomiaal verdeeld met succeskans \(p=0{,}34\text{.}\) Bij een steekproef van \(85\) blijkt het aantal successen gelijk te zijn aan \(36\text{.}\)

4p

Kan bij een significantieniveau van \(10\%\) worden geconcludeerd dat de succeskans in deze steekproef afwijkt?

OverschrijdingskansTweezijdigBijBinomialeVerdeling
00j0 - Hypothesetoetsen - basis - 1ms

\(H_0\text{:}\) \(p=0{,}34\)
\(H_1\text{:}\) \(p≠0{,}34\)
\(\alpha =0{,}1\text{,}\) dus \(\frac{1}{2}\alpha =0{,}05\)

1p

\(X\) is binomiaal verdeeld met \(n=85\) en \(p=0{,}34\text{.}\)

1p

De verwachtsingswaarde is \(n⋅p=85⋅0{,}34=28{,}9\text{.}\) Omdat \(36>28{,}9\) bekijken we de overschrijdingskans \(P(X≥36)\text{.}\)

De GR geeft \(P(X≥36)=1-P(X≤35)=0{,}06703...\text{.}\)

1p

\(P(X≥36)>\frac{1}{2}\alpha \text{,}\) dus \(H_0\) wordt niet verworpen.
De succeskans in deze steekproef wijkt niet af.

1p

opgave 3

De toevalsvariabele \(X\) is binomiaal verdeeld met succeskans \(p=0{,}54\text{.}\)

4p

Stel het beslissingsvoorschrift op van een rechtszijdige toets voor een steekproef van \(141\) met een significantieniveau van \(10\%\text{.}\)

BeslissingsvoorschriftEenzijdigBijBinomialeVerdeling
00ji - Hypothesetoetsen - basis - 2ms

\(H_0\text{:}\) \(p=0{,}54\)
\(H_1\text{:}\) \(p>0{,}54\)
\(\alpha =0{,}1\)

1p

\(X\) is binomiaal verdeeld met \(n=141\) en \(p=0{,}54\text{.}\)

1p

Bij \(1-\alpha =0{,}9\) geeft de GR de grenswaarde \(a=84\text{.}\)

1p

Het beslissingsvoorschrift is: verwerp \(H_0\) als \(X≥85\text{.}\)

1p

opgave 4

De toevalsvariabele \(X\) is binomiaal verdeeld met succeskans \(p=0{,}55\text{.}\)

5p

Stel het beslissingsvoorschrift op van een tweezijdige toets voor een steekproef van \(63\) met een significantieniveau van \(5\%\text{.}\)

BeslissingsvoorschriftTweezijdigBijBinomialeVerdeling
00jl - Hypothesetoetsen - basis - 0ms

\(H_0\text{:}\) \(p=0{,}55\)
\(H_1\text{:}\) \(p≠0{,}55\)
\(\alpha =0{,}05\text{,}\) dus \({1 \over 2}\alpha =0{,}025\)

1p

\(X\) is binomiaal verdeeld met \(n=63\) en \(p=0{,}55\text{.}\)

1p

Bij \({1 \over 2}\alpha =0{,}025\) geeft de GR de grenswaarde \(a_{\text{l}}=27\text{.}\)

1p

Bij \(1-{1 \over 2}\alpha =0{,}975\) geeft de GR de grenswaarde \(a_{\text{r}}=42\text{.}\)

1p

Het beslissingsvoorschrift is: verwerp \(H_0\) als \(X≤26\) of \(X≥43\text{.}\)

1p

"