Getal & Ruimte (12e editie) - vwo wiskunde B

'Gebroken vergelijkingen'.

3 vwo 5.4 Gebroken vergelijkingen

Gebroken vergelijkingen (3)

opgave 1

Los exact op.

3p

a

\(\frac{x-9}{x-2}=2\frac{1}{6}\)

LineairIsBreuk (2)
0065 - Gebroken vergelijkingen - basis - 3ms - dynamic variables

a

Kruislings vermenigvuldigen (met \(2\frac{1}{6}=\frac{13}{6}\text{)}\) geeft \(6(x-9)=13(x-2)\text{.}\)

1p

\(6x-54=13x-26\) geeft \(x=-4\text{.}\)

1p

De oplossing voldoet.

1p

3p

b

\(\frac{x}{x-6}=\frac{3}{5}\)

LineairIsBreuk (1)
0066 - Gebroken vergelijkingen - basis - 10ms - dynamic variables

b

Kruislings vermenigvuldigen geeft \(5x=3(x-6)\text{.}\)

1p

\(5x=3x-18\) geeft \(x=-9\text{.}\)

1p

De oplossing voldoet.

1p

4p

c

\(\frac{x+2}{x+5}-2=0\)

LineairIsGeheelNaOptellen
0067 - Gebroken vergelijkingen - basis - 3ms - dynamic variables

c

Aan beide kanten \(2\) optellen geeft \(\frac{x+2}{x+5}=2=\frac{2}{1}\text{.}\)

1p

Kruislings vermenigvuldigen geeft \(x+2=2(x+5)\text{.}\)

1p

\(x+2=2x+10\) geeft \(x=-8\text{.}\)

1p

De oplossing voldoet.

1p

vwo wiskunde B 4.3 Regels voor het oplossen van vergelijkingen

Gebroken vergelijkingen (8)

opgave 1

Los exact op.

4p

a

\(\frac{x-10}{x-6}=-\frac{8}{x}\)

LineairIsLineair (1)
005y - Gebroken vergelijkingen - basis - 10ms - dynamic variables

a

Kruislings vermenigvuldigen geeft \(x(x-10)=-8(x-6)\text{.}\)

1p

Haakjes uitwerken geeft \(x^2-2x-48=0\text{.}\)

1p

Som-productmethode geeft \((x-8)(x+6)=0\)
dus \(x=8∨x=-6\text{.}\)

1p

Beide oplossingen voldoen.

1p

3p

b

\(\frac{x^2-2x-24}{x^2-36}=0\)

KwadratischIsNul
0068 - Gebroken vergelijkingen - basis - 0ms - dynamic variables

b

\({A \over B}=0\) geeft \(A=0\) dus \(x^2-2x-24=0\text{.}\)

1p

Som-productmethode geeft \((x-6)(x+4)=0\) dus \(x=6∨x=-4\text{.}\)

1p

\(x=-4\) voldoet, \(x=6\) voldoet niet.

1p

3p

c

\(\frac{x^2-16x+63}{x-7}=3\)

KwadratischIsGeheel
0069 - Gebroken vergelijkingen - basis - 1ms - dynamic variables

c

Kruislings vermenigvuldigen geeft \(x^2-16x+63=3(x-7)\) ofwel \(x^2-19x+84=0\text{.}\)

1p

Som-productmethode geeft \((x-7)(x-12)=0\) dus \(x=7∨x=12\text{.}\)

1p

\(x=12\) voldoet, \(x=7\) voldoet niet.

1p

4p

d

\(\frac{x-5}{x+2}=\frac{x-4}{x-5}\)

LineairIsLineair (2)
006b - Gebroken vergelijkingen - basis - 400ms - dynamic variables

d

Kruislings vermenigvuldigen geeft \((x-5)(x-5)=(x+2)(x-4)\text{.}\)

1p

Haakjes uitwerken geeft \(x^2-10x+25=x^2-2x-8\) en dus \(-8x+33=0\text{.}\)

1p

Balansmethode geeft \(x=4\frac{1}{8}\text{.}\)

1p

De oplossing voldoet.

1p

opgave 2

Los exact op.

4p

a

\(\frac{5x+2}{x-2}=\frac{x+4}{2x+5}\)

LineairIsLineair (3)
006c - Gebroken vergelijkingen - basis - 0ms - dynamic variables

a

Kruislings vermenigvuldigen geeft \((5x+2)(2x+5)=(x-2)(x+4)\text{.}\)

1p

Haakjes uitwerken geeft \(10x^2+29x+10=x^2+2x-8\) en dus \(9x^2+27x+18=0\text{.}\)

1p

Som-productmethode geeft \((x+2)(x+1)=0\)
dus \(x=-2∨x=-1\text{.}\)

1p

Beide oplossingen voldoen.

1p

4p

b

\(\frac{5x-5}{x-1}=\frac{x+1}{3x-4}\)

LineairIsLineair (4)
006d - Gebroken vergelijkingen - basis - 0ms - dynamic variables

b

Kruislings vermenigvuldigen geeft \((5x-5)(3x-4)=(x-1)(x+1)\text{.}\)

1p

Haakjes uitwerken geeft \(15x^2-35x+20=x^2-1\) en dus \(14x^2-35x+21=0\text{.}\)

1p

De discriminant is \(D=(-35)^2-4⋅14⋅21=49\text{,}\) dus de \(a\kern{-.8pt}b\kern{-.8pt}c\text{-}\)formule geeft \(x=1∨x=1\frac{1}{2}\text{.}\)

1p

\(x=1\) voldoet niet, \(x=1\frac{1}{2}\) voldoet.

1p

4p

c

\(\frac{x^2-10x}{x-9}=\frac{-5x+36}{x-9}\)

GelijkeNoemers
006k - Gebroken vergelijkingen - basis - 1ms - dynamic variables

c

Gelijke noemers, dan ook de tellers gelijk maken geeft \(x^2-10x=-5x+36\text{.}\)

1p

Het rechterlid \(0\) maken geeft \(x^2-5x-36=0\text{.}\)

1p

Som-productmethode geeft \((x-9)(x+4)=0\) dus \(x=9∨x=-4\text{.}\)

1p

\(x=9\) voldoet niet, \(x=-4\) voldoet.

1p

4p

d

\(\frac{x+7}{x^2+9x}=\frac{x+7}{-4x-40}\)

GelijkeTellers
006l - Gebroken vergelijkingen - basis - 1ms - dynamic variables

d

Gelijke tellers, dan ook de noemers gelijk maken geeft \(x^2+9x=-4x-40\text{.}\)

1p

Het rechterlid \(0\) maken geeft \(x^2+13x+40=0\text{.}\)
Som-productmethode geeft \((x+8)(x+5)=0\) dus \(x=-8∨x=-5\text{.}\)

1p

Maar er is ook een oplossing wanneer de teller \(0\) is, dus wanneer \(x+7=0\text{.}\) Dit geeft \(x=-7\text{.}\)

1p

Alle 3 oplossingen voldoen.

1p

"