Getal & Ruimte (12e editie) - vwo wiskunde B

'Gebroken vergelijkingen'.

3 vwo 5.4 Gebroken vergelijkingen

Gebroken vergelijkingen (3)

opgave 1

Los exact op.

3p

a

\(\frac{t-6}{t+3}=-3\frac{1}{2}\)

LineairIsBreuk (2)
0065 - Gebroken vergelijkingen - basis - 2ms - dynamic variables

a

Kruislings vermenigvuldigen (met \(-3\frac{1}{2}=-\frac{7}{2}\text{)}\) geeft \(2(t-6)=-7(t+3)\text{.}\)

1p

\(2t-12=-7t-21\) geeft \(t=-1\text{.}\)

1p

De oplossing voldoet.

1p

3p

b

\(\frac{x}{x-9}=\frac{2}{5}\)

LineairIsBreuk (1)
0066 - Gebroken vergelijkingen - basis - 7ms - dynamic variables

b

Kruislings vermenigvuldigen geeft \(5x=2(x-9)\text{.}\)

1p

\(5x=2x-18\) geeft \(x=-6\text{.}\)

1p

De oplossing voldoet.

1p

4p

c

\(\frac{t-3}{t-7}-1=4\)

LineairIsGeheelNaOptellen
0067 - Gebroken vergelijkingen - basis - 1ms - dynamic variables

c

Aan beide kanten \(1\) optellen geeft \(\frac{t-3}{t-7}=5=\frac{5}{1}\text{.}\)

1p

Kruislings vermenigvuldigen geeft \(t-3=5(t-7)\text{.}\)

1p

\(t-3=5t-35\) geeft \(t=8\text{.}\)

1p

De oplossing voldoet.

1p

vwo wiskunde B 4.3 Regels voor het oplossen van vergelijkingen

Gebroken vergelijkingen (8)

opgave 1

Los exact op.

4p

a

\(\frac{x+14}{x+4}=\frac{12}{x}\)

LineairIsLineair (1)
005y - Gebroken vergelijkingen - basis - 5ms - dynamic variables

a

Kruislings vermenigvuldigen geeft \(x(x+14)=12(x+4)\text{.}\)

1p

Haakjes uitwerken geeft \(x^2+2x-48=0\text{.}\)

1p

Som-productmethode geeft \((x-6)(x+8)=0\)
dus \(x=6∨x=-8\text{.}\)

1p

Beide oplossingen voldoen.

1p

3p

b

\(\frac{x^2+15x+54}{x^2-36}=0\)

KwadratischIsNul
0068 - Gebroken vergelijkingen - basis - 0ms - dynamic variables

b

\({A \over B}=0\) geeft \(A=0\) dus \(x^2+15x+54=0\text{.}\)

1p

Som-productmethode geeft \((x+6)(x+9)=0\) dus \(x=-6∨x=-9\text{.}\)

1p

\(x=-9\) voldoet, \(x=-6\) voldoet niet.

1p

3p

c

\(\frac{x^2+x-6}{x-2}=-8\)

KwadratischIsGeheel
0069 - Gebroken vergelijkingen - basis - 1ms - dynamic variables

c

Kruislings vermenigvuldigen geeft \(x^2+x-6=-8(x-2)\) ofwel \(x^2+9x-22=0\text{.}\)

1p

Som-productmethode geeft \((x-2)(x+11)=0\) dus \(x=2∨x=-11\text{.}\)

1p

\(x=-11\) voldoet, \(x=2\) voldoet niet.

1p

4p

d

\(\frac{x-1}{x+3}=\frac{x+4}{x+2}\)

LineairIsLineair (2)
006b - Gebroken vergelijkingen - basis - 520ms - dynamic variables

d

Kruislings vermenigvuldigen geeft \((x-1)(x+2)=(x+3)(x+4)\text{.}\)

1p

Haakjes uitwerken geeft \(x^2+x-2=x^2+7x+12\) en dus \(-6x-14=0\text{.}\)

1p

Balansmethode geeft \(x=-2\frac{1}{3}\text{.}\)

1p

De oplossing voldoet.

1p

opgave 2

Los exact op.

4p

a

\(\frac{x-2}{x+1}=\frac{x+4}{4x+4}\)

LineairIsLineair (3)
006c - Gebroken vergelijkingen - basis - 0ms - dynamic variables

a

Kruislings vermenigvuldigen geeft \((x-2)(4x+4)=(x+1)(x+4)\text{.}\)

1p

Haakjes uitwerken geeft \(4x^2-4x-8=x^2+5x+4\) en dus \(3x^2-9x-12=0\text{.}\)

1p

Som-productmethode geeft \((x+1)(x-4)=0\)
dus \(x=-1∨x=4\text{.}\)

1p

\(x=-1\) voldoet niet, \(x=4\) voldoet.

1p

4p

b

\(\frac{x+1}{x+2}=\frac{x+4}{3x+2}\)

LineairIsLineair (4)
006d - Gebroken vergelijkingen - basis - 0ms - dynamic variables

b

Kruislings vermenigvuldigen geeft \((x+1)(3x+2)=(x+2)(x+4)\text{.}\)

1p

Haakjes uitwerken geeft \(3x^2+5x+2=x^2+6x+8\) en dus \(2x^2-x-6=0\text{.}\)

1p

De discriminant is \(D=(-1)^2-4⋅2⋅-6=49\text{,}\) dus de \(a\kern{-.8pt}b\kern{-.8pt}c\text{-}\)formule geeft \(x=-1\frac{1}{2}∨x=2\text{.}\)

1p

Beide oplossingen voldoen.

1p

4p

c

\(\frac{x^2+15x}{x+8}=\frac{2x-40}{x+8}\)

GelijkeNoemers
006k - Gebroken vergelijkingen - basis - 1ms - dynamic variables

c

Gelijke noemers, dan ook de tellers gelijk maken geeft \(x^2+15x=2x-40\text{.}\)

1p

Het rechterlid \(0\) maken geeft \(x^2+13x+40=0\text{.}\)

1p

Som-productmethode geeft \((x+8)(x+5)=0\) dus \(x=-8∨x=-5\text{.}\)

1p

\(x=-8\) voldoet niet, \(x=-5\) voldoet.

1p

4p

d

\(\frac{x+8}{x^2+2x}=\frac{x+8}{-3x+14}\)

GelijkeTellers
006l - Gebroken vergelijkingen - basis - 1ms - dynamic variables

d

Gelijke tellers, dan ook de noemers gelijk maken geeft \(x^2+2x=-3x+14\text{.}\)

1p

Het rechterlid \(0\) maken geeft \(x^2+5x-14=0\text{.}\)
Som-productmethode geeft \((x-2)(x+7)=0\) dus \(x=2∨x=-7\text{.}\)

1p

Maar er is ook een oplossing wanneer de teller \(0\) is, dus wanneer \(x+8=0\text{.}\) Dit geeft \(x=-8\text{.}\)

1p

Alle 3 oplossingen voldoen.

1p

"