Getal & Ruimte (12e editie) - vwo wiskunde B

'Gebroken vergelijkingen'.

3 vwo 5.4 Gebroken vergelijkingen

Gebroken vergelijkingen (3)

opgave 1

Los exact op.

3p

a

\(\frac{x+7}{x+1}=2\frac{1}{2}\)

LineairIsBreuk (2)
0065 - Gebroken vergelijkingen - basis - 2ms - dynamic variables

a

Kruislings vermenigvuldigen (met \(2\frac{1}{2}=\frac{5}{2}\text{)}\) geeft \(2(x+7)=5(x+1)\text{.}\)

1p

\(2x+14=5x+5\) geeft \(x=3\text{.}\)

1p

De oplossing voldoet.

1p

3p

b

\(\frac{x}{x-4}=\frac{3}{5}\)

LineairIsBreuk (1)
0066 - Gebroken vergelijkingen - basis - 7ms - dynamic variables

b

Kruislings vermenigvuldigen geeft \(5x=3(x-4)\text{.}\)

1p

\(5x=3x-12\) geeft \(x=-6\text{.}\)

1p

De oplossing voldoet.

1p

4p

c

\(\frac{x+1}{x-4}-2=-6\)

LineairIsGeheelNaOptellen
0067 - Gebroken vergelijkingen - basis - 2ms - dynamic variables

c

Aan beide kanten \(2\) optellen geeft \(\frac{x+1}{x-4}=-4=\frac{-4}{1}\text{.}\)

1p

Kruislings vermenigvuldigen geeft \(x+1=-4(x-4)\text{.}\)

1p

\(x+1=-4x+16\) geeft \(x=3\text{.}\)

1p

De oplossing voldoet.

1p

vwo wiskunde B 4.3 Regels voor het oplossen van vergelijkingen

Gebroken vergelijkingen (8)

opgave 1

Los exact op.

4p

a

\(\frac{x-8}{x-10}=-\frac{9}{x}\)

LineairIsLineair (1)
005y - Gebroken vergelijkingen - basis - 5ms - dynamic variables

a

Kruislings vermenigvuldigen geeft \(x(x-8)=-9(x-10)\text{.}\)

1p

Haakjes uitwerken geeft \(x^2+x-90=0\text{.}\)

1p

Som-productmethode geeft \((x-9)(x+10)=0\)
dus \(x=9∨x=-10\text{.}\)

1p

Beide oplossingen voldoen.

1p

3p

b

\(\frac{x^2+9x+14}{x^2-4}=0\)

KwadratischIsNul
0068 - Gebroken vergelijkingen - basis - 0ms - dynamic variables

b

\({A \over B}=0\) geeft \(A=0\) dus \(x^2+9x+14=0\text{.}\)

1p

Som-productmethode geeft \((x+2)(x+7)=0\) dus \(x=-2∨x=-7\text{.}\)

1p

\(x=-7\) voldoet, \(x=-2\) voldoet niet.

1p

3p

c

\(\frac{x^2-5x-36}{x-9}=-6\)

KwadratischIsGeheel
0069 - Gebroken vergelijkingen - basis - 1ms - dynamic variables

c

Kruislings vermenigvuldigen geeft \(x^2-5x-36=-6(x-9)\) ofwel \(x^2+x-90=0\text{.}\)

1p

Som-productmethode geeft \((x-9)(x+10)=0\) dus \(x=9∨x=-10\text{.}\)

1p

\(x=-10\) voldoet, \(x=9\) voldoet niet.

1p

4p

d

\(\frac{x+3}{x-1}=\frac{x-2}{x+3}\)

LineairIsLineair (2)
006b - Gebroken vergelijkingen - basis - 223ms - dynamic variables

d

Kruislings vermenigvuldigen geeft \((x+3)(x+3)=(x-1)(x-2)\text{.}\)

1p

Haakjes uitwerken geeft \(x^2+6x+9=x^2-3x+2\) en dus \(9x+7=0\text{.}\)

1p

Balansmethode geeft \(x=-\frac{7}{9}\text{.}\)

1p

De oplossing voldoet.

1p

opgave 2

Los exact op.

4p

a

\(\frac{3x+4}{x-2}=\frac{x-1}{2x-2}\)

LineairIsLineair (3)
006c - Gebroken vergelijkingen - basis - 0ms - dynamic variables

a

Kruislings vermenigvuldigen geeft \((3x+4)(2x-2)=(x-2)(x-1)\text{.}\)

1p

Haakjes uitwerken geeft \(6x^2+2x-8=x^2-3x+2\) en dus \(5x^2+5x-10=0\text{.}\)

1p

Som-productmethode geeft \((x+2)(x-1)=0\)
dus \(x=-2∨x=1\text{.}\)

1p

\(x=-2\) voldoet, \(x=1\) voldoet niet.

1p

4p

b

\(\frac{3x+3}{x+2}=\frac{x+1}{2x+5}\)

LineairIsLineair (4)
006d - Gebroken vergelijkingen - basis - 0ms - dynamic variables

b

Kruislings vermenigvuldigen geeft \((3x+3)(2x+5)=(x+2)(x+1)\text{.}\)

1p

Haakjes uitwerken geeft \(6x^2+21x+15=x^2+3x+2\) en dus \(5x^2+18x+13=0\text{.}\)

1p

De discriminant is \(D=18^2-4⋅5⋅13=64\text{,}\) dus de \(a\kern{-.8pt}b\kern{-.8pt}c\text{-}\)formule geeft \(x=-2\frac{3}{5}∨x=-1\text{.}\)

1p

Beide oplossingen voldoen.

1p

4p

c

\(\frac{x^2+8x}{x-6}=\frac{9x+30}{x-6}\)

GelijkeNoemers
006k - Gebroken vergelijkingen - basis - 1ms - dynamic variables

c

Gelijke noemers, dan ook de tellers gelijk maken geeft \(x^2+8x=9x+30\text{.}\)

1p

Het rechterlid \(0\) maken geeft \(x^2-x-30=0\text{.}\)

1p

Som-productmethode geeft \((x-6)(x+5)=0\) dus \(x=6∨x=-5\text{.}\)

1p

\(x=6\) voldoet niet, \(x=-5\) voldoet.

1p

4p

d

\(\frac{x+5}{x^2-6x}=\frac{x+5}{-2x-3}\)

GelijkeTellers
006l - Gebroken vergelijkingen - basis - 1ms - dynamic variables

d

Gelijke tellers, dan ook de noemers gelijk maken geeft \(x^2-6x=-2x-3\text{.}\)

1p

Het rechterlid \(0\) maken geeft \(x^2-4x+3=0\text{.}\)
Som-productmethode geeft \((x-3)(x-1)=0\) dus \(x=3∨x=1\text{.}\)

1p

Maar er is ook een oplossing wanneer de teller \(0\) is, dus wanneer \(x+5=0\text{.}\) Dit geeft \(x=-5\text{.}\)

1p

Alle 3 oplossingen voldoen.

1p

"