Getal & Ruimte (13e editie) - havo wiskunde A

'Formule van een lijn opstellen'.

2 havo/vwo 3.2 De formule van een lijn opstellen

Formule van een lijn opstellen (3)

opgave 1

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A (0 , 4)\) en heeft \(\text{rc}_{l} = -9 \text{.}\)

2p

Stel de formule van \(l\) op.

GegevenRcMetBeginpunt
000y - Formule van een lijn opstellen - basis - 0ms

○

\(l{:}\,y = a x + b\) met \(a = \text{rc}_{l} = -9\)

1p

○

Door \((0 , 4)\) dus \(b = 4 \text{,}\) en dus \(l{:}\,y = -9 x + 4\)

1p

opgave 2

10203040506010203040Oxy

4p

Stel de formule op van de lijn.

Grafiek (1)
00my - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 2ms - data pool: #120 (2ms) - dynamic variables

○

\(y = a x + b \text{.}\)

1p

○

Door \((0 , 40) \text{,}\) dus \(b = 40 \text{.}\)

1p

○

\(a = {\text{verticaal} \over \text{horizontaal}} = {-20 \over 30} = -\frac{2}{3} \text{.}\)

1p

○

\(y = -\frac{2}{3} x + 40 \text{.}\)

1p

opgave 3

Je hebt €200 op je spaarrekening. Elke week geef je €10 uit.

3p

Stel de formule op van het spaarsaldo \(S\) in euro als functie van de tijd \(w\) in weken.

Contextueel
00n9 - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 2ms

○

De beginwaarde is \(b = 200 \text{.}\)

1p

○

De verandering is \(a = -10 \text{.}\)

1p

○

De gevraagde formule is dus \(S = -10 w + 200 \text{.}\)

1p

3 havo 1.1 De formule y=ax+b

Formule van een lijn opstellen (3)

opgave 1

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A (0 , 8)\) en is evenwijdig met de lijn \(m{:}\,y = 5 x + 9 \text{.}\)

2p

Stel de formule van \(l\) op.

EvenwijdigMetBeginpunt
000z - Formule van een lijn opstellen - basis - 0ms

○

\(l{:}\,y = a x + b\) met \(a = \text{rc}_{l} = \text{rc}_{m} = 5\)

1p

○

Door \((0 , 8)\) dus \(b = 8 \text{,}\) en dus \(l{:}\,y = 5 x + 8\)

1p

opgave 2

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A (2 , 8)\) en is evenwijdig met de lijn \(m{:}\,y = 4 - 5 x \text{.}\)

3p

Stel de formule van \(l\) op.

EvenwijdigMetPunt
0010 - Formule van een lijn opstellen - basis - 0ms

○

\(l{:}\,y = a x + b\) met \(a = \text{rc}_{l} = \text{rc}_{m} = -5\)

1p

○

\(\begin{rcases}y = -5 x + b \\ \text{door } A (2 , 8)\end{rcases} \begin{matrix}-5 ⋅ 2 + b = 8 \\ -10 + b = 8 \\ b = 18\end{matrix}\)

1p

○

Dus \(l{:}\,y = -5 x + 18\)

1p

opgave 3

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A (6 , 2)\) en heeft \(\text{rc}_{l} = 3 \text{.}\)

3p

Stel de formule van \(l\) op.

GegevenRcMetPunt
0011 - Formule van een lijn opstellen - basis - 0ms

○

\(l{:}\,y = a x + b\) met \(a = \text{rc}_{l} = 3\)

1p

○

\(\begin{rcases}y = 3 x + b \\ \text{door } A (6 , 2)\end{rcases} \begin{matrix}3 ⋅ 6 + b = 2 \\ 18 + b = 2 \\ b = -16\end{matrix}\)

1p

○

Dus \(l{:}\,y = 3 x - 16\)

1p

havo wiskunde A 3.1 Lineaire formules

Formule van een lijn opstellen (1)

opgave 1

Gegeven is dat \(y\) evenredig is met \(x \text{.}\) Bij \(x = 7\) hoort \(y = 21 \text{.}\)

2p

Stel de formule van \(y\) op.

Evenredig (2)
008s - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 0ms

○

Evenredig betekent \(y = a x \text{.}\)

1p

○

\(\begin{rcases}y = a x \\ \text{door } A (7 , 21)\end{rcases} \begin{matrix}a ⋅ 7 = 21 \\ a = 3\end{matrix}\)
Dus \(y = 3 x \text{.}\)

1p

havo wiskunde A 3.2 Lineaire formules opstellen

Formule van een lijn opstellen (3)

opgave 1

De lijn \(l\) gaat door de punten \(A (-1 , -12)\) en \(B (6 , 23) \text{.}\)

3p

Stel de formule van \(l\) op.

TweePunten (1)
0012 - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 1ms

○

\(l{:}\,y = a x + b\) met \(a = {\Delta y \over \Delta x} = {23 - -12 \over 6 - -1} = 5\)

1p

○

\(\begin{rcases}y = 5 x + b \\ \text{door } A (-1 , -12)\end{rcases} \begin{matrix}5 ⋅ -1 + b = -12 \\ -5 + b = -12 \\ b = -7\end{matrix}\)

1p

○

Dus \(l{:}\,y = 5 x - 7\)

1p

opgave 2

\(y\) is een lineaire functie van \(x \text{.}\)
Voor \(x = -5\) is \(y = 19\) en voor \(x = 1\) is \(y = 1 \text{.}\)

3p

Druk \(y\) uit in \(x \text{.}\)

TweePunten (2)
0013 - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 0ms - dynamic variables

○

\(y = a x + b\) met \(a = {\Delta y \over \Delta x} = {1 - 19 \over 1 - -5} = -3\)

1p

○

\(\begin{rcases}y = -3 x + b \\ \text{door } A (-5 , 19)\end{rcases} \begin{matrix}-3 ⋅ -5 + b = 19 \\ 15 + b = 19 \\ b = 4\end{matrix}\)

1p

○

Dus \(y = -3 x + 4\)

1p

opgave 3

12345624681012Oxy

4p

Stel bij de grafiek de formule op in de vorm \(y = a x + b \text{.}\)

Grafiek (2)
008t - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 21ms - dynamic variables

○

Rasterpunten \((1 , 10)\) en \((5 , 4)\) aflezen.

1p

○

\(y = a x + b\) met \(a = {\Delta y \over \Delta x} = {4 - 10 \over 5 - 1} = -1{,}5\)

1p

○

\(\begin{rcases}y = -1{,}5 x + b \\ \text{door } A (1 , 10)\end{rcases} \begin{matrix}-1{,}5 ⋅ 1 + b = 10 \\ -1{,}5 + b = 10 \\ b = 11{,}5\end{matrix}\)

1p

○

Dus \(y = -1{,}5 x + 11{,}5\)

1p

havo wiskunde A 9.3 Exponentiële en lineaire groei

Formule van een lijn opstellen (2)

opgave 1

Gegeven is de volgende tabel.

\(x\)

\(2\,022\)

\(2\,023\)

\(2\,024\)

\(2\,025\)

\(2\,026\)

\(y\)

\(20{,}88\)

\(20{,}57\)

\(20{,}26\)

\(19{,}95\)

\(19{,}64\)

3p

a

Toon aan dat de tabel bij een lineair verband hoort.

3p

b

Stel de formule op van \(y \text{.}\) Neem \(x = 0\) in \(2\,022 \text{.}\) Rond af op 2 decimalen.

UitTabel (1)
00jz - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 1ms - dynamic variables

a

\(20{,}57 - 20{,}88 = -0{,}31\)

1p

○

\(20{,}26 - 20{,}57 = -0{,}31\)
\(19{,}95 - 20{,}26 = -0{,}31\)
\(19{,}64 - 19{,}95 = -0{,}31\)

1p

○

Het verschil is steeds hetzelfde, dus de tabel hoort bij een lineair verband.

1p

b

\(y = a x + b\) met \(a = -0{,}31\)

1p

○

\(b\) is de waarde bij \(x = 0 \text{,}\) dus \(b = 20{,}88 \text{.}\)

1p

○

Dus \(y = -0{,}31 x + 20{,}88\)

1p

opgave 2

Gegeven is de volgende tabel.

\(x\)

\(5\)

\(11\)

\(12\)

\(15\)

\(y\)

\(15{,}12\)

\(18{,}78\)

\(19{,}39\)

\(21{,}22\)

3p

a

Toon aan dat de tabel bij een lineair verband hoort.

3p

b

Stel de formule op van \(y \text{.}\) Rond af op 2 decimalen.

UitTabel (2)
00k0 - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 0ms - dynamic variables

a

\({\Delta y \over \Delta x} = {18{,}78 - 15{,}12 \over 11 - 5} = 0{,}61\)

1p

○

\({\Delta y \over \Delta x} = {19{,}39 - 18{,}78 \over 12 - 11} = 0{,}61\)
\({\Delta y \over \Delta x} = {21{,}22 - 19{,}39 \over 15 - 12} = 0{,}61\)

1p

○

De gemiddelde verandering is steeds hetzelfde, dus de tabel hoort bij een lineair verband.

1p

b

\(y = a x + b\) met \(a = 0{,}61\)

1p

○

\(\begin{rcases}y = 0{,}61 x + b \\ x = 5 \text{ en } y = 15{,}12\end{rcases} \begin{matrix}0{,}61 ⋅ 5 + b = 15{,}12 \\ 3{,}05 + b = 15{,}12 \\ b = 12{,}07\end{matrix}\)

1p

○

Dus \(y = 0{,}61 x + 12{,}07\)

1p

"