Getal & Ruimte (13e editie) - havo wiskunde B

'De vergelijking van een lijn'.

3 havo 1.6 Vergelijkingen met twee variabelen

De vergelijking van een lijn (6)

opgave 1

Gegeven is de lijn \(l{:}\,15 x + 39 y = 65 \text{.}\)

2p

Bereken de coördinaten van de snijpunten met de \(x \text{-}\)as en de \(y \text{-}\)as.

SnijpuntenMetAssen
00bi - De vergelijking van een lijn - basis - midden - 1ms

Voor het snijpunt met de \(x \text{-}\)as geldt \(y = 0 \text{,}\)
\(15 x + 39 ⋅ 0 = 65\) geeft \(x = 4\frac{1}{3} \text{,}\) dus \((4\frac{1}{3} , 0) \text{.}\)

1p

Voor het snijpunt met de \(y \text{-}\)as geldt \(x = 0 \text{,}\)
\(15 ⋅ 0 + 39 y = 65\) geeft \(y = 1\frac{2}{3} \text{,}\) dus \((0 , 1\frac{2}{3}) \text{.}\)

1p

opgave 2

Gegeven is de lijn \(l{:}\,7 x + 8 y = 5 \text{.}\)

1p

Onderzoek of het punt \(A (6 , -4\frac{1}{4})\) op \(l\) ligt.

LigtPuntOpLijn
00bj - De vergelijking van een lijn - basis - basis - 1ms

\(A (6 , -4\frac{1}{4})\) invullen geeft \(7 ⋅ 6 + 8 ⋅ -4\frac{1}{4} = 8 ≠ 5\)
Klopt niet, dus \(A\) ligt niet op \(l \text{.}\)

1p

opgave 3

Gegeven is de vergelijking \(l{:}\,3 x + 8 y = 2 \text{.}\)

1p

Maak de variabele \(x\) vrij.

VariabeleVrijmaken
00bm - De vergelijking van een lijn - basis - midden - 0ms

Herleiden geeft
\(3 x + 8 y = 2\)
\(3 x = -8 y + 2\)
\(x = -2\frac{2}{3} y + \frac{2}{3} \text{.}\)

1p

opgave 4

Gegeven is de lijn \(l{:}\,a x + 9 y = 21 \text{.}\)

2p

Voor welke \(a\) gaat \(l\) door het punt \(A (-8 , 5) \text{?}\)

CoefficientBijGegevenPunt (1)
00nj - De vergelijking van een lijn - basis - eind - 0ms

\(\begin{rcases}a x + 9 y = 21 \\ \text{door } A (-8 , 5)\end{rcases} \begin{matrix}a ⋅ -8 + 9 ⋅ 5 = 21\end{matrix}\)

1p

\(-8 a + 45 = 21\)
\(-8 a = -24\)
\(a = 3 \text{.}\)

1p

opgave 5

Gegeven is de vergelijking \(l{:}\,3 x - 2 y = -9 \text{.}\)

2p

Bereken de richtingscoëfficiënt van de lijn \(l \text{.}\)

RichtingscoefficientBerekenen
00nl - De vergelijking van een lijn - basis - midden - 1ms

Herleiden naar \(y = a x + b\) geeft
\(3 x - 2 y = -9\)
\(-2 y = -3 x - 9\)
\(y = 1\frac{1}{2} x + 4\frac{1}{2} \text{.}\)

1p

Dus \(\text{rc}_{l} = 1\frac{1}{2} \text{.}\)

1p

opgave 6

Gegeven is de lijn \(l{:}\,-9 x + 8 y = -36 \text{.}\)

3p

Teken de grafiek van \(l \text{.}\)

Tekenen
00nm - De vergelijking van een lijn - basis - eind - 0ms

\(x\)

\(0\)

\(4\)

\(y\)

\(-4\frac{1}{2}\)

\(0\)

1p

-6-5-4-3-2-1123456-6-5-4-3-2-1123456Oxy

2p

havo wiskunde B 1.3 De vergelijking ax+by=c

De vergelijking van een lijn (4)

opgave 1

Gegeven is de formule \(l{:}\,y = 3 x + \frac{1}{3} \text{.}\)

2p

Schrijf de formule in de vorm \(a x + b y = c\) met \(a \text{,}\) \(b\) en \(c\) gehele getallen.

FormuleNaarVergelijking
00bn - De vergelijking van een lijn - basis - midden - 0ms

Uit \(y = 3 x + \frac{1}{3}\) volgt \(-3 x + y = \frac{1}{3} \text{.}\)

1p

Vermenigvuldigen met \(-3\) geeft
\(9 x - 3 y = -1 \text{.}\)

1p

opgave 2

Gegeven is de lijn \(l{:}\,7 x + 8 y = 54 \text{.}\)

2p

Voor welke \(a\) ligt het punt \(A (a , 5)\) op \(l \text{?}\)

GegevenXofYCoordinaat (1)
00nh - De vergelijking van een lijn - basis - midden - 0ms

\(\begin{rcases}7 x + 8 y = 54 \\ \text{door } A (a , 5)\end{rcases} \begin{matrix}7 ⋅ a + 8 ⋅ 5 = 54\end{matrix}\)

1p

\(7 a + 40 = 54\)
\(7 a = 14\)
\(a = 2 \text{.}\)

1p

opgave 3

Gegeven is de lijn \(l{:}\,-6 x - 9 y = -3 \text{.}\)

2p

Voor welke \(a\) is \((x , y) = (a , -3)\) een oplossing van de vergelijking van \(l \text{?}\)

GegevenXofYCoordinaat (2)
00ni - De vergelijking van een lijn - basis - midden - 0ms

\(\begin{rcases}-6 x - 9 y = -3 \\ (x , y) = (a , -3)\end{rcases} \begin{matrix}-6 ⋅ a - 9 ⋅ -3 = -3\end{matrix}\)

1p

\(-6 a + 27 = -3\)
\(-6 a = -30\)
\(a = 5 \text{.}\)

1p

opgave 4

Gegeven is de lijn \(l{:}\,-5 x + 7 y = c \text{.}\)

2p

Voor welke \(c\) gaat \(l\) door het punt \(A (-2 , -8) \text{?}\)

CoefficientBijGegevenPunt (2)
00nk - De vergelijking van een lijn - basis - eind - 0ms

\(\begin{rcases}-5 x + 7 y = c \\ \text{door } A (-2 , -8)\end{rcases} \begin{matrix}-5 ⋅ -2 + 7 ⋅ -8 = c\end{matrix}\)

1p

\(c = 10 - 56 = -46 \text{.}\)

1p

"