Getal & Ruimte (13e editie) - havo wiskunde B

'Standaardfuncties en transformaties'.

havo wiskunde B 5.4 Exponentiële functies

Standaardfuncties en transformaties (1)

opgave 1

4p

Gegeven is de functie \(f(x) = \frac{1}{3}^{3 x - 5} + 2 \text{.}\)
Hoe ontstaat de grafiek van \(f\) uit de standaardgrafiek van \(y = \frac{1}{3}^{x} \text{?}\)
Vermeld ook het domein, het bereik en de formule van de horizontale asymptoot van \(f \text{.}\)

Exponentieel
00ee - Standaardfuncties en transformaties - basis - midden - 0ms

○

\(y = \frac{1}{3}^{x}\)
\(\downarrow \text{translatie} (5 , 2)\)
\(y = \frac{1}{3}^{(x - 5)} + 2 = \frac{1}{3}^{x - 5} + 2\)

1p

○

\(\downarrow \text{verm. y-as, } \frac{1}{3}\)
\(f(x) = \frac{1}{3}^{(3 x) - 5} + 2 = \frac{1}{3}^{3 x - 5} + 2\)

1p

○

\(D_{f} = \R \) en \(B_{f} = ⟨0 , \rightarrow ⟩\)
\(\downarrow \text{translatie} (5 , 2)\)
\(D_{f} = \R \) en \(B_{f} = ⟨2 , \rightarrow ⟩\)
\(\downarrow \text{verm. y-as, } \frac{1}{3}\)
\(D_{f} = \R \) en \(B_{f} = ⟨2 , \rightarrow ⟩\)

1p

○

Asymptoot \(y = 0\)
\(\downarrow \text{translatie} (5 , 2)\)
Asymptoot \(y = 2\)
\(\downarrow \text{verm. y-as, } \frac{1}{3}\)
Asymptoot \(y = 2\)

1p

havo wiskunde B 5.5 Logaritmen

Standaardfuncties en transformaties (1)

opgave 1

4p

Gegeven is de functie \(f(x) = {}^{2}\!\log(-2 x + 5) - 3 \text{.}\)
Hoe ontstaat de grafiek van \(f\) uit de standaardgrafiek van \(y = {}^{2}\!\log(x) \text{?}\)
Vermeld ook het domein, het bereik en de formule van de verticale asymptoot van \(f \text{.}\)

Logaritme
00f1 - Standaardfuncties en transformaties - basis - midden - 0ms

○

\(y = {}^{2}\!\log(x)\)
\(\downarrow \text{translatie} (-5 , -3)\)
\(y = {}^{2}\!\log((x + 5)) - 3 = {}^{2}\!\log(x + 5) - 3\)

1p

○

\(\downarrow \text{verm. y-as, } -\frac{1}{2}\)
\(f(x) = {}^{2}\!\log((-2 x) + 5) - 3 = {}^{2}\!\log(-2 x + 5) - 3\)

1p

○

\(D_{f} = ⟨0 , \rightarrow ⟩\) en \(B_{f} = \R \)
\(\downarrow \text{translatie} (-5 , -3)\)
\(D_{f} = ⟨-5 , \rightarrow ⟩\) en \(B_{f} = \R \)
\(\downarrow \text{verm. y-as, } -\frac{1}{2}\)
\(D_{f} = ⟨\leftarrow , 2\frac{1}{2}⟩\) en \(B_{f} = \R \)

1p

○

Asymptoot \(x = 0\)
\(\downarrow \text{translatie} (-5 , -3)\)
Asymptoot \(x = -5\)
\(\downarrow \text{verm. y-as, } -\frac{1}{2}\)
Asymptoot \(x = 2\frac{1}{2}\)

1p

havo wiskunde B 8.2 Formules van sinusoïden opstellen

Standaardfuncties en transformaties (1)

opgave 1

4p

Gegeven is de functie \(f(x) = \sin(4 x + 2) + 5 \text{.}\)
Hoe ontstaat de grafiek van \(f\) uit de standaardgrafiek van \(y = \sin(x) \text{?}\)
Vermeld ook het domein, het bereik en de formule van de evenwichtsstand van \(f \text{.}\)

Gonio
00f7 - Standaardfuncties en transformaties - basis - eind - 0ms

○

\(y = \sin(x)\)
\(\downarrow \text{translatie} (-2 , 5)\)
\(y = \sin((x + 2)) + 5 = \sin(x + 2) + 5\)

1p

○

\(\downarrow \text{verm. y-as, } \frac{1}{4}\)
\(f(x) = \sin((4 x) + 2) + 5 = \sin(4 x + 2) + 5\)

1p

○

\(D_{f} = \R \) en \(B_{f} = [-1 , 1]\)
\(\downarrow \text{translatie} (-2 , 5)\)
\(D_{f} = \R \) en \(B_{f} = [4 , 6]\)
\(\downarrow \text{verm. y-as, } \frac{1}{4}\)
\(D_{f} = \R \) en \(B_{f} = [4 , 6]\)

1p

○

Evenwichtsstand \(y = 0\)
\(\downarrow \text{translatie} (-2 , 5)\)
Evenwichtsstand \(y = 5\)
\(\downarrow \text{verm. y-as, } \frac{1}{4}\)
Evenwichtsstand \(y = 5\)

1p

havo wiskunde B 9.3 Rekenregels voor logaritmen

Standaardfuncties en transformaties (2)

opgave 1

Gegeven is de functie \(f(x) = {}^{3}\!\log(x) \text{.}\)

3p

Welke vermenigvuldiging ten opzichte van de \(y \text{-}\)as levert bij de grafiek van \(f\) dezelfde beeldgrafiek op als de translatie \((0 , -4) \text{?}\)

Symmetrie (1)
00nc - Standaardfuncties en transformaties - basis - midden - 0ms

○

\(f(x) = {}^{3}\!\log(x)\)
\(\downarrow \text{translatie} (0 , -4)\)
\(y = {}^{3}\!\log(x) - 4\)

1p

○

Er geldt
\(y = {}^{3}\!\log(x) - 4\)
\(\text{ } = {}^{3}\!\log(x) - {}^{3}\!\log(3^{4})\)
\(\text{ } = {}^{3}\!\log(x) - {}^{3}\!\log(81)\)
\(\text{ } = {}^{3}\!\log(\frac{1}{81} ⋅ x) \text{.}\)

1p

○

Dus de vermenigvuldiging ten opzichte van de \(y \text{-}\)as met \(81 \text{.}\)

1p

opgave 2

Gegeven is de functie \(f(x) = 2^{x} \text{.}\)

3p

Welke translatie levert bij de grafiek van \(f\) dezelfde beeldgrafiek op als de vermenigvulding ten opzichte van de \(x \text{-}\)as met \(2 \text{?}\)

Symmetrie (2)
00nd - Standaardfuncties en transformaties - basis - eind - 0ms

○

\(f(x) = 2^{x}\)
\(\downarrow \text{verm. x-as, } 2\)
\(y = 2 ⋅ 2^{x}\)

1p

○

Er geldt
\(y = 2 ⋅ 2^{x}\)
\(\text{ } = 2^{1} ⋅ 2^{x}\)
\(\text{ } = 2^{x + 1} \text{.}\)

1p

○

Dus de translatie \((-1 , 0) \text{.}\)

1p

havo wiskunde B 11.2 Standaardgrafieken en transformaties

Standaardfuncties en transformaties (3)

opgave 1

4p

a

Gegeven is de functie \(f(x) = {1 \over -4 x - 3} + 2 \text{.}\)
Hoe ontstaat de grafiek van \(f\) uit de standaardgrafiek van \(y = {1 \over x} \text{?}\)
Vermeld ook het domein, het bereik en de formules van de horizontale en verticale asymptoot van \(f \text{.}\)

Gebroken
00ez - Standaardfuncties en transformaties - basis - eind - 0ms

a

\(y = {1 \over x}\)
\(\downarrow \text{translatie} (3 , 2)\)
\(y = {1 \over (x - 3)} + 2 = {1 \over x - 3} + 2\)

1p

○

\(\downarrow \text{verm. y-as, } -\frac{1}{4}\)
\(f(x) = {1 \over (-4 x) - 3} + 2 = {1 \over -4 x - 3} + 2\)

1p

○

\(D_{f} = \R \begin{Bmatrix}0\end{Bmatrix}\) en \(B_{f} = \R \begin{Bmatrix}0\end{Bmatrix}\)
\(\downarrow \text{translatie} (3 , 2)\)
\(D_{f} = \R \begin{Bmatrix}3\end{Bmatrix}\) en \(B_{f} = \R \begin{Bmatrix}2\end{Bmatrix}\)
\(\downarrow \text{verm. y-as, } -\frac{1}{4}\)
\(D_{f} = \R \begin{Bmatrix}-\frac{3}{4}\end{Bmatrix}\) en \(B_{f} = \R \begin{Bmatrix}2\end{Bmatrix}\)

1p

○

Asymptoten \(x = 0\) en \(y = 0\)
\(\downarrow \text{translatie} (3 , 2)\)
Asymptoten \(x = 3\) en \(y = 2\)
\(\downarrow \text{verm. y-as, } -\frac{1}{4}\)
Asymptoten \(x = -\frac{3}{4}\) en \(y = 2\)

1p

4p

b

Gegeven is de functie \(f(x) = -4 (x + 1)^{7} + 3 \text{.}\)
Hoe ontstaat de grafiek van \(f\) uit de standaardgrafiek van \(y = x^{7} \text{?}\)
Vermeld ook het domein, het bereik en de coördinaten van het punt van symmetrie van \(f \text{.}\)

Macht
00f3 - Standaardfuncties en transformaties - basis - basis - 0ms

b

\(y = x^{7}\)
\(\downarrow \text{verm. x-as, } -4\)
\(y = -4 ⋅ (x^{7}) = -4 x^{7}\)

1p

○

\(\downarrow \text{translatie} (-1 , 3)\)
\(f(x) = -4 (x + 1)^{7} + 3 = -4 (x + 1)^{7} + 3\)

1p

○

\(D_{f} = \R \) en \(B_{f} = \R \)
\(\downarrow \text{verm. x-as, } -4\)
\(D_{f} = \R \) en \(B_{f} = \R \)
\(\downarrow \text{translatie} (-1 , 3)\)
\(D_{f} = \R \) en \(B_{f} = \R \)

1p

○

Punt van symmetrie\((0 , 0)\)
\(\downarrow \text{verm. x-as, } -4\)
Punt van symmetrie\((0 , 0)\)
\(\downarrow \text{translatie} (-1 , 3)\)
Punt van symmetrie\((-1 , 3)\)

1p

4p

c

Gegeven is de functie \(f(x) = 3 \sqrt{x + 5} + 1 \text{.}\)
Hoe ontstaat de grafiek van \(f\) uit de standaardgrafiek van \(y = \sqrt{x} \text{?}\)
Vermeld ook het domein, het bereik en de coördinaten van het randpunt van \(f \text{.}\)

Wortel
00f5 - Standaardfuncties en transformaties - basis - midden - 0ms

c

\(y = \sqrt{x}\)
\(\downarrow \text{verm. x-as, } 3\)
\(y = 3 ⋅ \sqrt{x} = 3 \sqrt{x}\)

1p

○

\(\downarrow \text{translatie} (-5 , 1)\)
\(f(x) = 3 \sqrt{(x + 5)} + 1 = 3 \sqrt{x + 5} + 1\)

1p

○

\(D_{f} = [0 , \rightarrow ⟩\) en \(B_{f} = [0 , \rightarrow ⟩\)
\(\downarrow \text{verm. x-as, } 3\)
\(D_{f} = [0 , \rightarrow ⟩\) en \(B_{f} = [0 , \rightarrow ⟩\)
\(\downarrow \text{translatie} (-5 , 1)\)
\(D_{f} = [-5 , \rightarrow ⟩\) en \(B_{f} = [1 , \rightarrow ⟩\)

1p

○

Randpunt \((0 , 0)\)
\(\downarrow \text{verm. x-as, } 3\)
Randpunt \((0 , 0)\)
\(\downarrow \text{translatie} (-5 , 1)\)
Randpunt \((-5 , 1)\)

1p

"