Getal & Ruimte (13e editie) - vwo wiskunde A

'Formule van een lijn opstellen'.

2 vwo 3.2 De formule van een lijn opstellen

Formule van een lijn opstellen (5)

opgave 1

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A (0 , 3)\) en heeft \(\text{rc}_{l} = -6 \text{.}\)

2p

Stel de formule van \(l\) op.

GegevenRcMetBeginpunt
000y - Formule van een lijn opstellen - basis - 0ms

○

\(l{:}\,y = a x + b\) met \(a = \text{rc}_{l} = -6\)

1p

○

Door \((0 , 3)\) dus \(b = 3 \text{,}\) en dus \(l{:}\,y = -6 x + 3\)

1p

opgave 2

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A (0 , 4)\) en is evenwijdig met de lijn \(m{:}\,y = 7 x + 8 \text{.}\)

2p

Stel de formule van \(l\) op.

EvenwijdigMetBeginpunt
000z - Formule van een lijn opstellen - basis - 0ms

○

\(l{:}\,y = a x + b\) met \(a = \text{rc}_{l} = \text{rc}_{m} = 7\)

1p

○

Door \((0 , 4)\) dus \(b = 4 \text{,}\) en dus \(l{:}\,y = 7 x + 4\)

1p

opgave 3

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A (4 , 8)\) en is evenwijdig met de lijn \(m{:}\,y = 9 - 3 x \text{.}\)

3p

Stel de formule van \(l\) op.

EvenwijdigMetPunt
0010 - Formule van een lijn opstellen - basis - 0ms

○

\(l{:}\,y = a x + b\) met \(a = \text{rc}_{l} = \text{rc}_{m} = -3\)

1p

○

\(\begin{rcases}y = -3 x + b \\ \text{door } A (4 , 8)\end{rcases} \begin{matrix}-3 ⋅ 4 + b = 8 \\ -12 + b = 8 \\ b = 20\end{matrix}\)

1p

○

Dus \(l{:}\,y = -3 x + 20\)

1p

opgave 4

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A (5 , 8)\) en heeft \(\text{rc}_{l} = 6 \text{.}\)

3p

Stel de formule van \(l\) op.

GegevenRcMetPunt
0011 - Formule van een lijn opstellen - basis - 0ms

○

\(l{:}\,y = a x + b\) met \(a = \text{rc}_{l} = 6\)

1p

○

\(\begin{rcases}y = 6 x + b \\ \text{door } A (5 , 8)\end{rcases} \begin{matrix}6 ⋅ 5 + b = 8 \\ 30 + b = 8 \\ b = -22\end{matrix}\)

1p

○

Dus \(l{:}\,y = 6 x - 22\)

1p

opgave 5

0102030405060-90-80-70-60-50-40-30-20-10010xy

4p

Stel de formule op van de lijn.

Grafiek (1)
00my - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 2ms - data pool: #120 (2ms) - dynamic variables

○

\(y = a x + b \text{.}\)

1p

○

Door \((0 , -40) \text{,}\) dus \(b = -40 \text{.}\)

1p

○

\(a = {\text{verticaal} \over \text{horizontaal}} = {-30 \over 40} = -\frac{3}{4} \text{.}\)

1p

○

\(y = -\frac{3}{4} x - 40 \text{.}\)

1p

3 vwo 1.2 Lineaire formules

Formule van een lijn opstellen (1)

opgave 1

246810121234567Oxy

4p

Stel bij de grafiek de formule op in de vorm \(y = a x + b \text{.}\)

Grafiek (2)
008t - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 13ms - dynamic variables

○

Rasterpunten \((2 , 6)\) en \((10 , 3)\) aflezen.

1p

○

\(y = a x + b\) met \(a = {\Delta y \over \Delta x} = {3 - 6 \over 10 - 2} = -0{,}375\)

1p

○

\(\begin{rcases}y = -0{,}375 x + b \\ \text{door } A (2 , 6)\end{rcases} \begin{matrix}-0{,}375 ⋅ 2 + b = 6 \\ -0{,}75 + b = 6 \\ b = 6{,}75\end{matrix}\)

1p

○

Dus \(y = -0{,}375 x + 6{,}75\)

1p

3 vwo 8.2 Tabellen en groei

Formule van een lijn opstellen (1)

opgave 1

Gegeven is de volgende tabel.

\(x\)

\(2\,019\)

\(2\,020\)

\(2\,021\)

\(2\,022\)

\(2\,023\)

\(y\)

\(15{,}04\)

\(14{,}17\)

\(13{,}30\)

\(12{,}43\)

\(11{,}56\)

3p

a

Toon aan dat de tabel bij een lineair verband hoort.

3p

b

Stel de formule op van \(y \text{.}\) Neem \(x = 0\) in \(2\,019 \text{.}\) Rond af op 2 decimalen.

UitTabel (1)
00jz - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 1ms - dynamic variables

a

\(14{,}17 - 15{,}04 = -0{,}87\)

1p

○

\(13{,}30 - 14{,}17 = -0{,}87\)
\(12{,}43 - 13{,}30 = -0{,}87\)
\(11{,}56 - 12{,}43 = -0{,}87\)

1p

○

Het verschil is steeds hetzelfde, dus de tabel hoort bij een lineair verband.

1p

b

\(y = a x + b\) met \(a = -0{,}87\)

1p

○

\(b\) is de waarde bij \(x = 0 \text{,}\) dus \(b = 15{,}04 \text{.}\)

1p

○

Dus \(y = -0{,}87 x + 15{,}04\)

1p

vwo wiskunde A 1.1 Lineaire formules

Formule van een lijn opstellen (1)

opgave 1

Peter parkeert zijn auto. Voor het parkeren betaal je €3 vaste kosten, plus €1,50 per uur.

3p

Stel de formule op van de parkeerkosten \(P\) in euro als functie van de tijd \(u\) in uren.

Contextueel
00n9 - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 2ms

○

De beginwaarde is \(b = 3 \text{.}\)

1p

○

De verandering is \(a = 1{,}5 \text{.}\)

1p

○

De gevraagde formule is dus \(P = 1{,}5 u + 3 \text{.}\)

1p

vwo wiskunde A 1.2 Een lijn door twee gegeven punten

Formule van een lijn opstellen (4)

opgave 1

De lijn \(l\) gaat door de punten \(A (2 , -1)\) en \(B (4 , -7) \text{.}\)

3p

Stel de formule van \(l\) op.

TweePunten (1)
0012 - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 1ms

○

\(l{:}\,y = a x + b\) met \(a = {\Delta y \over \Delta x} = {-7 - -1 \over 4 - 2} = -3\)

1p

○

\(\begin{rcases}y = -3 x + b \\ \text{door } A (2 , -1)\end{rcases} \begin{matrix}-3 ⋅ 2 + b = -1 \\ -6 + b = -1 \\ b = 5\end{matrix}\)

1p

○

Dus \(l{:}\,y = -3 x + 5\)

1p

opgave 2

\(y\) is een lineaire functie van \(x \text{.}\)
Voor \(x = -3\) is \(y = -17\) en voor \(x = 7\) is \(y = 33 \text{.}\)

3p

Druk \(y\) uit in \(x \text{.}\)

TweePunten (2)
0013 - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 0ms - dynamic variables

○

\(y = a x + b\) met \(a = {\Delta y \over \Delta x} = {33 - -17 \over 7 - -3} = 5\)

1p

○

\(\begin{rcases}y = 5 x + b \\ \text{door } A (-3 , -17)\end{rcases} \begin{matrix}5 ⋅ -3 + b = -17 \\ -15 + b = -17 \\ b = -2\end{matrix}\)

1p

○

Dus \(y = 5 x - 2\)

1p

opgave 3

De lijn \(l\) gaat door de punten \(A (4 , 3)\) en \(B (7 , 3) \text{.}\)

3p

Stel de formule van \(l\) op.

TweePuntenHorizontaal
0014 - Formule van een lijn opstellen - pro - 0ms

○

\(l{:}\,y = a x + b\) met \(a = {\Delta y \over \Delta x} = {3 - 3 \over 7 - 4} = {0 \over 3} = 0\)

1p

○

\(\begin{rcases}y = b \\ \text{door } A (4 , 3)\end{rcases} \begin{matrix}b = 3\end{matrix}\)

1p

○

Dus \(l{:}\,y = 3\)

1p

opgave 4

De lijn \(l\) gaat door de punten \(A (-8 , -6)\) en \(B (-8 , 7) \text{.}\)

3p

Stel de formule van \(l\) op.

TweePuntenVerticaal
0015 - Formule van een lijn opstellen - pro - 0ms

○

\(l{:}\,y = a x + b\) met \(a = {\Delta y \over \Delta x} = {-6 - 7 \over -8 - -8} = {-13 \over 0}\)

1p

○

Delen door 0 is niet gedefinieerd, het is dus een verticale lijn.

1p

○

Dus een verticale lijn met vergelijking \(l{:}\,x = -8\)

1p

vwo wiskunde A 1.3 Interpoleren, extrapoleren en evenredigheid

Formule van een lijn opstellen (3)

opgave 1

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A (3 , 21)\) en door de oorsprong.

2p

Stel de formule van \(l\) op.

Evenredig (1)
0017 - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 0ms

○

Door de oorsprong betekent dat \(b = 0 \text{,}\) dus \(l{:}\,y = a x\)

1p

○

\(\begin{rcases}y = a x \\ \text{door } A (3 , 21)\end{rcases} \begin{matrix}a ⋅ 3 = 21 \\ a = 7\end{matrix}\)
Dus \(y = 7 x \text{.}\)

1p

opgave 2

Gegeven is dat \(y\) evenredig is met \(x \text{.}\) Bij \(x = 5\) hoort \(y = 15 \text{.}\)

2p

Stel de formule van \(y\) op.

Evenredig (2)
008s - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 0ms

○

Evenredig betekent \(y = a x \text{.}\)

1p

○

\(\begin{rcases}y = a x \\ \text{door } A (5 , 15)\end{rcases} \begin{matrix}a ⋅ 5 = 15 \\ a = 3\end{matrix}\)
Dus \(y = 3 x \text{.}\)

1p

opgave 3

Gegeven is de volgende tabel.

\(x\)

\(2\,007\)

\(2\,010\)

\(2\,015\)

\(2\,017\)

\(2\,023\)

\(y\)

\(17{,}77\)

\(17{,}29\)

\(16{,}49\)

\(16{,}17\)

\(15{,}21\)

3p

a

Toon aan dat de tabel bij een lineair verband hoort.

3p

b

Stel de formule op van \(y \text{.}\) Neem \(x = 0\) in \(2\,003 \text{.}\) Rond af op 2 decimalen.

UitTabel (2)
00k0 - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 0ms - dynamic variables

a

\({\Delta y \over \Delta x} = {17{,}29 - 17{,}77 \over 2\,010 - 2\,007} = -0{,}16\)

1p

○

\({\Delta y \over \Delta x} = {16{,}49 - 17{,}29 \over 2\,015 - 2\,010} = -0{,}16\)
\({\Delta y \over \Delta x} = {16{,}17 - 16{,}49 \over 2\,017 - 2\,015} = -0{,}16\)
\({\Delta y \over \Delta x} = {15{,}21 - 16{,}17 \over 2\,023 - 2\,017} = -0{,}16\)

1p

○

De gemiddelde verandering is steeds hetzelfde, dus de tabel hoort bij een lineair verband.

1p

b

\(y = a x + b\) met \(a = -0{,}16\)

1p

○

\(\begin{rcases}y = -0{,}16 x + b \\ x = 4 \text{ en } y = 17{,}77\end{rcases} \begin{matrix}-0{,}16 ⋅ 4 + b = 17{,}77 \\ -0{,}64 + b = 17{,}77 \\ b = 18{,}41\end{matrix}\)

1p

○

Dus \(y = -0{,}16 x + 18{,}41\)

1p

"