Getal & Ruimte (13e editie) - vwo wiskunde B

'Formule van een lijn opstellen'.

2 vwo 3.2 De formule van een lijn opstellen

Formule van een lijn opstellen (5)

opgave 1

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A(0, 7)\) en heeft \(\text{rc}_l=-5\text{.}\)

2p

Stel de formule van \(l\) op.

GegevenRcMetBeginpunt
000y - Formule van een lijn opstellen - basis - 0ms

\(l{:}\,y=ax+b\) met \(a=\text{rc}_l=-5\)

1p

Door \((0, 7)\) dus \(b=7\text{,}\) en dus \(l{:}\,y=-5x+7\)

1p

opgave 2

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A(0, 9)\) en is evenwijdig met de lijn \(m{:}\,y=4x+6\text{.}\)

2p

Stel de formule van \(l\) op.

EvenwijdigMetBeginpunt
000z - Formule van een lijn opstellen - basis - 0ms

\(l{:}\,y=ax+b\) met \(a=\text{rc}_l=\text{rc}_m=4\)

1p

Door \((0, 9)\) dus \(b=9\text{,}\) en dus \(l{:}\,y=4x+9\)

1p

opgave 3

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A(8, 6)\) en is evenwijdig met de lijn \(m{:}\,y=2-3x\text{.}\)

3p

Stel de formule van \(l\) op.

EvenwijdigMetPunt
0010 - Formule van een lijn opstellen - basis - 0ms

\(l{:}\,y=ax+b\) met \(a=\text{rc}_l=\text{rc}_m=-3\)

1p

\(\begin{rcases}y=-3x+b \\ \text{door }A(8, 6)\end{rcases}\begin{matrix}-3⋅8+b=6 \\ -24+b=6 \\ b=30\end{matrix}\)

1p

Dus \(l{:}\,y=-3x+30\)

1p

opgave 4

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A(2, 9)\) en heeft \(\text{rc}_l=8\text{.}\)

3p

Stel de formule van \(l\) op.

GegevenRcMetPunt
0011 - Formule van een lijn opstellen - basis - 0ms

\(l{:}\,y=ax+b\) met \(a=\text{rc}_l=8\)

1p

\(\begin{rcases}y=8x+b \\ \text{door }A(2, 9)\end{rcases}\begin{matrix}8⋅2+b=9 \\ 16+b=9 \\ b=-7\end{matrix}\)

1p

Dus \(l{:}\,y=8x-7\)

1p

opgave 5

0102030405060-20-100102030xy

4p

Stel de formule op van de lijn.

Grafiek (1)
00my - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 4ms - data pool: #120 (3ms) - dynamic variables

\(y=ax+b\text{.}\)

1p

Door \((0, -20)\text{,}\) dus \(b=-20\text{.}\)

1p

\(a={\text{verticaal} \over \text{horizontaal}}={40 \over 50}=\frac{4}{5}\text{.}\)

1p

\(y=\frac{4}{5}x-20\text{.}\)

1p

3 vwo 1.2 Lineaire formules

Formule van een lijn opstellen (1)

opgave 1

1234565101520253035Oxy

4p

Stel bij de grafiek de formule op in de vorm \(y=ax+b\text{.}\)

Grafiek (2)
008t - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 38ms - dynamic variables

Rasterpunten \((1, 15)\) en \((5, 30)\) aflezen.

1p

\(y=ax+b\) met \(a={\Delta y \over \Delta x}={30-15 \over 5-1}=3{,}75\)

1p

\(\begin{rcases}y=3{,}75x+b \\ \text{door }A(1, 15)\end{rcases}\begin{matrix}3{,}75⋅1+b=15 \\ 3{,}75+b=15 \\ b=11{,}25\end{matrix}\)

1p

Dus \(y=3{,}75x+11{,}25\)

1p

3 vwo 8.2 Tabellen en groei

Formule van een lijn opstellen (1)

opgave 1

Gegeven is de volgende tabel.

\(x\)

\(2\,022\)

\(2\,023\)

\(2\,024\)

\(2\,025\)

\(2\,026\)

\(y\)

\(15{,}59\)

\(15{,}50\)

\(15{,}41\)

\(15{,}32\)

\(15{,}23\)

3p

a

Toon aan dat de tabel bij een lineair verband hoort.

3p

b

Stel de formule op van \(y\text{.}\) Neem \(x=0\) in \(2\,022\text{.}\) Rond af op 2 decimalen.

UitTabel (1)
00jz - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 2ms - dynamic variables

a

\(15{,}50-15{,}59=-0{,}09\)

1p

\(15{,}41-15{,}50=-0{,}09\)
\(15{,}32-15{,}41=-0{,}09\)
\(15{,}23-15{,}32=-0{,}09\)

1p

Het verschil is steeds hetzelfde, dus de tabel hoort bij een lineair verband.

1p

b

\(y=ax+b\) met \(a=-0{,}09\)

1p

\(b\) is de waarde bij \(x=0\text{,}\) dus \(b=15{,}59\text{.}\)

1p

Dus \(y=-0{,}09x+15{,}59\)

1p

vwo wiskunde B 1.1 Lineaire verbanden

Formule van een lijn opstellen (6)

opgave 1

De lijn \(l\) gaat door de punten \(A(-7, 19)\) en \(B(3, -1)\text{.}\)

3p

Stel de formule van \(l\) op.

TweePunten (1)
0012 - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 1ms

\(l{:}\,y=ax+b\) met \(a={\Delta y \over \Delta x}={-1-19 \over 3--7}=-2\)

1p

\(\begin{rcases}y=-2x+b \\ \text{door }A(-7, 19)\end{rcases}\begin{matrix}-2⋅-7+b=19 \\ 14+b=19 \\ b=5\end{matrix}\)

1p

Dus \(l{:}\,y=-2x+5\)

1p

opgave 2

\(y\) is een lineaire functie van \(x\text{.}\)
Voor \(x=1\) is \(y=-3\) en voor \(x=7\) is \(y=9\text{.}\)

3p

Druk \(y\) uit in \(x\text{.}\)

TweePunten (2)
0013 - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 0ms - dynamic variables

\(y=ax+b\) met \(a={\Delta y \over \Delta x}={9--3 \over 7-1}=2\)

1p

\(\begin{rcases}y=2x+b \\ \text{door }A(1, -3)\end{rcases}\begin{matrix}2⋅1+b=-3 \\ 2+b=-3 \\ b=-5\end{matrix}\)

1p

Dus \(y=2x-5\)

1p

opgave 3

De lijn \(l\) gaat door de punten \(A(-3, -6)\) en \(B(5, -6)\text{.}\)

3p

Stel de formule van \(l\) op.

TweePuntenHorizontaal
0014 - Formule van een lijn opstellen - pro - 1ms

\(l{:}\,y=ax+b\) met \(a={\Delta y \over \Delta x}={-6--6 \over 5--3}={0 \over 8}=0\)

1p

\(\begin{rcases}y=b \\ \text{door }A(-3, -6)\end{rcases}\begin{matrix}b=-6\end{matrix}\)

1p

Dus \(l{:}\,y=-6\)

1p

opgave 4

De lijn \(l\) gaat door de punten \(A(3, -6)\) en \(B(3, 7)\text{.}\)

3p

Stel de formule van \(l\) op.

TweePuntenVerticaal
0015 - Formule van een lijn opstellen - pro - 1ms

\(l{:}\,y=ax+b\) met \(a={\Delta y \over \Delta x}={-6-7 \over 3-3}={-13 \over 0}\)

1p

Delen door 0 is niet gedefinieerd, het is dus een verticale lijn.

1p

Dus een verticale lijn met vergelijking \(l{:}\,x=3\)

1p

opgave 5

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A(6, 48)\) en door de oorsprong.

2p

Stel de formule van \(l\) op.

Evenredig (1)
0017 - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 1ms

Door de oorsprong betekent dat \(b=0\text{,}\) dus \(l{:}\,y=ax\)

1p

\(\begin{rcases}y=ax \\ \text{door }A(6, 48)\end{rcases}\begin{matrix}a⋅6=48 \\ a=8\end{matrix}\)
Dus \(y=8x\text{.}\)

1p

opgave 6

Chantal gaat met de taxi naar de stad. De taxi rekent €4 voorrijkosten, en daarna betaal je €2 per kilometer.

3p

Stel de formule op van de ritprijs \(P\) in euro als functie van de afstand \(d\) in kilometers.

Contextueel
00n9 - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 4ms

De beginwaarde is \(b=4\text{.}\)

1p

De verandering is \(a=2\text{.}\)

1p

De gevraagde formule is dus \(P=2d+4\text{.}\)

1p

vwo wiskunde B 6.4 Raaklijnen, toppen, rakende en loodrecht snijdende grafieken

Formule van een lijn opstellen (1)

opgave 1

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A(-6, -5)\) en staat loodrecht op de lijn \(k{:}\,y=-\frac{1}{3}x-4\text{.}\)

2p

Stel de formule van \(l\) op.

LoodrechtMetPunt
00bg - Formule van een lijn opstellen - basis - 1ms

\(\begin{rcases}k\perp l\text{, dus }\text{rc}_k⋅\text{rc}_l=-1 \\ \text{rc}_k=-\frac{1}{3}\end{rcases}\text{rc}_l=3\)

1p

\(\begin{rcases}y=3x+b \\ \text{door }A(-6, -5)\end{rcases}\begin{matrix}-5=3⋅-6+b \\ -5=-18+b \\ b=13\end{matrix}\)
Dus \(l{:}\,y=3x+13\text{.}\)

1p

"