Getal & Ruimte (13e editie) - vwo wiskunde B

'Gebroken vergelijkingen'.

3 vwo 5.4 Gebroken vergelijkingen

Gebroken vergelijkingen (3)

opgave 1

Los exact op.

3p

a

\(\frac{x+5}{x+1}=1\frac{4}{7}\)

LineairIsBreuk (2)
0065 - Gebroken vergelijkingen - basis - 3ms - dynamic variables

a

Kruislings vermenigvuldigen (met \(1\frac{4}{7}=\frac{11}{7}\text{)}\) geeft \(7(x+5)=11(x+1)\text{.}\)

1p

\(7x+35=11x+11\) geeft \(x=6\text{.}\)

1p

De oplossing voldoet.

1p

3p

b

\(\frac{x}{x-7}=\frac{2}{9}\)

LineairIsBreuk (1)
0066 - Gebroken vergelijkingen - basis - 10ms - dynamic variables

b

Kruislings vermenigvuldigen geeft \(9x=2(x-7)\text{.}\)

1p

\(9x=2x-14\) geeft \(x=-2\text{.}\)

1p

De oplossing voldoet.

1p

4p

c

\(\frac{x-4}{x-8}+3=8\)

LineairIsGeheelNaOptellen
0067 - Gebroken vergelijkingen - basis - 3ms - dynamic variables

c

Aan beide kanten \(3\) aftrekken geeft \(\frac{x-4}{x-8}=5=\frac{5}{1}\text{.}\)

1p

Kruislings vermenigvuldigen geeft \(x-4=5(x-8)\text{.}\)

1p

\(x-4=5x-40\) geeft \(x=9\text{.}\)

1p

De oplossing voldoet.

1p

vwo wiskunde B 4.3 Regels voor het oplossen van vergelijkingen

Gebroken vergelijkingen (8)

opgave 1

Los exact op.

4p

a

\(\frac{x-10}{x-4}=-\frac{12}{x}\)

LineairIsLineair (1)
005y - Gebroken vergelijkingen - basis - 10ms - dynamic variables

a

Kruislings vermenigvuldigen geeft \(x(x-10)=-12(x-4)\text{.}\)

1p

Haakjes uitwerken geeft \(x^2+2x-48=0\text{.}\)

1p

Som-productmethode geeft \((x-6)(x+8)=0\)
dus \(x=6∨x=-8\text{.}\)

1p

Beide oplossingen voldoen.

1p

3p

b

\(\frac{x^2-13x+42}{x^2-36}=0\)

KwadratischIsNul
0068 - Gebroken vergelijkingen - basis - 0ms - dynamic variables

b

\({A \over B}=0\) geeft \(A=0\) dus \(x^2-13x+42=0\text{.}\)

1p

Som-productmethode geeft \((x-6)(x-7)=0\) dus \(x=6∨x=7\text{.}\)

1p

\(x=7\) voldoet, \(x=6\) voldoet niet.

1p

3p

c

\(\frac{x^2+x-12}{x+4}=9\)

KwadratischIsGeheel
0069 - Gebroken vergelijkingen - basis - 1ms - dynamic variables

c

Kruislings vermenigvuldigen geeft \(x^2+x-12=9(x+4)\) ofwel \(x^2-8x-48=0\text{.}\)

1p

Som-productmethode geeft \((x+4)(x-12)=0\) dus \(x=-4∨x=12\text{.}\)

1p

\(x=12\) voldoet, \(x=-4\) voldoet niet.

1p

4p

d

\(\frac{x+3}{x-5}=\frac{x-3}{x-4}\)

LineairIsLineair (2)
006b - Gebroken vergelijkingen - basis - 400ms - dynamic variables

d

Kruislings vermenigvuldigen geeft \((x+3)(x-4)=(x-5)(x-3)\text{.}\)

1p

Haakjes uitwerken geeft \(x^2-x-12=x^2-8x+15\) en dus \(7x-27=0\text{.}\)

1p

Balansmethode geeft \(x=3\frac{6}{7}\text{.}\)

1p

De oplossing voldoet.

1p

opgave 2

Los exact op.

4p

a

\(\frac{x+5}{x-4}=\frac{x+3}{3x+4}\)

LineairIsLineair (3)
006c - Gebroken vergelijkingen - basis - 0ms - dynamic variables

a

Kruislings vermenigvuldigen geeft \((x+5)(3x+4)=(x-4)(x+3)\text{.}\)

1p

Haakjes uitwerken geeft \(3x^2+19x+20=x^2-x-12\) en dus \(2x^2+20x+32=0\text{.}\)

1p

Som-productmethode geeft \((x+8)(x+2)=0\)
dus \(x=-8∨x=-2\text{.}\)

1p

Beide oplossingen voldoen.

1p

4p

b

\(\frac{3x-2}{x-2}=\frac{x-1}{4x-4}\)

LineairIsLineair (4)
006d - Gebroken vergelijkingen - basis - 0ms - dynamic variables

b

Kruislings vermenigvuldigen geeft \((3x-2)(4x-4)=(x-2)(x-1)\text{.}\)

1p

Haakjes uitwerken geeft \(12x^2-20x+8=x^2-3x+2\) en dus \(11x^2-17x+6=0\text{.}\)

1p

De discriminant is \(D=(-17)^2-4⋅11⋅6=25\text{,}\) dus de \(a\kern{-.8pt}b\kern{-.8pt}c\text{-}\)formule geeft \(x=\frac{6}{11}∨x=1\text{.}\)

1p

\(x=\frac{6}{11}\) voldoet, \(x=1\) voldoet niet.

1p

4p

c

\(\frac{x^2-2x}{x+2}=\frac{5x+18}{x+2}\)

GelijkeNoemers
006k - Gebroken vergelijkingen - basis - 1ms - dynamic variables

c

Gelijke noemers, dan ook de tellers gelijk maken geeft \(x^2-2x=5x+18\text{.}\)

1p

Het rechterlid \(0\) maken geeft \(x^2-7x-18=0\text{.}\)

1p

Som-productmethode geeft \((x+2)(x-9)=0\) dus \(x=-2∨x=9\text{.}\)

1p

\(x=-2\) voldoet niet, \(x=9\) voldoet.

1p

4p

d

\(\frac{x-1}{x^2+5x}=\frac{x-1}{9x+12}\)

GelijkeTellers
006l - Gebroken vergelijkingen - basis - 1ms - dynamic variables

d

Gelijke tellers, dan ook de noemers gelijk maken geeft \(x^2+5x=9x+12\text{.}\)

1p

Het rechterlid \(0\) maken geeft \(x^2-4x-12=0\text{.}\)
Som-productmethode geeft \((x+2)(x-6)=0\) dus \(x=-2∨x=6\text{.}\)

1p

Maar er is ook een oplossing wanneer de teller \(0\) is, dus wanneer \(x-1=0\text{.}\) Dit geeft \(x=1\text{.}\)

1p

Alle 3 oplossingen voldoen.

1p

"