Getal & Ruimte (13e editie) - vwo wiskunde B

'Gebroken vergelijkingen'.

3 vwo 5.4 Gebroken vergelijkingen

Gebroken vergelijkingen (3)

opgave 1

Los exact op.

3p

a

\(\frac{x+7}{x+5}=1\frac{2}{9}\)

LineairIsBreuk (2)
0065 - Gebroken vergelijkingen - basis - 2ms - dynamic variables

a

Kruislings vermenigvuldigen (met \(1\frac{2}{9}=\frac{11}{9}\text{)}\) geeft \(9(x+7)=11(x+5)\text{.}\)

1p

\(9x+63=11x+55\) geeft \(x=4\text{.}\)

1p

De oplossing voldoet.

1p

3p

b

\(\frac{x}{x+5}=-\frac{2}{3}\)

LineairIsBreuk (1)
0066 - Gebroken vergelijkingen - basis - 7ms - dynamic variables

b

Kruislings vermenigvuldigen geeft \(3x=-2(x+5)\text{.}\)

1p

\(3x=-2x-10\) geeft \(x=-2\text{.}\)

1p

De oplossing voldoet.

1p

4p

c

\(\frac{x-1}{x+2}+3=1\)

LineairIsGeheelNaOptellen
0067 - Gebroken vergelijkingen - basis - 2ms - dynamic variables

c

Aan beide kanten \(3\) aftrekken geeft \(\frac{x-1}{x+2}=-2=\frac{-2}{1}\text{.}\)

1p

Kruislings vermenigvuldigen geeft \(x-1=-2(x+2)\text{.}\)

1p

\(x-1=-2x-4\) geeft \(x=-1\text{.}\)

1p

De oplossing voldoet.

1p

vwo wiskunde B 4.3 Regels voor het oplossen van vergelijkingen

Gebroken vergelijkingen (8)

opgave 1

Los exact op.

4p

a

\(\frac{x+4}{x-8}=-\frac{2}{x}\)

LineairIsLineair (1)
005y - Gebroken vergelijkingen - basis - 5ms - dynamic variables

a

Kruislings vermenigvuldigen geeft \(x(x+4)=-2(x-8)\text{.}\)

1p

Haakjes uitwerken geeft \(x^2+6x-16=0\text{.}\)

1p

Som-productmethode geeft \((x-2)(x+8)=0\)
dus \(x=2∨x=-8\text{.}\)

1p

Beide oplossingen voldoen.

1p

3p

b

\(\frac{x^2-7x+12}{x^2-16}=0\)

KwadratischIsNul
0068 - Gebroken vergelijkingen - basis - 0ms - dynamic variables

b

\({A \over B}=0\) geeft \(A=0\) dus \(x^2-7x+12=0\text{.}\)

1p

Som-productmethode geeft \((x-4)(x-3)=0\) dus \(x=4∨x=3\text{.}\)

1p

\(x=3\) voldoet, \(x=4\) voldoet niet.

1p

3p

c

\(\frac{x^2+3x-40}{x-5}=2\)

KwadratischIsGeheel
0069 - Gebroken vergelijkingen - basis - 1ms - dynamic variables

c

Kruislings vermenigvuldigen geeft \(x^2+3x-40=2(x-5)\) ofwel \(x^2+x-30=0\text{.}\)

1p

Som-productmethode geeft \((x-5)(x+6)=0\) dus \(x=5∨x=-6\text{.}\)

1p

\(x=-6\) voldoet, \(x=5\) voldoet niet.

1p

4p

d

\(\frac{x+5}{x-4}=\frac{x-5}{x-1}\)

LineairIsLineair (2)
006b - Gebroken vergelijkingen - basis - 223ms - dynamic variables

d

Kruislings vermenigvuldigen geeft \((x+5)(x-1)=(x-4)(x-5)\text{.}\)

1p

Haakjes uitwerken geeft \(x^2+4x-5=x^2-9x+20\) en dus \(13x-25=0\text{.}\)

1p

Balansmethode geeft \(x=1\frac{12}{13}\text{.}\)

1p

De oplossing voldoet.

1p

opgave 2

Los exact op.

4p

a

\(\frac{4x-4}{x-1}=\frac{x+2}{2x-3}\)

LineairIsLineair (3)
006c - Gebroken vergelijkingen - basis - 0ms - dynamic variables

a

Kruislings vermenigvuldigen geeft \((4x-4)(2x-3)=(x-1)(x+2)\text{.}\)

1p

Haakjes uitwerken geeft \(8x^2-20x+12=x^2+x-2\) en dus \(7x^2-21x+14=0\text{.}\)

1p

Som-productmethode geeft \((x-1)(x-2)=0\)
dus \(x=1∨x=2\text{.}\)

1p

\(x=1\) voldoet niet, \(x=2\) voldoet.

1p

4p

b

\(\frac{5x-4}{x-2}=\frac{x-5}{x-1}\)

LineairIsLineair (4)
006d - Gebroken vergelijkingen - basis - 0ms - dynamic variables

b

Kruislings vermenigvuldigen geeft \((5x-4)(x-1)=(x-2)(x-5)\text{.}\)

1p

Haakjes uitwerken geeft \(5x^2-9x+4=x^2-7x+10\) en dus \(4x^2-2x-6=0\text{.}\)

1p

De discriminant is \(D=(-2)^2-4⋅4⋅-6=100\text{,}\) dus de \(a\kern{-.8pt}b\kern{-.8pt}c\text{-}\)formule geeft \(x=-1∨x=1\frac{1}{2}\text{.}\)

1p

Beide oplossingen voldoen.

1p

4p

c

\(\frac{x^2+14x}{x+8}=\frac{7x+8}{x+8}\)

GelijkeNoemers
006k - Gebroken vergelijkingen - basis - 1ms - dynamic variables

c

Gelijke noemers, dan ook de tellers gelijk maken geeft \(x^2+14x=7x+8\text{.}\)

1p

Het rechterlid \(0\) maken geeft \(x^2+7x-8=0\text{.}\)

1p

Som-productmethode geeft \((x+8)(x-1)=0\) dus \(x=-8∨x=1\text{.}\)

1p

\(x=-8\) voldoet niet, \(x=1\) voldoet.

1p

4p

d

\(\frac{x-6}{x^2+14x}=\frac{x-6}{4x-21}\)

GelijkeTellers
006l - Gebroken vergelijkingen - basis - 1ms - dynamic variables

d

Gelijke tellers, dan ook de noemers gelijk maken geeft \(x^2+14x=4x-21\text{.}\)

1p

Het rechterlid \(0\) maken geeft \(x^2+10x+21=0\text{.}\)
Som-productmethode geeft \((x+3)(x+7)=0\) dus \(x=-3∨x=-7\text{.}\)

1p

Maar er is ook een oplossing wanneer de teller \(0\) is, dus wanneer \(x-6=0\text{.}\) Dit geeft \(x=6\text{.}\)

1p

Alle 3 oplossingen voldoen.

1p

"