Getal & Ruimte (13e editie) - vwo wiskunde B

'Oorspronkelijke en afgeleide functie'.

vwo wiskunde B 2.4 De productregel en de quotiëntregel

Oorspronkelijke en afgeleide functie (1)

opgave 1

2p

Wat is de definitie van de afgeleide functie \(f'(x) \text{?}\)

Definitie
00s6 - Oorspronkelijke en afgeleide functie - basis - basis - 0ms

○

De afgeleide functie \(f'(x)\) is de formule van de hellingsgrafiek van \(f(x)\) en geeft dus voor iedere waarde van \(x\) de richtingscoëfficiënt van de raaklijn in het punt \((x , f(x)) \text{.}\)

2p

vwo wiskunde B 6.4 Raaklijnen, toppen, rakende en loodrecht snijdende grafieken

Oorspronkelijke en afgeleide functie (7)

opgave 1

Gegeven is de functie \(f(x) = 4+\sqrt{x+6} \text{.}\) Het punt \(A\) met \(x_{A} = 3\) ligt op de grafiek van \(f \text{.}\)

2p

Bereken exact de \(y \text{-}\)coördinaat van het punt \(A \text{.}\)

Oorspronkelijke (1)
00s7 - Oorspronkelijke en afgeleide functie - basis - midden - 0ms

○

\(f(3) = 4+\sqrt{3+6} = 7\)

1p

○

Dus \(y_{A} = 7 \text{.}\)

1p

opgave 2

Gegeven is de functie \(f(x) = -x^{2}+\sqrt{5 x+61} \text{.}\) Het punt \(A\) met \(x_{A} = -5\) ligt op de grafiek van \(f \text{.}\)

3p

Bereken exact de richtingscoëfficiënt van de raaklijn aan \(f\) in het punt \(A \text{.}\)

Afgeleide (1)
00s8 - Oorspronkelijke en afgeleide functie - basis - midden - 8ms

○

\(f(x) = -x^{2}+\sqrt{5 x+61}\) geeft
\(f'(x) = -2 x+\frac{5}{2 \sqrt{5 x+61}}\)

2p

○

\(\text{rc} = f'(-5) = -2 \cdot -5+\frac{5}{2 \sqrt{5 \cdot -5+61}} = {125 \over 12}\)

1p

opgave 3

Gegeven is de functie \(f(x) = \frac{1}{-3 x+9}+3 x^{3} \text{.}\) Het punt \(A\) met \(x_{A} = 2\) ligt op de grafiek van \(f \text{.}\)

1p

a

Bereken exact de \(y \text{-}\)coördinaat van het punt \(A \text{.}\)

3p

b

Bereken exact de richtingscoëfficiënt van de raaklijn aan \(f\) in het punt \(A \text{.}\)

Combi (1)
00s9 - Oorspronkelijke en afgeleide functie - basis - eind - 1ms

a

\(f(2) = \frac{1}{-3 \cdot 2+9}+3 \cdot 2^{3} = {73 \over 3}\)

1p

b

\(f(x) = \frac{1}{-3 x+9}+3 x^{3}\) geeft
\(f'(x) = \frac{3}{(-3 x+9)^{2}}+9 x^{2}\)

2p

○

\(f'(2) = \frac{3}{(-3 \cdot 2+9)^{2}}+9 \cdot 2^{2} = {109 \over 3}\)

1p

opgave 4

Gegeven is de functie \(f(x) = -5 x+\frac{-5}{x^{2}} \text{.}\) Het punt \(A\) met \(x_{A} = -4\) ligt op de grafiek van \(f \text{.}\)

2p

Bereken exact de coördinaten van het punt \(A \text{.}\)

Oorspronkelijke (2)
00sa - Oorspronkelijke en afgeleide functie - basis - midden - 0ms

○

\(f(-4) = -5 \cdot -4+\frac{-5}{-4^{2}} = {315 \over 16}\)

1p

○

Dus \(A (-4 , {315 \over 16}) \text{.}\)

1p

opgave 5

Gegeven is de functie \(f(x) = 4 x^{3}+(x^{2}+4) (x-2) \text{.}\) Het punt \(A\) met \(x_{A} = -1\) ligt op de grafiek van \(f \text{.}\)

2p

Toon algebraïsch aan dat de \(y \text{-}\)coördinaat van het punt \(A\) gelijk is aan \(-19 \text{.}\)

Oorspronkelijke (3)
00sb - Oorspronkelijke en afgeleide functie - basis - midden - 1ms

○

\(f(-1) = 4 \cdot -1^{3}+(-1^{2}+4) (-1-2) = -19\)

1p

○

Dus geldt inderdaad \(y_{A} = -19 \text{.}\)

1p

opgave 6

Gegeven is de functie \(f(x) = (2 x-8)^{3}-1 \text{.}\) Het punt \(A\) met \(x_{A} = 5\) ligt op de grafiek van \(f \text{.}\)

3p

Bereken exact de helling van de grafiek van \(f\) in het punt \(A \text{.}\)

Afgeleide (2)
00sc - Oorspronkelijke en afgeleide functie - basis - midden - 0ms

○

\(f(x) = (2 x-8)^{3}-1\) geeft
\(f'(x) = 6 (2 x-8)^{2}\)

2p

○

\(\text{helling} = f'(5) = 6 (2 \cdot 5-8)^{2} = 24\)

1p

opgave 7

Gegeven is de functie \(f(x) = -5 x+(x^{2}+6) (x+2) \text{.}\) Het punt \(A\) met \(x_{A} = 1\) ligt op de grafiek van \(f \text{.}\)

3p

Toon algebraïsch aan dat de richtingscoëfficiënt van de raaklijn aan \(f\) in het punt \(A\) gelijk is aan \(8 \text{.}\)

Afgeleide (3)
00sd - Oorspronkelijke en afgeleide functie - basis - midden - 1ms

○

\(f(x) = -5 x+(x^{2}+6) (x+2)\) geeft
\(f'(x) = 1+3 x^{2}+4 x\)

2p

○

\(\text{rc} = f'(1) = 1+3 \cdot 1^{2}+4 \cdot 1 = 8\)

1p

"