Getal & Ruimte (13e editie) - vwo wiskunde B

'Oorspronkelijke en afgeleide functie'.

vwo wiskunde B 2.4 De productregel en de quotiëntregel

Oorspronkelijke en afgeleide functie (1)

opgave 1

2p

Wat is de definitie van de afgeleide functie \(f'(x) \text{?}\)

Definitie
00s6 - Oorspronkelijke en afgeleide functie - basis - basis - 0ms

De afgeleide functie \(f'(x)\) is de formule van de hellingsgrafiek van \(f(x)\) en geeft dus voor iedere waarde van \(x\) de richtingscoëfficiënt van de raaklijn in het punt \((x , f(x)) \text{.}\)

2p

vwo wiskunde B 6.4 Raaklijnen, toppen, rakende en loodrecht snijdende grafieken

Oorspronkelijke en afgeleide functie (7)

opgave 1

Gegeven is de functie \(f(x) = (x^{2}-2) (x-6)+5 \text{.}\) Het punt \(A\) met \(x_{A} = -1\) ligt op de grafiek van \(f \text{.}\)

2p

Bereken exact de \(y \text{-}\)coördinaat van het punt \(A \text{.}\)

Oorspronkelijke (1)
00s7 - Oorspronkelijke en afgeleide functie - basis - midden - 0ms

\(f(-1) = (-1^{2}-2) (-1-6)+5 = 12\)

1p

Dus \(y_{A} = 12 \text{.}\)

1p

opgave 2

Gegeven is de functie \(f(x) = \sqrt{x+5}-x^{3} \text{.}\) Het punt \(A\) met \(x_{A} = 4\) ligt op de grafiek van \(f \text{.}\)

3p

Bereken exact de richtingscoëfficiënt van de raaklijn aan \(f\) in het punt \(A \text{.}\)

Afgeleide (1)
00s8 - Oorspronkelijke en afgeleide functie - basis - midden - 2ms

\(f(x) = \sqrt{x+5}-x^{3}\) geeft
\(f'(x) = \frac{1}{2 \sqrt{x+5}}-3 x^{2}\)

2p

\(\text{rc} = f'(4) = \frac{1}{2 \sqrt{4+5}}-3 \cdot 4^{2} = {-287 \over 6}\)

1p

opgave 3

Gegeven is de functie \(f(x) = 4 x^{2}+\sqrt{-3 x+31} \text{.}\) Het punt \(A\) met \(x_{A} = 5\) ligt op de grafiek van \(f \text{.}\)

1p

a

Bereken exact de \(y \text{-}\)coördinaat van het punt \(A \text{.}\)

3p

b

Bereken exact de richtingscoëfficiënt van de raaklijn aan \(f\) in het punt \(A \text{.}\)

Combi (1)
00s9 - Oorspronkelijke en afgeleide functie - basis - eind - 1ms

a

\(f(5) = 4 \cdot 5^{2}+\sqrt{-3 \cdot 5+31} = 104\)

1p

b

\(f(x) = 4 x^{2}+\sqrt{-3 x+31}\) geeft
\(f'(x) = 8 x+\frac{-3}{2 \sqrt{-3 x+31}}\)

2p

\(f'(5) = 8 \cdot 5+\frac{-3}{2 \sqrt{-3 \cdot 5+31}} = {317 \over 8}\)

1p

opgave 4

Gegeven is de functie \(f(x) = (-4 x-15)^{4}-2 x \text{.}\) Het punt \(A\) met \(x_{A} = -3\) ligt op de grafiek van \(f \text{.}\)

2p

Bereken exact de coördinaten van het punt \(A \text{.}\)

Oorspronkelijke (2)
00sa - Oorspronkelijke en afgeleide functie - basis - midden - 0ms

\(f(-3) = (-4 \cdot -3-15)^{4}+-2 \cdot -3 = 87\)

1p

Dus \(A (-3 , 87) \text{.}\)

1p

opgave 5

Gegeven is de functie \(f(x) = \frac{4}{x}-5 x \text{.}\) Het punt \(A\) met \(x_{A} = 2\) ligt op de grafiek van \(f \text{.}\)

2p

Toon algebraïsch aan dat de \(y \text{-}\)coördinaat van het punt \(A\) gelijk is aan \(-8 \text{.}\)

Oorspronkelijke (3)
00sb - Oorspronkelijke en afgeleide functie - basis - midden - 0ms

\(f(2) = {4 \over 2}+-5 \cdot 2 = -8\)

1p

Dus geldt inderdaad \(y_{A} = -8 \text{.}\)

1p

opgave 6

Gegeven is de functie \(f(x) = -4+\frac{1}{(-3 x-14)^{3}} \text{.}\) Het punt \(A\) met \(x_{A} = -5\) ligt op de grafiek van \(f \text{.}\)

3p

Bereken exact de helling van de grafiek van \(f\) in het punt \(A \text{.}\)

Afgeleide (2)
00sc - Oorspronkelijke en afgeleide functie - basis - midden - 13ms

\(f(x) = -4+\frac{1}{(-3 x-14)^{3}}\) geeft
\(f'(x) = \frac{9}{(-3 x-14)^{4}}\)

2p

\(\text{helling} = f'(-5) = \frac{9}{(-3 \cdot -5-14)^{4}} = 9\)

1p

opgave 7

Gegeven is de functie \(f(x) = \sqrt{x+17}-2 x^{2} \text{.}\) Het punt \(A\) met \(x_{A} = -1\) ligt op de grafiek van \(f \text{.}\)

3p

Toon algebraïsch aan dat de richtingscoëfficiënt van de raaklijn aan \(f\) in het punt \(A\) gelijk is aan \({33 \over 8} \text{.}\)

Afgeleide (3)
00sd - Oorspronkelijke en afgeleide functie - basis - midden - 1ms

\(f(x) = \sqrt{x+17}-2 x^{2}\) geeft
\(f'(x) = \frac{1}{2 \sqrt{x+17}}-4 x\)

2p

\(\text{rc} = f'(-1) = \frac{1}{2 \sqrt{-1+17}}+-4 \cdot -1 = {33 \over 8}\)

1p

"