Getal & Ruimte (13e editie) - vwo wiskunde B

'Oorspronkelijke en afgeleide functie'.

vwo wiskunde B 2.4 De productregel en de quotiëntregel

Oorspronkelijke en afgeleide functie (1)

opgave 1

2p

Wat is de definitie van de afgeleide functie \(f'(x) \text{?}\)

Definitie
00s6 - Oorspronkelijke en afgeleide functie - basis - basis - 0ms

De afgeleide functie \(f'(x)\) is de formule van de hellingsgrafiek van \(f(x)\) en geeft dus voor iedere waarde van \(x\) de richtingscoëfficiënt van de raaklijn in het punt \((x , f(x)) \text{.}\)

2p

vwo wiskunde B 6.4 Raaklijnen, toppen, rakende en loodrecht snijdende grafieken

Oorspronkelijke en afgeleide functie (7)

opgave 1

Gegeven is de functie \(f(x) = \sqrt{x+30}-4 \text{.}\) Het punt \(A\) met \(x_{A} = -5\) ligt op de grafiek van \(f \text{.}\)

2p

Bereken exact de \(y \text{-}\)coördinaat van het punt \(A \text{.}\)

Oorspronkelijke (1)
00s7 - Oorspronkelijke en afgeleide functie - basis - midden - 0ms

\(f(-5) = \sqrt{-5+30}-4 = 1\)

1p

Dus \(y_{A} = 1 \text{.}\)

1p

opgave 2

Gegeven is de functie \(f(x) = 5 x+(5 x-4)^{3} \text{.}\) Het punt \(A\) met \(x_{A} = 1\) ligt op de grafiek van \(f \text{.}\)

3p

Bereken exact de richtingscoëfficiënt van de raaklijn aan \(f\) in het punt \(A \text{.}\)

Afgeleide (1)
00s8 - Oorspronkelijke en afgeleide functie - basis - midden - 8ms

\(f(x) = 5 x+(5 x-4)^{3}\) geeft
\(f'(x) = 5+15 (5 x-4)^{2}\)

2p

\(\text{rc} = f'(1) = 5+15 (5 \cdot 1-4)^{2} = 20\)

1p

opgave 3

Gegeven is de functie \(f(x) = -5 x^{2}+\frac{3}{(-4 x+13)^{2}} \text{.}\) Het punt \(A\) met \(x_{A} = 4\) ligt op de grafiek van \(f \text{.}\)

1p

a

Bereken exact de \(y \text{-}\)coördinaat van het punt \(A \text{.}\)

3p

b

Bereken exact de richtingscoëfficiënt van de raaklijn aan \(f\) in het punt \(A \text{.}\)

Combi (1)
00s9 - Oorspronkelijke en afgeleide functie - basis - eind - 1ms

a

\(f(4) = -5 \cdot 4^{2}+\frac{3}{(-4 \cdot 4+13)^{2}} = {-239 \over 3}\)

1p

b

\(f(x) = -5 x^{2}+\frac{3}{(-4 x+13)^{2}}\) geeft
\(f'(x) = -10 x+\frac{24}{(-4 x+13)^{3}}\)

2p

\(f'(4) = -10 \cdot 4+\frac{24}{(-4 \cdot 4+13)^{3}} = {-368 \over 9}\)

1p

opgave 4

Gegeven is de functie \(f(x) = 2 x^{3}+\frac{-5}{x} \text{.}\) Het punt \(A\) met \(x_{A} = -3\) ligt op de grafiek van \(f \text{.}\)

2p

Bereken exact de coördinaten van het punt \(A \text{.}\)

Oorspronkelijke (2)
00sa - Oorspronkelijke en afgeleide functie - basis - midden - 0ms

\(f(-3) = 2 \cdot -3^{3}+{5 \over 3} = {-157 \over 3}\)

1p

Dus \(A (-3 , {-157 \over 3}) \text{.}\)

1p

opgave 5

Gegeven is de functie \(f(x) = \sqrt{-3 x-5}+x^{3} \text{.}\) Het punt \(A\) met \(x_{A} = -2\) ligt op de grafiek van \(f \text{.}\)

2p

Toon algebraïsch aan dat de \(y \text{-}\)coördinaat van het punt \(A\) gelijk is aan \(-7 \text{.}\)

Oorspronkelijke (3)
00sb - Oorspronkelijke en afgeleide functie - basis - midden - 6ms

\(f(-2) = \sqrt{-3 \cdot -2-5}+-2^{3} = -7\)

1p

Dus geldt inderdaad \(y_{A} = -7 \text{.}\)

1p

opgave 6

Gegeven is de functie \(f(x) = 4 x^{2}+(x^{2}-2) (x+3) \text{.}\) Het punt \(A\) met \(x_{A} = 5\) ligt op de grafiek van \(f \text{.}\)

3p

Bereken exact de helling van de grafiek van \(f\) in het punt \(A \text{.}\)

Afgeleide (2)
00sc - Oorspronkelijke en afgeleide functie - basis - midden - 0ms

\(f(x) = 4 x^{2}+(x^{2}-2) (x+3)\) geeft
\(f'(x) = 14 x+3 x^{2}-2\)

2p

\(\text{helling} = f'(5) = 14 \cdot 5+3 \cdot 5^{2}-2 = 143\)

1p

opgave 7

Gegeven is de functie \(f(x) = (x^{2}+5) (x+2)+3 x \text{.}\) Het punt \(A\) met \(x_{A} = 3\) ligt op de grafiek van \(f \text{.}\)

3p

Toon algebraïsch aan dat de richtingscoëfficiënt van de raaklijn aan \(f\) in het punt \(A\) gelijk is aan \(47 \text{.}\)

Afgeleide (3)
00sd - Oorspronkelijke en afgeleide functie - basis - midden - 10ms

\(f(x) = (x^{2}+5) (x+2)+3 x\) geeft
\(f'(x) = 3 x^{2}+4 x+8\)

2p

\(\text{rc} = f'(3) = 3 \cdot 3^{2}+4 \cdot 3+8 = 47\)

1p

"