Getal & Ruimte (13e editie) - vwo wiskunde C

'Formule van een lijn opstellen'.

2 vwo 3.2 De formule van een lijn opstellen

Formule van een lijn opstellen (5)

opgave 1

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A(0, 3)\) en heeft \(\text{rc}_l=-9\text{.}\)

2p

Stel de formule van \(l\) op.

GegevenRcMetBeginpunt
000y - Formule van een lijn opstellen - basis - 0ms

\(l{:}\,y=ax+b\) met \(a=\text{rc}_l=-9\)

1p

Door \((0, 3)\) dus \(b=3\text{,}\) en dus \(l{:}\,y=-9x+3\)

1p

opgave 2

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A(0, 3)\) en is evenwijdig met de lijn \(m{:}\,y=6x+4\text{.}\)

2p

Stel de formule van \(l\) op.

EvenwijdigMetBeginpunt
000z - Formule van een lijn opstellen - basis - 0ms

\(l{:}\,y=ax+b\) met \(a=\text{rc}_l=\text{rc}_m=6\)

1p

Door \((0, 3)\) dus \(b=3\text{,}\) en dus \(l{:}\,y=6x+3\)

1p

opgave 3

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A(7, 8)\) en is evenwijdig met de lijn \(m{:}\,y=4-6x\text{.}\)

3p

Stel de formule van \(l\) op.

EvenwijdigMetPunt
0010 - Formule van een lijn opstellen - basis - 0ms

\(l{:}\,y=ax+b\) met \(a=\text{rc}_l=\text{rc}_m=-6\)

1p

\(\begin{rcases}y=-6x+b \\ \text{door }A(7, 8)\end{rcases}\begin{matrix}-6⋅7+b=8 \\ -42+b=8 \\ b=50\end{matrix}\)

1p

Dus \(l{:}\,y=-6x+50\)

1p

opgave 4

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A(8, 4)\) en heeft \(\text{rc}_l=7\text{.}\)

3p

Stel de formule van \(l\) op.

GegevenRcMetPunt
0011 - Formule van een lijn opstellen - basis - 0ms

\(l{:}\,y=ax+b\) met \(a=\text{rc}_l=7\)

1p

\(\begin{rcases}y=7x+b \\ \text{door }A(8, 4)\end{rcases}\begin{matrix}7⋅8+b=4 \\ 56+b=4 \\ b=-52\end{matrix}\)

1p

Dus \(l{:}\,y=7x-52\)

1p

opgave 5

0123456-2-1012xy

4p

Stel de formule op van de lijn.

Grafiek (1)
00my - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 4ms - data pool: #120 (3ms) - dynamic variables

\(y=ax+b\text{.}\)

1p

Door \((0, -2)\text{,}\) dus \(b=-2\text{.}\)

1p

\(a={\text{verticaal} \over \text{horizontaal}}={2 \over 3}=\frac{2}{3}\text{.}\)

1p

\(y=\frac{2}{3}x-2\text{.}\)

1p

3 vwo 1.2 Lineaire formules

Formule van een lijn opstellen (1)

opgave 1

5101520253051015202530Oxy

4p

Stel bij de grafiek de formule op in de vorm \(y=ax+b\text{.}\)

Grafiek (2)
008t - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 38ms - dynamic variables

Rasterpunten \((5, 10)\) en \((25, 25)\) aflezen.

1p

\(y=ax+b\) met \(a={\Delta y \over \Delta x}={25-10 \over 25-5}=0{,}75\)

1p

\(\begin{rcases}y=0{,}75x+b \\ \text{door }A(5, 10)\end{rcases}\begin{matrix}0{,}75⋅5+b=10 \\ 3{,}75+b=10 \\ b=6{,}25\end{matrix}\)

1p

Dus \(y=0{,}75x+6{,}25\)

1p

3 vwo 8.2 Tabellen en groei

Formule van een lijn opstellen (1)

opgave 1

Gegeven is de volgende tabel.

\(x\)

\(0\)

\(1\)

\(2\)

\(3\)

\(4\)

\(y\)

\(19{,}80\)

\(19{,}26\)

\(18{,}72\)

\(18{,}18\)

\(17{,}64\)

3p

a

Toon aan dat de tabel bij een lineair verband hoort.

3p

b

Stel de formule op van \(y\text{.}\) Rond af op 2 decimalen.

UitTabel (1)
00jz - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 2ms - dynamic variables

a

\(19{,}26-19{,}80=-0{,}54\)

1p

\(18{,}72-19{,}26=-0{,}54\)
\(18{,}18-18{,}72=-0{,}54\)
\(17{,}64-18{,}18=-0{,}54\)

1p

Het verschil is steeds hetzelfde, dus de tabel hoort bij een lineair verband.

1p

b

\(y=ax+b\) met \(a=-0{,}54\)

1p

\(b\) is de waarde bij \(x=0\text{,}\) dus \(b=19{,}8\text{.}\)

1p

Dus \(y=-0{,}54x+19{,}8\)

1p

vwo wiskunde A 1.1 Lineaire formules

Formule van een lijn opstellen (1)

opgave 1

Tom neemt een zandkasteel over van 12 cm hoog en maakt deze elke minuut 2 cm hoger.

3p

Stel de formule op van de hoogte van het zandkasteel \(h\) in cm als functie van de tijd \(t\) in minuten.

Contextueel
00n9 - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 4ms

De beginwaarde is \(b=12\text{.}\)

1p

De verandering is \(a=2\text{.}\)

1p

De gevraagde formule is dus \(h=2t+12\text{.}\)

1p

vwo wiskunde A 1.2 Een lijn door twee gegeven punten

Formule van een lijn opstellen (4)

opgave 1

De lijn \(l\) gaat door de punten \(A(-5, -32)\) en \(B(7, 40)\text{.}\)

3p

Stel de formule van \(l\) op.

TweePunten (1)
0012 - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 1ms

\(l{:}\,y=ax+b\) met \(a={\Delta y \over \Delta x}={40--32 \over 7--5}=6\)

1p

\(\begin{rcases}y=6x+b \\ \text{door }A(-5, -32)\end{rcases}\begin{matrix}6⋅-5+b=-32 \\ -30+b=-32 \\ b=-2\end{matrix}\)

1p

Dus \(l{:}\,y=6x-2\)

1p

opgave 2

\(y\) is een lineaire functie van \(x\text{.}\)
Voor \(x=-7\) is \(y=45\) en voor \(x=4\) is \(y=-21\text{.}\)

3p

Druk \(y\) uit in \(x\text{.}\)

TweePunten (2)
0013 - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 0ms - dynamic variables

\(y=ax+b\) met \(a={\Delta y \over \Delta x}={-21-45 \over 4--7}=-6\)

1p

\(\begin{rcases}y=-6x+b \\ \text{door }A(-7, 45)\end{rcases}\begin{matrix}-6⋅-7+b=45 \\ 42+b=45 \\ b=3\end{matrix}\)

1p

Dus \(y=-6x+3\)

1p

opgave 3

De lijn \(l\) gaat door de punten \(A(4, 6)\) en \(B(8, 6)\text{.}\)

3p

Stel de formule van \(l\) op.

TweePuntenHorizontaal
0014 - Formule van een lijn opstellen - pro - 1ms

\(l{:}\,y=ax+b\) met \(a={\Delta y \over \Delta x}={6-6 \over 8-4}={0 \over 4}=0\)

1p

\(\begin{rcases}y=b \\ \text{door }A(4, 6)\end{rcases}\begin{matrix}b=6\end{matrix}\)

1p

Dus \(l{:}\,y=6\)

1p

opgave 4

De lijn \(l\) gaat door de punten \(A(-4, 6)\) en \(B(-4, 7)\text{.}\)

3p

Stel de formule van \(l\) op.

TweePuntenVerticaal
0015 - Formule van een lijn opstellen - pro - 1ms

\(l{:}\,y=ax+b\) met \(a={\Delta y \over \Delta x}={6-7 \over -4--4}={-1 \over 0}\)

1p

Delen door 0 is niet gedefinieerd, het is dus een verticale lijn.

1p

Dus een verticale lijn met vergelijking \(l{:}\,x=-4\)

1p

vwo wiskunde A 1.3 Interpoleren, extrapoleren en evenredigheid

Formule van een lijn opstellen (3)

opgave 1

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A(2, 10)\) en door de oorsprong.

2p

Stel de formule van \(l\) op.

Evenredig (1)
0017 - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 1ms

Door de oorsprong betekent dat \(b=0\text{,}\) dus \(l{:}\,y=ax\)

1p

\(\begin{rcases}y=ax \\ \text{door }A(2, 10)\end{rcases}\begin{matrix}a⋅2=10 \\ a=5\end{matrix}\)
Dus \(y=5x\text{.}\)

1p

opgave 2

Gegeven is dat \(y\) evenredig is met \(x\text{.}\) Bij \(x=9\) hoort \(y=27\text{.}\)

2p

Stel de formule van \(y\) op.

Evenredig (2)
008s - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 0ms

Evenredig betekent \(y=ax\text{.}\)

1p

\(\begin{rcases}y=ax \\ \text{door }A(9, 27)\end{rcases}\begin{matrix}a⋅9=27 \\ a=3\end{matrix}\)
Dus \(y=3x\text{.}\)

1p

opgave 3

Gegeven is de volgende tabel.

\(x\)

\(4\)

\(10\)

\(12\)

\(15\)

\(16\)

\(y\)

\(19{,}14\)

\(17{,}04\)

\(16{,}34\)

\(15{,}29\)

\(14{,}94\)

3p

a

Toon aan dat de tabel bij een lineair verband hoort.

3p

b

Stel de formule op van \(y\text{.}\) Rond af op 2 decimalen.

UitTabel (2)
00k0 - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 1ms - dynamic variables

a

\({\Delta y \over \Delta x}={17{,}04-19{,}14 \over 10-4}=-0{,}35\)

1p

\({\Delta y \over \Delta x}={16{,}34-17{,}04 \over 12-10}=-0{,}35\)
\({\Delta y \over \Delta x}={15{,}29-16{,}34 \over 15-12}=-0{,}35\)
\({\Delta y \over \Delta x}={14{,}94-15{,}29 \over 16-15}=-0{,}35\)

1p

De gemiddelde verandering is steeds hetzelfde, dus de tabel hoort bij een lineair verband.

1p

b

\(y=ax+b\) met \(a=-0{,}35\)

1p

\(\begin{rcases}y=-0{,}35x+b \\ x=4\text{ en }y=19{,}14\end{rcases}\begin{matrix}-0{,}35⋅4+b=19{,}14 \\ -1{,}4+b=19{,}14 \\ b=20{,}54\end{matrix}\)

1p

Dus \(y=-0{,}35x+20{,}54\)

1p

"