Getal & Ruimte (13e editie) - vwo wiskunde C

'Formule van een lijn opstellen'.

2 vwo 3.2 De formule van een lijn opstellen

Formule van een lijn opstellen (5)

opgave 1

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A(0, 6)\) en heeft \(\text{rc}_l=-4\text{.}\)

2p

Stel de formule van \(l\) op.

GegevenRcMetBeginpunt
000y - Formule van een lijn opstellen - basis - 0ms

\(l{:}\,y=ax+b\) met \(a=\text{rc}_l=-4\)

1p

Door \((0, 6)\) dus \(b=6\text{,}\) en dus \(l{:}\,y=-4x+6\)

1p

opgave 2

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A(0, 3)\) en is evenwijdig met de lijn \(m{:}\,y=8x+4\text{.}\)

2p

Stel de formule van \(l\) op.

EvenwijdigMetBeginpunt
000z - Formule van een lijn opstellen - basis - 0ms

\(l{:}\,y=ax+b\) met \(a=\text{rc}_l=\text{rc}_m=8\)

1p

Door \((0, 3)\) dus \(b=3\text{,}\) en dus \(l{:}\,y=8x+3\)

1p

opgave 3

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A(5, 7)\) en is evenwijdig met de lijn \(m{:}\,y=3-9x\text{.}\)

3p

Stel de formule van \(l\) op.

EvenwijdigMetPunt
0010 - Formule van een lijn opstellen - basis - 0ms

\(l{:}\,y=ax+b\) met \(a=\text{rc}_l=\text{rc}_m=-9\)

1p

\(\begin{rcases}y=-9x+b \\ \text{door }A(5, 7)\end{rcases}\begin{matrix}-9⋅5+b=7 \\ -45+b=7 \\ b=52\end{matrix}\)

1p

Dus \(l{:}\,y=-9x+52\)

1p

opgave 4

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A(7, 4)\) en heeft \(\text{rc}_l=8\text{.}\)

3p

Stel de formule van \(l\) op.

GegevenRcMetPunt
0011 - Formule van een lijn opstellen - basis - 0ms

\(l{:}\,y=ax+b\) met \(a=\text{rc}_l=8\)

1p

\(\begin{rcases}y=8x+b \\ \text{door }A(7, 4)\end{rcases}\begin{matrix}8⋅7+b=4 \\ 56+b=4 \\ b=-52\end{matrix}\)

1p

Dus \(l{:}\,y=8x-52\)

1p

opgave 5

020406080100120-100-80-60-40-20020xy

4p

Stel de formule op van de lijn.

Grafiek (1)
00my - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 3ms - data pool: #120 (3ms) - dynamic variables

\(y=ax+b\text{.}\)

1p

Door \((0, -20)\text{,}\) dus \(b=-20\text{.}\)

1p

\(a={\text{verticaal} \over \text{horizontaal}}={-40 \over 60}=-\frac{2}{3}\text{.}\)

1p

\(y=-\frac{2}{3}x-20\text{.}\)

1p

3 vwo 1.2 Lineaire formules

Formule van een lijn opstellen (1)

opgave 1

24681012246810Oxy

4p

Stel bij de grafiek de formule op in de vorm \(y=ax+b\text{.}\)

Grafiek (2)
008t - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 16ms - dynamic variables

Rasterpunten \((2, 8)\) en \((10, 2)\) aflezen.

1p

\(y=ax+b\) met \(a={\Delta y \over \Delta x}={2-8 \over 10-2}=-0{,}75\)

1p

\(\begin{rcases}y=-0{,}75x+b \\ \text{door }A(2, 8)\end{rcases}\begin{matrix}-0{,}75⋅2+b=8 \\ -1{,}5+b=8 \\ b=9{,}5\end{matrix}\)

1p

Dus \(y=-0{,}75x+9{,}5\)

1p

3 vwo 8.2 Tabellen en groei

Formule van een lijn opstellen (1)

opgave 1

Gegeven is de volgende tabel.

\(x\)

\(2\,021\)

\(2\,022\)

\(2\,023\)

\(2\,024\)

\(y\)

\(21{,}20\)

\(20{,}43\)

\(19{,}66\)

\(18{,}89\)

3p

a

Toon aan dat de tabel bij een lineair verband hoort.

3p

b

Stel de formule op van \(y\text{.}\) Neem \(x=0\) in \(2\,021\text{.}\) Rond af op 2 decimalen.

UitTabel (1)
00jz - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 1ms - dynamic variables

a

\(20{,}43-21{,}20=-0{,}77\)

1p

\(19{,}66-20{,}43=-0{,}77\)
\(18{,}89-19{,}66=-0{,}77\)

1p

Het verschil is steeds hetzelfde, dus de tabel hoort bij een lineair verband.

1p

b

\(y=ax+b\) met \(a=-0{,}77\)

1p

\(b\) is de waarde bij \(x=0\text{,}\) dus \(b=21{,}2\text{.}\)

1p

Dus \(y=-0{,}77x+21{,}2\)

1p

vwo wiskunde A 1.1 Lineaire formules

Formule van een lijn opstellen (1)

opgave 1

Chantal gaat met de taxi naar de stad. De taxi rekent €4 voorrijkosten, en daarna betaal je €2 per kilometer.

3p

Stel de formule op van de ritprijs \(P\) in euro als functie van de afstand \(d\) in kilometers.

Contextueel
00n9 - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 3ms

De beginwaarde is \(b=4\text{.}\)

1p

De verandering is \(a=2\text{.}\)

1p

De gevraagde formule is dus \(P=2d+4\text{.}\)

1p

vwo wiskunde A 1.2 Een lijn door twee gegeven punten

Formule van een lijn opstellen (4)

opgave 1

De lijn \(l\) gaat door de punten \(A(-4, 27)\) en \(B(3, -8)\text{.}\)

3p

Stel de formule van \(l\) op.

TweePunten (1)
0012 - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 1ms

\(l{:}\,y=ax+b\) met \(a={\Delta y \over \Delta x}={-8-27 \over 3--4}=-5\)

1p

\(\begin{rcases}y=-5x+b \\ \text{door }A(-4, 27)\end{rcases}\begin{matrix}-5⋅-4+b=27 \\ 20+b=27 \\ b=7\end{matrix}\)

1p

Dus \(l{:}\,y=-5x+7\)

1p

opgave 2

\(y\) is een lineaire functie van \(x\text{.}\)
Voor \(x=-3\) is \(y=-22\) en voor \(x=1\) is \(y=-2\text{.}\)

3p

Druk \(y\) uit in \(x\text{.}\)

TweePunten (2)
0013 - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 0ms - dynamic variables

\(y=ax+b\) met \(a={\Delta y \over \Delta x}={-2--22 \over 1--3}=5\)

1p

\(\begin{rcases}y=5x+b \\ \text{door }A(-3, -22)\end{rcases}\begin{matrix}5⋅-3+b=-22 \\ -15+b=-22 \\ b=-7\end{matrix}\)

1p

Dus \(y=5x-7\)

1p

opgave 3

De lijn \(l\) gaat door de punten \(A(3, -9)\) en \(B(5, -9)\text{.}\)

3p

Stel de formule van \(l\) op.

TweePuntenHorizontaal
0014 - Formule van een lijn opstellen - pro - 1ms

\(l{:}\,y=ax+b\) met \(a={\Delta y \over \Delta x}={-9--9 \over 5-3}={0 \over 2}=0\)

1p

\(\begin{rcases}y=b \\ \text{door }A(3, -9)\end{rcases}\begin{matrix}b=-9\end{matrix}\)

1p

Dus \(l{:}\,y=-9\)

1p

opgave 4

De lijn \(l\) gaat door de punten \(A(9, 5)\) en \(B(9, 9)\text{.}\)

3p

Stel de formule van \(l\) op.

TweePuntenVerticaal
0015 - Formule van een lijn opstellen - pro - 0ms

\(l{:}\,y=ax+b\) met \(a={\Delta y \over \Delta x}={5-9 \over 9-9}={-4 \over 0}\)

1p

Delen door 0 is niet gedefinieerd, het is dus een verticale lijn.

1p

Dus een verticale lijn met vergelijking \(l{:}\,x=9\)

1p

vwo wiskunde A 1.3 Interpoleren, extrapoleren en evenredigheid

Formule van een lijn opstellen (3)

opgave 1

De lijn \(l\) gaat door het punt \(A(4, 32)\) en door de oorsprong.

2p

Stel de formule van \(l\) op.

Evenredig (1)
0017 - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 0ms

Door de oorsprong betekent dat \(b=0\text{,}\) dus \(l{:}\,y=ax\)

1p

\(\begin{rcases}y=ax \\ \text{door }A(4, 32)\end{rcases}\begin{matrix}a⋅4=32 \\ a=8\end{matrix}\)
Dus \(y=8x\text{.}\)

1p

opgave 2

Gegeven is dat \(y\) evenredig is met \(x\text{.}\) Bij \(x=3\) hoort \(y=27\text{.}\)

2p

Stel de formule van \(y\) op.

Evenredig (2)
008s - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 0ms

Evenredig betekent \(y=ax\text{.}\)

1p

\(\begin{rcases}y=ax \\ \text{door }A(3, 27)\end{rcases}\begin{matrix}a⋅3=27 \\ a=9\end{matrix}\)
Dus \(y=9x\text{.}\)

1p

opgave 3

Gegeven is de volgende tabel.

\(x\)

\(1\)

\(7\)

\(9\)

\(13\)

\(16\)

\(y\)

\(17{,}72\)

\(16{,}64\)

\(16{,}28\)

\(15{,}56\)

\(15{,}02\)

3p

a

Toon aan dat de tabel bij een lineair verband hoort.

3p

b

Stel de formule op van \(y\text{.}\) Rond af op 2 decimalen.

UitTabel (2)
00k0 - Formule van een lijn opstellen - gevorderd - 0ms - dynamic variables

a

\({\Delta y \over \Delta x}={16{,}64-17{,}72 \over 7-1}=-0{,}18\)

1p

\({\Delta y \over \Delta x}={16{,}28-16{,}64 \over 9-7}=-0{,}18\)
\({\Delta y \over \Delta x}={15{,}56-16{,}28 \over 13-9}=-0{,}18\)
\({\Delta y \over \Delta x}={15{,}02-15{,}56 \over 16-13}=-0{,}18\)

1p

De gemiddelde verandering is steeds hetzelfde, dus de tabel hoort bij een lineair verband.

1p

b

\(y=ax+b\) met \(a=-0{,}18\)

1p

\(\begin{rcases}y=-0{,}18x+b \\ x=1\text{ en }y=17{,}72\end{rcases}\begin{matrix}-0{,}18⋅1+b=17{,}72 \\ -0{,}18+b=17{,}72 \\ b=17{,}9\end{matrix}\)

1p

Dus \(y=-0{,}18x+17{,}9\)

1p

"